Pareltjes van het Pinksterfeest

Verdieping 23 mei 2026 6 minuten Eline Broekhuizen
Pinksteren
Shutterstock

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijftig dagen na Pasen? En gaat het bij Pinksteren alleen om de Heilige Geest of schuilt er meer achter deze feestdag? In dit artikel ontdek je een aantal bijzondere feiten over Pinksteren.

Bijbelse feesten 
In Leviticus 23 staan de zeven bijbelse feesten beschreven. Drie van deze feesten zijn pelgrimsfeesten: Pesach, het Wekenfeest en het Loofhuttenfeest. Bij deze (oogst)feesten vraagt God van de Joden om naar Jeruzalem te gaan, feest te vieren met vreugde en niet met lege handen te komen. Het Wekenfeest, in het Hebreeuws sjavoeot, is wat wij Pinksteren noemen. 
 
Vijftig dagen 
In Handelingen 2:1 staat: ‘Toen de dag van het Pinksterfeest aanbrak, waren ze allen bij elkaar.’ Het Griekse woord in Handelingen 2 is Pentēkostē (transliteratie), wat letterlijk betekent: vijftigste (dag). Dat is de Griekse naam voor het Joodse Wekenfeest. In het Engels heet Pinksteren overigens Pentecost, wat dus heel dicht bij de Griekse oorsprong ligt.  
 
Allemaal bijeen 
Het is dus heel logisch dat er, behalve de discipelen, ook vele anderstalige mensen in Jeruzalem waren. Dit waren Joden uit andere gebieden en landen die naar Jeruzalem waren gekomen vanwege het Wekenfeest. Het zal druk zijn geweest! Dus op het moment dat de Heilige Geest als ‘vlammetjes’ neerdaalde op de discipelen en zij in allerlei talen begonnen te spreken over Gods grote daden, werd dat door vele, vele mensen verstaan. Zij hoorden hun eigen taal. Deze Joden namen deze bijzondere gebeurtenis allemaal mee naar huis toen zij na het feest Jeruzalem verlieten.  

Pinksteren kun je een omgekeerd Babel noemen

Pinksteren: agrarisch, historisch en religieus  
Blijkbaar is de dag die in Handelingen 2 beschreven staat als het Pinksterfeest, niet toevallig gekozen door God om de Heilige Geest te geven. Het was allereerst een belangrijk oogstfeest, zoals beschreven in Leviticus 23. De mensen dankten God voor de eerste tarweoogst. Het was tegelijk een belangrijk historisch feest, want op de vijftigste dag na de uittocht uit Egypte gaf God zijn Thora, de instructie voor de aardse levensreis. En het feest heeft een religieuze betekenis, want bij de berg Sinaï sloot God op deze dag een verbond met het volk Israël (zie Exodus 34). 
 
Parallellen met de christelijke kerk 
Deze drie invalshoeken – agrarisch, historisch en religieus – hebben een parallel voor ons gelovigen, de gemeente van Christus.  
 
Agrarisch: feest van de eerste tarweoogst & feest van de eerstelingen in de gemeente: de eerste ‘christenen’ in de kerk. 
Historisch: feest van de wetgeving, de stenen tafelen die Mozes meebracht van de berg & de wet die komt in het hart van de gelovige (meer uitleg onder ‘Eerst Pasen, dan Pinksteren’).  
Religieus: het Verbond met Israël op de Sinaï & het Verbond dat openstaat voor alle volken. Gods Verbond op de Sinaï was bestemd voor het volk Israël, maar aan dit nieuwe Verbond mogen álle mensen deelnemen. Let wel: niet de kerk in plaats van Israël, maar Israël en de kerk samen.

Eerst Pasen, dan Pinksteren 
In het Oude Testament zijn Pesach en het Wekenfeest dus duidelijk met elkaar verbonden: vijftig dagen na de bevrijding uit Egypte volgde de Wet: het Joodse volk ontving de leefregels van God. Ook wij mogen op deze manier naar een verbinding tussen Pasen en Pinksteren kijken: na onze bevrijding van de dood (door de opstanding van Jezus) hebben ook wij de leefregels van God nodig. Niet dat de wet ons redding biedt, maar we verbinden vrijheid aan Gods regels, waarbij de Heilige Geest ons leidt. Denk hierbij ook eens aan de Bergrede en de vrucht van de Heilige Geest (Galaten 5).  
 
Een omgekeerd Babel 
In het Pinksterfeest kun je ook een verbinding zien met de toren van Babel. In Genesis 11 staat dat de mensen tot de hemel wilden reiken en een gigantische toren bouwden. God stak hier een stokje voor: ze gingen andere talen spreken, zodat ze niet meer konden samenwerken. Met Pinksteren gebeurde het omgekeerde: mensen hoeven niet zelf naar de hemel te klimmen, God komt naar beneden. En de mensen raken niet verdeeld door taal, maar God schept een nieuwe eenheid: de gemeente. 

Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God!

Na de zomer volgt de regen 
Terug naar Leviticus 23. De opsomming van Gods feesten begint met de vier voorjaarsfeesten (Pesach, Ongezuurde broden, Eerstelingen en het Wekenfeest). Deze feesten hebben allemaal een bijzonder vervolg gekregen door Jezus Christus (zijn kruisiging, graflegging, opstanding en de komst van de Heilige Geest). Het gebeurde allemaal precies op deze feestdagen. Dat is geen toeval, dat is een perfect staaltje programmering van God! 
 
Na het Wekenfeest volgt de zomer. Een periode zonder feesten en in Israël een periode dat er nauwelijks regen valt. Het is droog. We kijken uit naar de regen, naar de najaarsfeesten (het Bazuinfeest, Grote Verzoendag (Jom Kipoer) en het Loofhuttenfeest (Soekot)). Nu we weten dat de voorjaarsfeesten op een bijzondere manier vervuld zijn door Jezus, mogen we dat ook van de najaarsfeesten verwachten, zoals de tweede komst van Jezus naar de aarde en de start van het Duizendjarig Vrederijk. 

Pinksteren is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren

Onze toekomst 
Door Pinksteren in het geheel van Gods feestdagen te zien, is Pinksteren niet meer alleen ‘slechts’ Pinksteren. Het is geen verdwaalde feestdag die we nu eenmaal vieren. Ja, we weten dat op die dag de Heilige Geest aan ons gegeven werd (onder andere als gids). Maar de gekozen dag was niet toevallig, het was onderdeel van Gods grote plan. Samen met de Heilige Geest gaan we die droge zomer in, uitkijkend naar de najaarsfeesten die God ook op een bijzondere manier zal vervullen in Jezus.  
 
Weetje! Glossolalie 
Glossolalie betekent tongentaal. Het komt van het Griekse glossa (taal/tong) en lalein (spreken). Het Griekse woord dat in Handelingen met ‘vreemde talen’ is vertaald, komt van het woord glossa. Je zou dus kunnen zeggen dat de discipelen ‘met andere tongen’ begonnen te spreken. In het pinksterverhaal houdt deze ‘tongentaal’ in dat de leerlingen door de Geest in andere talen spraken die voor mensen te verstaan waren.  
 
Weetje! Pinkstergemeenten 
Een bekende stroming in Nederland is de pinksterbeweging. Deze ontstond eind negentiende eeuw, toen gelovigen steeds meer nadruk gingen leggen op persoonlijke bekering en directe ervaring met God. In de Verenigde Staten groeide het geloof dat de doop met de Heilige Geest herkenbaar moest zijn aan het spreken in tongen (zoals in Handelingen 2). De echte doorbraak kwam in 1906 in Los Angeles, bij de zogeheten Azusa Street Revival. Hier kwamen mensen van alle rassen en sociale lagen samen, wat destijds heel bijzonder was. In 1907 vestigde zich in Amsterdam de eerste pinkstergemeente. 
 
Weetje! Tweede Pinksterdag 
In Nederland kennen we ook Tweede Pinksterdag. Deze feestdag komt niet uit de Bijbel, maar is ontstaan in de middeleeuwen. De katholieke kerk stelde het gebruik van ‘octaven’ in: een achtdaagse periode (octo is acht in het Latijn), waarbij de eerste twee dagen officiële feestdagen waren. Met de Zondagswet in 1815 werd ook juridisch vastgelegd dat Eerste Pinksterdag een dag was waarop niet gewerkt hoefde te worden. Omdat pinksterzondag nu een vrije dag was, ontstond de praktijk van een ‘tweede dag’: de maandag na pinksterzondag. Dit sloot aan bij katholieke en protestantse tradities van octaafdagen en verlengde vieringen. 
 
Weetje! Sivan, mei of juni?  
Op onze gregoriaanse kalender valt Pinksteren altijd op een andere dag: op z’n vroegst op 10 en 11 mei en op z’n laatst op 13 en 14 juni. Volgens de Joodse kalender vindt het Wekenfeest altijd plaats in de derde maand van het (burgerlijk) jaar: de maand Sivan.  
 
Weetje! Een stralend feest 
Voor Nederlanders is Pinksteren ook letterlijk een stralend feest: de tijd rond Pinksteren is gemiddeld de zonnigste periode van het jaar, met temperaturen tussen de 15 en 20 graden. Natuurlijk hebben juli en augustus ook veel zonuren, maar doordat er dan meer stapelwolken landinwaarts zijn, is er toch minder zon dan in het voorjaar. 

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit het Elisabeth Magazine. Meer lezen? Word lid.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

tv
Nieuws

Christelijke tv-zender wil Afghanen bereiken: "Taliban kunnen satellieten niet beheersen"

Afghaanse christenen hebben een eigen televisiezender gelanceerd om hun landgenoten over Jezus te vertellen. Mozhda TV begon zaterdag 24 oktober met uitzenden en richt zich ook op vrouwen die onder het Talibanbewind steeds minder vrijheid hebben. “De...

jatau
Nieuws

Christelijke Nigeriaanse moeder zat vast om veroordelen lynchpartij en krijgt nu vrijheidsprijs

De Nigeriaanse christen Rhoda Jatau kreeg vrijdag 16 oktober in Genève een internationale prijs voor haar inzet voor godsdienstvrijheid. De moeder van vijf kinderen zat negentien maanden gevangen nadat ze via WhatsApp een video deelde die de moord op...

Donald Trump
Nieuws

Aartsbisschop biedt excuses aan na gebed met Trump: 'We zijn politiek gebruikt'

De Amerikaanse aartsbisschop Jeffrey Grob van Milwaukee heeft zijn excuses aangeboden voor zijn deelname aan een bijeenkomst met president Donald Trump. Grob bad samen met elf andere katholieke bisschoppen voor de president. Het gebed werd gefilmd en...

Olaf ten Napel
Opinie

In evangelische kerken mag je alles vragen, zolang je het juiste antwoord geeft

Wat als je opgroeit in een geloofscultuur die je maar beperkt de ruimte geeft om je eigen gedachten over het leven te onderzoeken? Wanneer je volwassen wordt, kan dat een enorme worsteling opleveren, weet Olaf ten Napel uit eigen ervaring. 'Als...

Congo
Verdieping

Voorganger uit D.R. Congo: “We verkeren in grote moeilijkheden”

Het noordoosten van de Democratische Republiek Congo kampt momenteel met een dodelijke ebola-epidemie. Dit komt voor de christenen in het gebied boven op het leed door de aanhoudende terreuraanvallen van de Allied Democratic Forces (ADF). Volgens...

kerk
Nieuws

Twintig kerken maken ruimte voor statushouders, ook CGK steunt opvangactie

Twintig kerken in Nederland bereiden tijdelijke opvang voor statushouders voor. Ruim veertig andere kerkgemeenschappen onderzoeken of zij ook kunnen meedoen aan Actie Onderdak. Ook de Christelijke Gereformeerde Kerken steunen het initiatief, maakte...

JD Vance
Nieuws

JD Vance bidt Onze Vader met publiek nadat vrouw onwel wordt tijdens speech

De Amerikaanse vicepresident JD Vance onderbrak donderdag zijn toespraak tijdens een verkiezingsbijeenkomst om samen met het publiek het Onze Vader te bidden. Een vrouw op de tribune achter hem werd plotseling onwel. Terwijl hulpverleners de vrouw...

New York
Nieuws

Aartsbisdom New York betaalt 800 miljoen dollar aan circa 1.300 misbruikslachtoffers

Ongeveer 1.300 misbruikslachtoffers stemmen in met een schikking van 800 miljoen dollar met het rooms-katholieke aartsbisdom New York. Hun advocaten maakten dat zaterdag 24 oktober bekend. Het akkoord moet een einde maken aan jarenlange rechtszaken...

Meerartikelen

Isadora Borges
Nieuws

Braziliaanse studente riskeert opnieuw tien jaar cel na berichten over transgenders

De Braziliaanse justitie wil de strafzaak tegen studente Isadora Borges heropenen. Dat meldt The Christian Post. Borges werd vervolgd vanwege twee berichten op sociale media over transgender personen. In maart bepaalde een rechtbank echter dat haar...

Macron
Nieuws

Franse president zet uitspraak recht na ophef over vergeten christelijke slachtoffers

De Franse president Emmanuel Macron krijgt kritiek omdat hij eerdere terreurslachtoffers lijkt te vergeten. Na een aanslag bij Parijs zei hij vrijdag dat terroristen voor het eerst Franse burgers wilden doden vanwege hun huidskleur of geloof....

 Zwitserse zangeres Jessica Paulo
Nieuws

Christelijke zangeres weigert 'Ave Maria' te zingen bij The Voice: 'Ik aanbid alleen Jezus'

De 20-jarige Zwitserse zangeres Jessica Paulo heeft tijdens The Voice of Germany geweigerd het lied 'Ave Maria' te zingen. Dat meldt het Duitse persbureau IDEA. Volgens Paulo, die protestants christen is, past het lied niet bij haar geloof: "Ik...

Jinek
Nieuws

Omstreden abortusgesprek Jinek met Stoffer eindigt als tweede bij Sonja Barend Award

Eva Jinek is zondagavond tweede geworden bij de Sonja Barend Award met haar veelbesproken abortusgesprek met SGP-leider Chris Stoffer. Tijdens de uitreiking in Pauw & De Wit ging de prijs naar Sven Kockelmann. Juryleden prijzen Jineks aanpak, terwijl...

Doden aanslag kerk Jordanië
Nieuws

Drie verdachten opgepakt na aanslag op kerk Jordanië waarbij negen doden vielen

De Jordaanse politie heeft drie mannen opgepakt die worden verdacht van de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk in de stad Karak. Dat melden persbureau Reuters en het Jordaanse staatspersbureau Petra. Bij de schietpartij kwamen vrijdag negen mensen...

Bijbel Oekraïne
Dagelijks leven

Bijbels uitdelen terwijl de raketten op Kyiv afkomen

Ik ben mijn collega Yurii Petrenko in Oekraïne als een vriend gaan beschouwen, ook al hebben we elkaar nog nooit persoonlijk ontmoet. Ons bijna wekelijkse contact tijdens de oorlog begon als een manier om updates te ontvangen over het werk en de...

Hervormingsdag festival
Persbericht

Kerk viert Hervormingsdag met festival en verkiezing 'Hervormer van het Jaar'

Wie durft vandaag de dag maatschappelijke misstanden aan te kaarten, zoals Maarten Luther dat ruim vijf eeuwen geleden deed? Op zaterdag 31 oktober staat die vraag centraal tijdens een nieuw festival in de Lutherse Kerk aan het Spui in Amsterdam....

Bear Grylls
Nieuws

Avonturier Bear Grylls: "Wat ons werkelijk vrijmaakt, is ontdekken dat we thuis zijn"

De Britse avonturier en televisiepresentator Bear Grylls deelt op Instagram een bijzondere boodschap over zijn geloof in Jezus Christus. Waar hij vroeger altijd dacht dat hij zijn waarde moest bewijzen door steeds meer te presteren, ziet hij dat...

Handen rond de Holy Bible
Nieuws

Christelijke organisaties slaan alarm over mogelijk Brits verbod op conversietherapie

Drie Britse christelijke organisaties maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat conversietherapie moet verbieden. Volgens hen gaat de wet veel te ver en kunnen zelfs gewone gesprekken tussen ouders en kinderen of tussen voorgangers en...

Jan van den Bosch en Wilfred Krols
Getuigenis

Wilfred Kols zondag te gast in Hour of Power: "In de isoleercel vond ik Jezus"

Hij stal, verkocht drugs en ging voor jaren de cel in. De Molukse Wilfred Krols beleefde een radicale ommekeer toen hij in de isoleercel Jezus vond. Je ziet het zondag in Hour of Power: om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

Patriarch Bartholomeus
Nieuws

Orthodoxe patriarch hekelt Russische kerkleiders: “Ze noemen de oorlog heilig”

De orthodoxe patriarch Bartholomeus heeft fel uitgehaald naar Russische kerkleiders die de oorlog tegen Oekraïne verdedigen. Volgens hem misbruiken zij het christelijk geloof om het geweld te rechtvaardigen. “Ze noemen het een heilige oorlog en...

Aardbeving Venezuela
Nieuws

CGK haalt ruim 110.000 euro op voor slachtoffers aardbevingen Venezuela

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben inmiddels ruim 110.000 euro ingezameld voor de slachtoffers van de zware aardbevingen die Venezuela afgelopen juni troffen. Via partnerorganisaties wordt noodhulp geboden aan gezinnen die hun huis...