Pareltjes van het Pinksterfeest

Verdieping 23 mei 2026 6 minuten Eline Broekhuizen
Pinksteren
Shutterstock

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijftig dagen na Pasen? En gaat het bij Pinksteren alleen om de Heilige Geest of schuilt er meer achter deze feestdag? In dit artikel ontdek je een aantal bijzondere feiten over Pinksteren.

Bijbelse feesten 
In Leviticus 23 staan de zeven bijbelse feesten beschreven. Drie van deze feesten zijn pelgrimsfeesten: Pesach, het Wekenfeest en het Loofhuttenfeest. Bij deze (oogst)feesten vraagt God van de Joden om naar Jeruzalem te gaan, feest te vieren met vreugde en niet met lege handen te komen. Het Wekenfeest, in het Hebreeuws sjavoeot, is wat wij Pinksteren noemen. 
 
Vijftig dagen 
In Handelingen 2:1 staat: ‘Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak, waren ze allen bij elkaar.’ Het Griekse woord in Handelingen 2 is Pentēkostē (transliteratie), wat letterlijk betekent: vijftigste (dag). Dat is de Griekse naam voor het Joodse Wekenfeest. In het Engels heet Pinksteren overigens Pentecost, wat dus heel dicht bij de Griekse oorsprong ligt.  
 
Allemaal bijeen 
Het is dus heel logisch dat er, behalve de discipelen, ook vele anderstalige mensen in Jeruzalem waren. Dit waren Joden uit andere gebieden en landen die naar Jeruzalem waren gekomen vanwege het Wekenfeest. Het zal druk zijn geweest! Dus op het moment dat de Heilige Geest als ‘vlammetjes’ neerdaalde op de discipelen en zij in allerlei talen begonnen te spreken over Gods grote daden, werd dat door vele, vele mensen verstaan. Zij hoorden hun eigen taal. Deze Joden namen deze bijzondere gebeurtenis allemaal mee naar huis toen zij na het feest Jeruzalem verlieten.  

Pinksteren kun je een omgekeerd Babel noemen

Pinksteren: agrarisch, historisch en religieus  
Blijkbaar is de dag die in Handelingen 2 beschreven staat als het Pinksterfeest, niet toevallig gekozen door God om de Heilige Geest te geven. Het was allereerst een belangrijk oogstfeest, zoals beschreven in Leviticus 23. De mensen dankten God voor de eerste tarweoogst. Het was tegelijk een belangrijk historisch feest, want op de vijftigste dag na de uittocht uit Egypte gaf God zijn Thora, de instructie voor de aardse levensreis. En het feest heeft een religieuze betekenis, want bij de berg Sinaï sloot God op deze dag een verbond met het volk Israël (zie Exodus 34). 
 
Parallellen met de christelijke kerk 
Deze drie invalshoeken – agrarisch, historisch en religieus – hebben een parallel voor ons gelovigen, de gemeente van Christus.  
 
Agrarisch: feest van de eerste tarweoogst & feest van de eerstelingen in de gemeente: de eerste ‘christenen’ in de kerk. 
Historisch: feest van de wetgeving, de stenen tafelen die Mozes meebracht van de berg & de wet die komt in het hart van de gelovige (meer uitleg onder ‘Eerst Pasen, dan Pinksteren’).  
Religieus: het Verbond met Israël op de Sinaï & het Verbond dat openstaat voor alle volken. Gods Verbond op de Sinaï was bestemd voor het volk Israël, maar aan dit nieuwe Verbond mogen álle mensen deelnemen. Let wel: niet de kerk in plaats van Israël, maar Israël en de kerk samen.

Eerst Pasen, dan Pinksteren 
In het Oude Testament zijn Pesach en het Wekenfeest dus duidelijk met elkaar verbonden: vijftig dagen na de bevrijding uit Egypte volgde de Wet: het Joodse volk ontving de leefregels van God. Ook wij mogen op deze manier naar een verbinding tussen Pasen en Pinksteren kijken: na onze bevrijding van de dood (door de opstanding van Jezus) hebben ook wij de leefregels van God nodig. Niet dat de wet ons redding biedt, maar we verbinden vrijheid aan Gods regels, waarbij de Heilige Geest ons leidt. Denk hierbij ook eens aan de Bergrede en de vrucht van de Heilige Geest (Galaten 5).  
 
Een omgekeerd Babel 
In het Pinksterfeest kun je ook een verbinding zien met de toren van Babel. In Genesis 11 staat dat de mensen tot de hemel wilden reiken en een gigantische toren bouwden. God stak hier een stokje voor: ze gingen andere talen spreken, zodat ze niet meer konden samenwerken. Met Pinksteren gebeurde het omgekeerde: mensen hoeven niet zelf naar de hemel te klimmen, God komt naar beneden. En de mensen raken niet verdeeld door taal, maar God schept een nieuwe eenheid: de gemeente. 

Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God!

Na de zomer volgt de regen 
Terug naar Leviticus 23. De opsomming van Gods feesten begint met de vier voorjaarsfeesten (Pesach, Ongezuurde broden, Eerstelingen en het Wekenfeest). Deze feesten hebben allemaal een bijzonder vervolg gekregen door Jezus Christus (zijn kruisiging, graflegging, opstanding en de komst van de Heilige Geest). Het gebeurde allemaal precies op deze feestdagen. Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God! 
 
Na het Wekenfeest volgt de zomer. Een periode zonder feesten en in Israël een periode dat er nauwelijks regen valt. Het is droog. We kijken uit naar de regen, naar de najaarsfeesten (het Bazuinfeest, Grote Verzoendag (Jom Kipoer) en het Loofhuttenfeest (Soekot)). Nu we weten dat de voorjaarsfeesten op een bijzondere manier vervuld zijn door Jezus, mogen we dat ook van de najaarsfeesten verwachten, zoals de tweede komst van Jezus naar de aarde en de start van het Duizendjarig Vrederijk. 

Pinksteren is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren

Onze toekomst 
Door Pinksteren in het geheel van Gods feestdagen te zien, is Pinksteren niet meer alleen ‘slechts’ Pinksteren. Het is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren. Ja, we weten dat op die dag de Heilige Geest aan ons gegeven werd (onder andere als gids). Maar de gekozen dag was niet toevallig, het was onderdeel van Gods grote plan. Samen met de Heilige Geest gaan we die droge zomer in, uitkijkend naar de najaarsfeesten die God ook op een bijzondere manier zal vervullen in Jezus.  
 
Weetje! Glossolalie 
Glossolalie betekent tongentaal. Het komt van het Griekse glossa (taal/tong) en lalein (spreken). Het Griekse woord dat in Handelingen met ‘vreemde talen’ is vertaald, komt van het woord glossa. Je zou dus kunnen zeggen dat de discipelen ‘met andere tongen’ begonnen te spreken. In het pinksterverhaal houdt deze ‘tongentaal’ in dat de leerlingen door de Geest in andere talen spraken die voor mensen te verstaan waren.  
 
Weetje! Pinkstergemeenten 
Een bekende stroming in Nederland is de pinksterbeweging. Deze ontstond eind negentiende eeuw, toen gelovigen steeds meer nadruk gingen leggen op persoonlijke bekering en directe ervaring met God. In de Verenigde Staten groeide het geloof dat de doop met de Heilige Geest herkenbaar moest zijn aan het spreken in tongen (zoals in Handelingen 2). De echte doorbraak kwam in 1906 in Los Angeles, bij de zogeheten Azusa Street Revival. Hier kwamen mensen van alle rassen en sociale lagen samen, wat destijds heel bijzonder was. In 1907 vestigde zich in Amsterdam de eerste pinkstergemeente. 
 
Weetje! Tweede Pinksterdag 
In Nederland kennen we ook Tweede Pinksterdag. Deze feestdag komt niet uit de Bijbel, maar is ontstaan in de middeleeuwen. De katholieke kerk stelde het gebruik van ‘octaven’ in: een achtdaagse periode (octo is acht in het Latijn), waarbij de eerste twee dagen officiële feestdagen waren. Met de Zondagswet in 1815 werd ook juridisch vastgelegd dat Eerste Pinksterdag een dag was waarop niet gewerkt hoefde te worden. Omdat pinksterzondag nu een vrije dag was, ontstond de praktijk van een ‘tweede dag’: de maandag na pinksterzondag. Dit sloot aan bij katholieke en protestantse tradities van octaafdagen en verlengde vieringen. 
 
Weetje! Sivan, mei of juni?  
Op onze gregoriaanse kalender valt Pinksteren altijd op een andere dag: op z’n vroegst op 10 en 11 mei en op z’n laatst op 13 en 14 juni. Volgens de Joodse kalender vindt het Wekenfeest altijd plaats in de derde maand van het (burgerlijk) jaar: de maand Sivan.  
 
Weetje! Een stralend feest 
Voor Nederlanders is Pinksteren ook letterlijk een stralend feest: de tijd rond Pinksteren is gemiddeld de zonnigste periode van het jaar, met temperaturen tussen de 15 en 20 graden. Natuurlijk hebben juli en augustus ook veel zonuren, maar doordat er dan meer stapelwolken landinwaarts zijn, is er toch minder zon dan in het voorjaar. 

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth Magazine. Meer lezen? Word lid.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Martin Mans & Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mannenzang met Martin Mans en ds. K. H. Bogerd in hervormde kerk Jaarsveld

Op Monumentendag, aanstaande zaterdag, zal er mannenzang in de kerk van Jaarsveld te horen zijn. Van 15.00 tot 15.45 uur worden geliefde psalmen en liederen gezongen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding is in handen van ds. K....

LHBTI'ers
Nieuws

Britse christen vrijgesproken na uitdelen evangelisatiefolder in 'LHBTI-veilige' wijk

De christelijke evangelist Richard Johnson (72) is vrijgesproken nadat hij een evangelisatiefolder had uitgedeeld in de Londense wijk Soho. Twee mannen vonden de inhoud van de folder kwetsend vanwege de boodschap over homoseksualiteit en dienden...

Brazilië
Nieuws

Aandeel protestantse en evangelicale christenen groeit in Brazilië

Meer dan acht op de tien Brazilianen rekenen zichzelf nog altijd tot het christendom. Binnen die grote christelijke meerderheid vinden echter flinke verschuivingen plaats, merkt Evangelical Focus op. De groep die in Brazilië wordt aangeduid als...

Chris Stoffer
Nieuws

SGP-leider Stoffer stelt Kamervragen over risico’s geavanceerde AI

SGP-leider Chris Stoffer wil van het kabinet weten of Nederland voldoende is voorbereid op de risico’s van steeds krachtigere kunstmatige intelligentie. In schriftelijke Kamervragen vraagt hij onder meer aandacht voor cyberaanvallen, beïnvloeding van...

Polen vlag
Nieuws

Poolse kerk introduceert opvallend parkeertarief: betalen met gebed

Wie zijn auto bij een kerk in het westen van Polen wil parkeren, hoeft geen munten, pinpas of parkeerapp tevoorschijn te halen. De plaatselijke parochie heeft een bijzondere betaalmethode bedacht: automobilisten voldoen hun ‘parkeerkosten’ door te...

Israël-manifestatie
Nieuws

Landelijke Israël-manifestatie op de Dam: ‘Hoop en verbinding’

Op de Dam in Amsterdam vindt donderdag 17 september een landelijke manifestatie plaats om steun te betuigen aan Israël en het Joodse volk. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël en staat in het teken van...

Nigeria
Nieuws

Boko Haram doodt elf mensen bij aanval op christelijke gemeenschap in Nigeria

Terroristen van de islamitische terreurorganisatie Boko Haram hebben elf mensen gedood in de Nigeriaanse deelstaat Adamawa. De aanval was gericht tegen een overwegend christelijke gemeenschap. Ook werden woningen in brand gestoken. Dat meldt...

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Maarten van Loon stopte als gemeentepredikant: "Je mag ook verliezen"

"Ik was de burn-out nét voor." Met die woorden blikt dominee Maarten van Loon terug op zijn besluit om te stoppen als gemeentepredikant. Twee jaar na zijn afscheid vertelt hij openhartig waarom de klassieke vorm van het predikantschap voor hem niet...

Meerartikelen

Stef Schagen
Opinie

Geven uit liefde of uit angst? Zo kan geloof toxisch worden

Moeten christenen tienden geven om Gods zegen te ontvangen? Stef Schagen waarschuwt voor geloofsbewegingen waarin geld, macht en geestelijk gezag met elkaar verweven raken. Hij legt de praktijk naast het Nieuwe Testament en stelt een andere manier...

Willem Ouweneel
Briefwisseling

Slotbrief Willem Ouweneel: 'Niets is zo kwetsend als wanneer de ander je niet begrijpt'

'De nieuwe hemel en aarde zijn gekomen', stelde Jeroen Koornstra in zijn derde en laatste brief. In deze slotbijdrage reageert prof. dr. Willem Ouweneel nog eenmaal op Koornstra's preteristische visie. Hij benadrukt dat hun meningsverschillen volgens...

Jan en Nellie
Column

Er wordt op christenen gelet, ook als je het zelf niet merkt

Een gebed achter een ziekenhuisgordijn, een gesprek met een moslim en ontmoetingen tijdens zuurstoftherapie. Nellie van Dooijeweert zag tijdens de lange ziekteperiode van haar man Jan hoe mensen soms meer van christenen meekrijgen dan zij zelf...

Meer dan 388 miljoen christenen wereldwijd hebben te maken met vervolging vanwege hun geloof. Op zaterdag 26 september komen Nederlandse christenen in Utrecht samen om hen door een stille tocht een stem te geven: de Walk of Hope.
Nieuws

Walk of Hope vraagt met stille tocht in Utrecht aandacht voor christenvervolging

Meer dan 388 miljoen christenen wereldwijd hebben te maken met vervolging vanwege hun geloof. Op zaterdag 26 september komen Nederlandse christenen in Utrecht samen om hen door een stille tocht een stem te geven: de Walk of Hope. De Walk of Hope...

Daniël
Nieuws

Ambulancevlucht door God geleid: "Het is echt een wonder"

De 22-jarige Daniël uit Zuid-Soedan droomt ervan om advocaat te worden, om de mensen in zijn land te helpen. Dat hij nu die droom heeft, is een groot wonder, want twintig jaar geleden hing zijn leven aan een zijden draadje. Zijn moeder Sentina zal...

Wang
Nieuws

Advocaat van vervolgde Chinese huiskerk vlucht naar Taiwan

De Chinese advocaat Ruth Wang is naar Taiwan gevlucht nadat zij voorgangers van de vervolgde Zion Church juridisch had bijgestaan. Wang wil zich in een ander land vestigen en hoopt op hulp vanuit onder meer de Verenigde Staten en Canada. Wang is...

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak wijst op essentieel verschil tussen samenwonen en gehuwd zijn: "Ware liefde trouwt"

Boaz laat zijn liefde voor Ruth niet op zijn beloop. Na hun ontmoeting op de dorsvloer komt hij direct in actie om het huwelijk met haar te realiseren. Daarin ziet ds. K. Hak een voorbeeld van wat ware liefde is: ze wacht niet eindeloos af, maar...

Masih
Nieuws

Christelijke tiener in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij vrouwen beschermde tegen belagers

Een christelijke tiener (17) is in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij het opnam voor vrouwen die onderweg naar de kerk werden lastiggevallen. De jongen werd met stokken en motorkettingen geslagen en raakte bewusteloos. De politie heeft inmiddels...

overstromingen Filipijnen
Positief nieuws

Bruid trotseert meterslang ondergelopen kerkpad voor huwelijk

Een Filipijns bruidspaar heeft zich niet laten tegenhouden door ernstige overstromingen. Gilbert Chico en Liean Liza Chico trouwden op 1 september in een kerk waar het water op sommige plaatsen tot hun middel kwam. Hoewel de parochie had...

plateau
Nieuws

Opnieuw christenen gedood bij aanvallen op Nigeriaanse dorpen

Bij nieuwe aanvallen op overwegend christelijke dorpen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn vijf christenen om het leven gekomen. De slachtoffers vielen tijdens afzonderlijke aanvallen op 3 en 5 september in het district Mangu. Op zaterdag 5...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Grote zorgen onder christenen na enorme verkiezingswinst AfD in Duitsland

De enorme verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot grote zorgen onder christenen. Dat zegt Johann Matthies van de Duitse Evangelische Alliantie (EAD). Hij roept christenen op om kritisch te blijven, maar waarschuwt...

pakistan
Nieuws

Christelijke vrouw (21) in Pakistan doodgeschoten na afwijzen buurman

De 21-jarige christelijke Saba Mehboob is in de Pakistaanse stad Rawalpindi in haar ouderlijk huis doodgeschoten. Haar familie zegt dat een buurman haar al langere tijd lastigviel en bedreigde. Hij zou nadat ze hem afwees het huis zijn...