Pareltjes van het Pinksterfeest

Verdieping 23 mei 2026 6 minuten Eline Broekhuizen
Pinksteren
Shutterstock

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijftig dagen na Pasen? En gaat het bij Pinksteren alleen om de Heilige Geest of schuilt er meer achter deze feestdag? In dit artikel ontdek je een aantal bijzondere feiten over Pinksteren.

Bijbelse feesten 
In Leviticus 23 staan de zeven bijbelse feesten beschreven. Drie van deze feesten zijn pelgrimsfeesten: Pesach, het Wekenfeest en het Loofhuttenfeest. Bij deze (oogst)feesten vraagt God van de Joden om naar Jeruzalem te gaan, feest te vieren met vreugde en niet met lege handen te komen. Het Wekenfeest, in het Hebreeuws sjavoeot, is wat wij Pinksteren noemen. 
 
Vijftig dagen 
In Handelingen 2:1 staat: ‘Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak, waren ze allen bij elkaar.’ Het Griekse woord in Handelingen 2 is Pentēkostē (transliteratie), wat letterlijk betekent: vijftigste (dag). Dat is de Griekse naam voor het Joodse Wekenfeest. In het Engels heet Pinksteren overigens Pentecost, wat dus heel dicht bij de Griekse oorsprong ligt.  
 
Allemaal bijeen 
Het is dus heel logisch dat er, behalve de discipelen, ook vele anderstalige mensen in Jeruzalem waren. Dit waren Joden uit andere gebieden en landen die naar Jeruzalem waren gekomen vanwege het Wekenfeest. Het zal druk zijn geweest! Dus op het moment dat de Heilige Geest als ‘vlammetjes’ neerdaalde op de discipelen en zij in allerlei talen begonnen te spreken over Gods grote daden, werd dat door vele, vele mensen verstaan. Zij hoorden hun eigen taal. Deze Joden namen deze bijzondere gebeurtenis allemaal mee naar huis toen zij na het feest Jeruzalem verlieten.  

Pinksteren kun je een omgekeerd Babel noemen

Pinksteren: agrarisch, historisch en religieus  
Blijkbaar is de dag die in Handelingen 2 beschreven staat als het Pinksterfeest, niet toevallig gekozen door God om de Heilige Geest te geven. Het was allereerst een belangrijk oogstfeest, zoals beschreven in Leviticus 23. De mensen dankten God voor de eerste tarweoogst. Het was tegelijk een belangrijk historisch feest, want op de vijftigste dag na de uittocht uit Egypte gaf God zijn Thora, de instructie voor de aardse levensreis. En het feest heeft een religieuze betekenis, want bij de berg Sinaï sloot God op deze dag een verbond met het volk Israël (zie Exodus 34). 
 
Parallellen met de christelijke kerk 
Deze drie invalshoeken – agrarisch, historisch en religieus – hebben een parallel voor ons gelovigen, de gemeente van Christus.  
 
Agrarisch: feest van de eerste tarweoogst & feest van de eerstelingen in de gemeente: de eerste ‘christenen’ in de kerk. 
Historisch: feest van de wetgeving, de stenen tafelen die Mozes meebracht van de berg & de wet die komt in het hart van de gelovige (meer uitleg onder ‘Eerst Pasen, dan Pinksteren’).  
Religieus: het Verbond met Israël op de Sinaï & het Verbond dat openstaat voor alle volken. Gods Verbond op de Sinaï was bestemd voor het volk Israël, maar aan dit nieuwe Verbond mogen álle mensen deelnemen. Let wel: niet de kerk in plaats van Israël, maar Israël en de kerk samen.

Eerst Pasen, dan Pinksteren 
In het Oude Testament zijn Pesach en het Wekenfeest dus duidelijk met elkaar verbonden: vijftig dagen na de bevrijding uit Egypte volgde de Wet: het Joodse volk ontving de leefregels van God. Ook wij mogen op deze manier naar een verbinding tussen Pasen en Pinksteren kijken: na onze bevrijding van de dood (door de opstanding van Jezus) hebben ook wij de leefregels van God nodig. Niet dat de wet ons redding biedt, maar we verbinden vrijheid aan Gods regels, waarbij de Heilige Geest ons leidt. Denk hierbij ook eens aan de Bergrede en de vrucht van de Heilige Geest (Galaten 5).  
 
Een omgekeerd Babel 
In het Pinksterfeest kun je ook een verbinding zien met de toren van Babel. In Genesis 11 staat dat de mensen tot de hemel wilden reiken en een gigantische toren bouwden. God stak hier een stokje voor: ze gingen andere talen spreken, zodat ze niet meer konden samenwerken. Met Pinksteren gebeurde het omgekeerde: mensen hoeven niet zelf naar de hemel te klimmen, God komt naar beneden. En de mensen raken niet verdeeld door taal, maar God schept een nieuwe eenheid: de gemeente. 

Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God!

Na de zomer volgt de regen 
Terug naar Leviticus 23. De opsomming van Gods feesten begint met de vier voorjaarsfeesten (Pesach, Ongezuurde broden, Eerstelingen en het Wekenfeest). Deze feesten hebben allemaal een bijzonder vervolg gekregen door Jezus Christus (zijn kruisiging, graflegging, opstanding en de komst van de Heilige Geest). Het gebeurde allemaal precies op deze feestdagen. Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God! 
 
Na het Wekenfeest volgt de zomer. Een periode zonder feesten en in Israël een periode dat er nauwelijks regen valt. Het is droog. We kijken uit naar de regen, naar de najaarsfeesten (het Bazuinfeest, Grote Verzoendag (Jom Kipoer) en het Loofhuttenfeest (Soekot)). Nu we weten dat de voorjaarsfeesten op een bijzondere manier vervuld zijn door Jezus, mogen we dat ook van de najaarsfeesten verwachten, zoals de tweede komst van Jezus naar de aarde en de start van het Duizendjarig Vrederijk. 

Pinksteren is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren

Onze toekomst 
Door Pinksteren in het geheel van Gods feestdagen te zien, is Pinksteren niet meer alleen ‘slechts’ Pinksteren. Het is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren. Ja, we weten dat op die dag de Heilige Geest aan ons gegeven werd (onder andere als gids). Maar de gekozen dag was niet toevallig, het was onderdeel van Gods grote plan. Samen met de Heilige Geest gaan we die droge zomer in, uitkijkend naar de najaarsfeesten die God ook op een bijzondere manier zal vervullen in Jezus.  
 
Weetje! Glossolalie 
Glossolalie betekent tongentaal. Het komt van het Griekse glossa (taal/tong) en lalein (spreken). Het Griekse woord dat in Handelingen met ‘vreemde talen’ is vertaald, komt van het woord glossa. Je zou dus kunnen zeggen dat de discipelen ‘met andere tongen’ begonnen te spreken. In het pinksterverhaal houdt deze ‘tongentaal’ in dat de leerlingen door de Geest in andere talen spraken die voor mensen te verstaan waren.  
 
Weetje! Pinkstergemeenten 
Een bekende stroming in Nederland is de pinksterbeweging. Deze ontstond eind negentiende eeuw, toen gelovigen steeds meer nadruk gingen leggen op persoonlijke bekering en directe ervaring met God. In de Verenigde Staten groeide het geloof dat de doop met de Heilige Geest herkenbaar moest zijn aan het spreken in tongen (zoals in Handelingen 2). De echte doorbraak kwam in 1906 in Los Angeles, bij de zogeheten Azusa Street Revival. Hier kwamen mensen van alle rassen en sociale lagen samen, wat destijds heel bijzonder was. In 1907 vestigde zich in Amsterdam de eerste pinkstergemeente. 
 
Weetje! Tweede Pinksterdag 
In Nederland kennen we ook Tweede Pinksterdag. Deze feestdag komt niet uit de Bijbel, maar is ontstaan in de middeleeuwen. De katholieke kerk stelde het gebruik van ‘octaven’ in: een achtdaagse periode (octo is acht in het Latijn), waarbij de eerste twee dagen officiële feestdagen waren. Met de Zondagswet in 1815 werd ook juridisch vastgelegd dat Eerste Pinksterdag een dag was waarop niet gewerkt hoefde te worden. Omdat pinksterzondag nu een vrije dag was, ontstond de praktijk van een ‘tweede dag’: de maandag na pinksterzondag. Dit sloot aan bij katholieke en protestantse tradities van octaafdagen en verlengde vieringen. 
 
Weetje! Sivan, mei of juni?  
Op onze gregoriaanse kalender valt Pinksteren altijd op een andere dag: op z’n vroegst op 10 en 11 mei en op z’n laatst op 13 en 14 juni. Volgens de Joodse kalender vindt het Wekenfeest altijd plaats in de derde maand van het (burgerlijk) jaar: de maand Sivan.  
 
Weetje! Een stralend feest 
Voor Nederlanders is Pinksteren ook letterlijk een stralend feest: de tijd rond Pinksteren is gemiddeld de zonnigste periode van het jaar, met temperaturen tussen de 15 en 20 graden. Natuurlijk hebben juli en augustus ook veel zonuren, maar doordat er dan meer stapelwolken landinwaarts zijn, is er toch minder zon dan in het voorjaar. 

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth Magazine. Meer lezen? Word lid.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent L. Hartog
Nieuws

Proponent L. Hartog neemt beroep naar Zijderveld aan

Proponent L. Hartog (foto) uit Brandwijk wordt de nieuwe predikant van de hervormde gemeente van te Zijderveld. Hij nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Daarmee gaat Hartog voor het eerst als gemeentepredikant aan de slag. Hartog volgt in Zijderve

bosbrand
Nieuws

Heftige bosbranden: christenen in Spanje vragen om gebed

De verwoestende bosbranden die de Spaanse regio's Madrid en Ávila teisteren, hebben inmiddels tienduizenden hectares natuur in de as gelegd en tienduizenden mensen getroffen. Te midden van de crisis roept het christelijke conferentiecentrum Pinos Rea

Nicaragua
Nieuws

Gepensioneerde bisschop al weken spoorloos in Nicaragua

Al bijna een maand is er geen levensteken meer vernomen van de 80-jarige bisschop emeritus Juan Abelardo Mata Guevara uit Nicaragua. Kerkelijke leiders, de Verenigde Naties en verschillende internationale organisaties maken zich grote zorgen over zij

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. J. C. de Groot gedenkt 40-jarig ambtsjubileum: "Het is voor mij een groot wonder"

Ds. J. C. de Groot herdacht onlangs zijn veertigjarig ambtsjubileum. Tijdens een dienst in de Grote Kerk van Dordrecht blikte de hervormde predikant voorafgaand aan de preek terug op zijn ambtelijke loopbaan. De Groot werd in 1986 als predikant beves

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen stapt naar Europees Hof: "Vreedzame geloofsuitingen mogen nooit een misdaad zijn"

De Finse politica en voormalig minister van Binnenlandse Zaken Päivi Räsänen heeft beroep aangetekend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) tegen haar veroordeling wegens een kerkelijk pamflet over huwelijk en seksualiteit. Dat heef

Bijbeltijd
Podcast

Annet de Jonge vertelt in podcast hoe je Gods stem kunt leren verstaan

Hoe herken je de stem van God? En hoe pas je dat toe in het dagelijks leven? Die vragen staan centraal in de tweede aflevering van de podcastserie What Really Matters?! van Stichting Naba. Spreker Annet de Jonge gaat daarin in op het verstaan van God

Kerkmuziek
Persbericht

Wil je je als kerkmusicus verder ontwikkelen? Oriëntatiecursus opnieuw van start

Mensen die actief zijn in de kerkmuziek kunnen zich weer aanmelden voor het oriëntatiejaar van de Praktijkcursus Amateur Kerkmusicus. De cursus start in september 2026 en is bedoeld voor amateurmusici die zich verder willen ontwikkelen in hun rol bin

Henk Jochemsen
Interview

Henk Jochemsen over de genderrevolutie: “Onze gevoelens bepalen wie we werkelijk zijn”

Volgens ethicus-filosoof Henk Jochemsen is de huidige genderdiscussie een uiting van een bredere cultuurverandering. Waar vroeger het lichaam uitgangspunt was, is nu steeds vaker de persoonlijke beleving leidend geworden. In gesprek met Cvandaag besp

Meerartikelen

Ds. John de Groot
Opinie

Laten we ophouden elkaars gebeden te beoordelen

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties roept veel reacties op. Dominee John de Groot begrijpt de zorgen over enkele gebedspunten, maar plaatst vraagtekens bij de gekozen route. Bovendien vindt hij dat

Enes Ovat
Nieuws

Enes verlaat islam voor Jezus: "Ik moest afscheid nemen van mijn familie"

Enes Ovat groeide in Australië op in een Turks-islamitisch gezin en stond aanvankelijk zeer kritisch tegenover het christelijk geloof. Toch begon hij zich steeds meer in Jezus te verdiepen. Uiteindelijk besloot hij christen te worden, een keuze die g

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Gor Khatchikyan: “Misschien moeten er muren rond je hart worden gesloopt”

Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om Gods vrede te brengen én te ontvangen. Aan de hand van het Bijbelverhaal van de vrouw uit Sunem laat Gor Khatchikyan tijdens de New Wine Zomerconferentie zien dat vrede meer vraagt dan goede bedoelingen. “M

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Rechtspraak
Nieuws

‘Het bloed van je broer roept om recht’: OM eist acht jaar cel en tbs voor doodslag op broer

De 26-jarige Arné M. uit Gouda zou zijn broer Peter met meer dan honderd messteken hebben gedood. Binnen het reformatorische gezin leefden al langer grote zorgen over zijn psychische toestand. “Mijn ouders zien dat het bij ons toegaat als bij Kaïn en

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw