Pareltjes van het Pinksterfeest

Verdieping 23 mei 2026 6 minuten Eline Broekhuizen
Pinksteren
Shutterstock

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijftig dagen na Pasen? En gaat het bij Pinksteren alleen om de Heilige Geest of schuilt er meer achter deze feestdag? In dit artikel ontdek je een aantal bijzondere feiten over Pinksteren.

Bijbelse feesten 
In Leviticus 23 staan de zeven bijbelse feesten beschreven. Drie van deze feesten zijn pelgrimsfeesten: Pesach, het Wekenfeest en het Loofhuttenfeest. Bij deze (oogst)feesten vraagt God van de Joden om naar Jeruzalem te gaan, feest te vieren met vreugde en niet met lege handen te komen. Het Wekenfeest, in het Hebreeuws sjavoeot, is wat wij Pinksteren noemen. 
 
Vijftig dagen 
In Handelingen 2:1 staat: ‘Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak, waren ze allen bij elkaar.’ Het Griekse woord in Handelingen 2 is Pentēkostē (transliteratie), wat letterlijk betekent: vijftigste (dag). Dat is de Griekse naam voor het Joodse Wekenfeest. In het Engels heet Pinksteren overigens Pentecost, wat dus heel dicht bij de Griekse oorsprong ligt.  
 
Allemaal bijeen 
Het is dus heel logisch dat er, behalve de discipelen, ook vele anderstalige mensen in Jeruzalem waren. Dit waren Joden uit andere gebieden en landen die naar Jeruzalem waren gekomen vanwege het Wekenfeest. Het zal druk zijn geweest! Dus op het moment dat de Heilige Geest als ‘vlammetjes’ neerdaalde op de discipelen en zij in allerlei talen begonnen te spreken over Gods grote daden, werd dat door vele, vele mensen verstaan. Zij hoorden hun eigen taal. Deze Joden namen deze bijzondere gebeurtenis allemaal mee naar huis toen zij na het feest Jeruzalem verlieten.  

Pinksteren kun je een omgekeerd Babel noemen

Pinksteren: agrarisch, historisch en religieus  
Blijkbaar is de dag die in Handelingen 2 beschreven staat als het Pinksterfeest, niet toevallig gekozen door God om de Heilige Geest te geven. Het was allereerst een belangrijk oogstfeest, zoals beschreven in Leviticus 23. De mensen dankten God voor de eerste tarweoogst. Het was tegelijk een belangrijk historisch feest, want op de vijftigste dag na de uittocht uit Egypte gaf God zijn Thora, de instructie voor de aardse levensreis. En het feest heeft een religieuze betekenis, want bij de berg Sinaï sloot God op deze dag een verbond met het volk Israël (zie Exodus 34). 
 
Parallellen met de christelijke kerk 
Deze drie invalshoeken – agrarisch, historisch en religieus – hebben een parallel voor ons gelovigen, de gemeente van Christus.  
 
Agrarisch: feest van de eerste tarweoogst & feest van de eerstelingen in de gemeente: de eerste ‘christenen’ in de kerk. 
Historisch: feest van de wetgeving, de stenen tafelen die Mozes meebracht van de berg & de wet die komt in het hart van de gelovige (meer uitleg onder ‘Eerst Pasen, dan Pinksteren’).  
Religieus: het Verbond met Israël op de Sinaï & het Verbond dat openstaat voor alle volken. Gods Verbond op de Sinaï was bestemd voor het volk Israël, maar aan dit nieuwe Verbond mogen álle mensen deelnemen. Let wel: niet de kerk in plaats van Israël, maar Israël en de kerk samen.

Eerst Pasen, dan Pinksteren 
In het Oude Testament zijn Pesach en het Wekenfeest dus duidelijk met elkaar verbonden: vijftig dagen na de bevrijding uit Egypte volgde de Wet: het Joodse volk ontving de leefregels van God. Ook wij mogen op deze manier naar een verbinding tussen Pasen en Pinksteren kijken: na onze bevrijding van de dood (door de opstanding van Jezus) hebben ook wij de leefregels van God nodig. Niet dat de wet ons redding biedt, maar we verbinden vrijheid aan Gods regels, waarbij de Heilige Geest ons leidt. Denk hierbij ook eens aan de Bergrede en de vrucht van de Heilige Geest (Galaten 5).  
 
Een omgekeerd Babel 
In het Pinksterfeest kun je ook een verbinding zien met de toren van Babel. In Genesis 11 staat dat de mensen tot de hemel wilden reiken en een gigantische toren bouwden. God stak hier een stokje voor: ze gingen andere talen spreken, zodat ze niet meer konden samenwerken. Met Pinksteren gebeurde het omgekeerde: mensen hoeven niet zelf naar de hemel te klimmen, God komt naar beneden. En de mensen raken niet verdeeld door taal, maar God schept een nieuwe eenheid: de gemeente. 

Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God!

Na de zomer volgt de regen 
Terug naar Leviticus 23. De opsomming van Gods feesten begint met de vier voorjaarsfeesten (Pesach, Ongezuurde broden, Eerstelingen en het Wekenfeest). Deze feesten hebben allemaal een bijzonder vervolg gekregen door Jezus Christus (zijn kruisiging, graflegging, opstanding en de komst van de Heilige Geest). Het gebeurde allemaal precies op deze feestdagen. Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God! 
 
Na het Wekenfeest volgt de zomer. Een periode zonder feesten en in Israël een periode dat er nauwelijks regen valt. Het is droog. We kijken uit naar de regen, naar de najaarsfeesten (het Bazuinfeest, Grote Verzoendag (Jom Kipoer) en het Loofhuttenfeest (Soekot)). Nu we weten dat de voorjaarsfeesten op een bijzondere manier vervuld zijn door Jezus, mogen we dat ook van de najaarsfeesten verwachten, zoals de tweede komst van Jezus naar de aarde en de start van het Duizendjarig Vrederijk. 

Pinksteren is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren

Onze toekomst 
Door Pinksteren in het geheel van Gods feestdagen te zien, is Pinksteren niet meer alleen ‘slechts’ Pinksteren. Het is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren. Ja, we weten dat op die dag de Heilige Geest aan ons gegeven werd (onder andere als gids). Maar de gekozen dag was niet toevallig, het was onderdeel van Gods grote plan. Samen met de Heilige Geest gaan we die droge zomer in, uitkijkend naar de najaarsfeesten die God ook op een bijzondere manier zal vervullen in Jezus.  
 
Weetje! Glossolalie 
Glossolalie betekent tongentaal. Het komt van het Griekse glossa (taal/tong) en lalein (spreken). Het Griekse woord dat in Handelingen met ‘vreemde talen’ is vertaald, komt van het woord glossa. Je zou dus kunnen zeggen dat de discipelen ‘met andere tongen’ begonnen te spreken. In het pinksterverhaal houdt deze ‘tongentaal’ in dat de leerlingen door de Geest in andere talen spraken die voor mensen te verstaan waren.  
 
Weetje! Pinkstergemeenten 
Een bekende stroming in Nederland is de pinksterbeweging. Deze ontstond eind negentiende eeuw, toen gelovigen steeds meer nadruk gingen leggen op persoonlijke bekering en directe ervaring met God. In de Verenigde Staten groeide het geloof dat de doop met de Heilige Geest herkenbaar moest zijn aan het spreken in tongen (zoals in Handelingen 2). De echte doorbraak kwam in 1906 in Los Angeles, bij de zogeheten Azusa Street Revival. Hier kwamen mensen van alle rassen en sociale lagen samen, wat destijds heel bijzonder was. In 1907 vestigde zich in Amsterdam de eerste pinkstergemeente. 
 
Weetje! Tweede Pinksterdag 
In Nederland kennen we ook Tweede Pinksterdag. Deze feestdag komt niet uit de Bijbel, maar is ontstaan in de middeleeuwen. De katholieke kerk stelde het gebruik van ‘octaven’ in: een achtdaagse periode (octo is acht in het Latijn), waarbij de eerste twee dagen officiële feestdagen waren. Met de Zondagswet in 1815 werd ook juridisch vastgelegd dat Eerste Pinksterdag een dag was waarop niet gewerkt hoefde te worden. Omdat pinksterzondag nu een vrije dag was, ontstond de praktijk van een ‘tweede dag’: de maandag na pinksterzondag. Dit sloot aan bij katholieke en protestantse tradities van octaafdagen en verlengde vieringen. 
 
Weetje! Sivan, mei of juni?  
Op onze gregoriaanse kalender valt Pinksteren altijd op een andere dag: op z’n vroegst op 10 en 11 mei en op z’n laatst op 13 en 14 juni. Volgens de Joodse kalender vindt het Wekenfeest altijd plaats in de derde maand van het (burgerlijk) jaar: de maand Sivan.  
 
Weetje! Een stralend feest 
Voor Nederlanders is Pinksteren ook letterlijk een stralend feest: de tijd rond Pinksteren is gemiddeld de zonnigste periode van het jaar, met temperaturen tussen de 15 en 20 graden. Natuurlijk hebben juli en augustus ook veel zonuren, maar doordat er dan meer stapelwolken landinwaarts zijn, is er toch minder zon dan in het voorjaar. 

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth Magazine. Meer lezen? Word lid.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Bevrijdingsconcert Katwijk aan Zee
Video

Nederland Zingt-video: koor- en samenzang vanuit Katwijk aan Zee

Nederland Zingt heeft een nieuwe muziekvideo gepubliceerd met koor- en samenzang vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. De opname is gemaakt tijdens het Bevrijdingsconcert op 2 mei en staat volledig in het teken van Gods trouw, hoop en aanbidding.

Veilige kerk
Persbericht

Lotgenotendag ‘Veilige Kerk’ biedt ruimte voor herstel en ontmoeting

Op zaterdag 30 mei 2026 organiseert Veilige Kerk een bijzondere lotgenotendag voor mensen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. Onder het thema ‘Mozaïek van verhalen’ staat ontmoeting, erkenning en herstel centraal. De initiatiefnemers merken dat

afghaan
Nieuws

Gevluchte Afghaanse gelovigen in angst door deportaties Tadzjikistan

Open Doors bevestigt recente nieuwsberichten die stellen dat Tadzjikistan ongeveer 250 Afghaanse vluchtelingen heeft opgepakt en het land uitgezet. Onder geheime gelovigen die Afghanistan zijn ontvlucht veroorzaken de deportaties veel angst. Bij teru

Ds. P. J. (Paul) Visser
Interview

Ds. Visser over zijn weg naar het ambt: “Ik had helemaal niets met God"

Voor ds. P. J. (Paul) Visser begon zijn weg naar het predikantschap niet met de wens om dominee te worden. Integendeel, Visser wilde de zending in. Maar toen een zendingsorganisatie hem vertelde dat zijn spraakgebrek een belemmering vormde, ging daar

Ds. Marien Kollenstaart
Opinie

Pinksteren ontmaskert onze angst voor asielzoekers

De komst van een azc of noodopvanglocatie zorgt voor veel maatschappelijke onrust. Ook in kerkelijke dorpen verzetten inwoners zich. Volgens Marien Kollenstaart vraagt het Pinksterfeest om anders naar onze zorgen en angsten te kijken. Met de spreidin

Maarten de Jong
Column

Pinksteren leert christenen anders kijken naar angst en vrede

Hoe leven we als kerk in deze tijden van grote geopolitieke spanningen? Velen onderkennen het menselijk onvermogen om echte vrede op aarde te bewerkstelligen en zien de wereld steeds meer in een kolk van chaos raken. Dat maakt mensen angstig, christe

Stockholm
Nieuws

Zweedse kerken spreken zich nauwelijks uit over abortus en euthanasie richting verkiezingen

Veel kerken in Zweden zijn bezorgd over abortus en euthanasie, maar spreken zich daar in het openbaar nauwelijks over uit. Dat stelt Olof Edsinger van de Swedish Evangelical Alliance in aanloop naar de landelijke verkiezingen van 13 september. Volgen

China vlag
Nieuws

Zes christenen in China opgepakt wegens zondagsschool en kinderwerk

In de Chinese provincie Guizhou zijn zes christenen gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij gewone kerkelijke activiteiten. Volgens mensenrechtenorganisatie Weiquanwang worden zij beschuldigd van fraude en het 'organiseren van minderjarigen voor a

Meerartikelen

SGP'er Diederik van Dijk
Video

SGP'er Diederik van Dijk ziet paralellen tussen sciencefictionroman en onze wereld

SGP'er Diederik van Dijk ziet zorgwekkende overeenkomsten tussen de huidige ontwikkelingen rond embryotechnologie en de wereld uit Brave New World. In die sciencefictionwereld worden baby’s gecreëerd met behulp van genetische manipulatie, biotechnolo

vluchtelingen en asiel
Nieuws

Moslims bedreigen Syrische christenen in Zeeuws azc na doop

Enkele Syrische bekeerlingen in een asielzoekerscentrum (azc) in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd door moslims nadat zij zondag werden gedoopt. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Volgens betrokkenen gaat het om intimidatie, fysieke bedreigi

Kerk in Actie
Nieuws

CIDI kritisch op steun Kerk in Actie aan omstreden organisaties

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) bekritiseert de financiële steun die Kerk in Actie de afgelopen jaren gaf aan Israëlische en Palestijnse organisaties. In een nieuw rapport stelt CIDI dat sommige van deze organisaties bijdragen aa

Kerkbank
Nieuws

Onderzoek: bij kerk aangesloten gelovigen hebben vaak betere mentale gezondheid

Mensen die actief betrokken zijn bij een kerk of geloofsgemeenschap hebben vaker een betere mentale gezondheid dan mensen zonder geloofsovertuiging. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amerikaanse Wheatley Institute. Onderzoekers bekeken meer

Hans Maat
Video

Komende zondag is Hans Maat te gast in Hour of Power

Met Pinksteren in zicht staat zondag bij Hour of Power het werk van de Heilige Geest centraal. Theoloog en tekstschrijver Hans Maat vertelt hoe het bekende lied ‘Ik zal er zijn’ ontstond nadat hij hoorde dat zangeres Kinga Bán ongeneeslijk ziek was.

Daan Lensink
Video

Moet thuisonderwijs vanwege geloof verdwijnen? Vereniging voor Thuisonderwijs reageert

De staatssecretaris van Onderwijs wil de uitzondering voor thuisonderwijs vanwege geloofs- en levensovertuiging schrappen. In Nederland krijgen bijna 2.500 kinderen thuis les omdat hun ouders niet tevreden zijn over de identiteit van scholen in de bu

Ds. C. P. de Boer
Video

Ds. De Boer vertelt over stervende man die niet voor God kon verschijnen

"'Dominee, mijn zonden. Ik moet sterven. Vanaf mijn trouwen ben ik niet meer in de kerk geweest. Over enkele uren sta ik voor God", aldus ds. C. P. de Boer. De CGK-predikant uit Renswoude deelde in een preek tijdens Goede Vrijdag (2023) een aangrijpe

World Servants
Persbericht

World Servants lanceert twintig nieuwe projecten voor 2027

De christelijke organisatie World Servants presenteerde deze maand het nieuwe projectseizoen voor 2027. Komend jaar zullen naar verwachting zo’n 620 jongeren zich inzetten voor projecten in ontwikkelingslanden, verspreid over elf landen in Latijns-Am

Mercy Ships
Nieuws

Mercy Ships investeert fors in medische opleidingen voor lokale zorgprofessionals

Medische opleidingen zijn de sleutel om het nijpend tekort aan gespecialiseerde gezondheidsprofessionals in Afrika aan te pakken. Dat is waarom Mercy Ships investeert in langdurige opleidingstrajecten van medische studenten en zorgverleners, blijkt u

Silvan Bruinstroop
Opinie

Zondagse kerkdiensten worden veel te weinig gewaardeerd

Elke zondag opnieuw gebeurt er iets heel bijzonders. In heel Nederland gaan de kerkdeuren open, nemen honderdduizenden mensen hun plek in de kerkbanken in en klinkt het eeuwenoude evangelie opnieuw in al haar kracht. Het lijkt soms alsof we daar tege

Andrea en Cristina Ferrari
Interview

Kerkplanter Andrea Ferrari: “In Italië moet je geduld hebben om mensen te bereiken”

“Hier moet je geduld hebben om mensen te bereiken.” Acht jaar geleden stichtte Andrea Ferrari in het Italiaanse Perugia een kerk. Hij heeft met heel wat uitdagingen te maken gekregen. Toch ziet hij telkens weer mogelijkheden om mensen te bereiken met

Prof. dr. Arnold Huijgen
Column

Wat doet de Theoloog der Nederlanden eigenlijk? Een inkijkje

‘Wat is een theoloog eigenlijk?’ Dat was de ontwapenende vraag van een jongeman met wie ik al zeker twintig minuten in gesprek was bij een glas bier. We hadden het over het christelijk geloof gehad, over het gebed (waar hij mee was begonnen in een mo