De perfecte kerk bestaat niet (en dat is misschien maar goed ook)

Column 19 maart 2026 4 minuten Hans Borghuis
Hans Borghuis

Onlangs realiseerde ik me dat ik de afgelopen jaren in bijna tweehonderd verschillende kerken en christelijke contexten heb gesproken of ben voorgegaan. In Nederland, maar ook in andere Europese landen. In dorpen en in steden. In kerken met nog geen honderd bezoekers en in gemeenten waar honderden mensen samenkomen. In onder meer de PKN en in evangelische gemeenten, in de NGK en in baptistenkerken. Het verhaal hierachter laat zich niet in lijstjes vangen.

Wat al deze kerken gemeen hebben? Ze zijn ontstaan op een specifieke plek, in een specifieke context, met een specifieke geschiedenis. En precies dát maakt ze zo verschillend.

Psalmen of Opwekking
Zo zingen we soms psalmen en gezangen op de zondagochtend, soms alleen Opwekking of Engelstalige worship en soms een combinatie hiervan. Soms zit de kerk vol ouderen, soms is het een mix van gezinnen, kinderen en jongeren. Soms kom je in een kerk waar alles goed loopt, soms in een gemeente waar veel spanning, pijn of onenigheid is of waar men midden in een verandertraject zit. Ik heb kerken begeleid waar problemen speelden, in Nederland en in het buitenland, en ik heb kerken gezien die bloeien en groeien.

De kerk wordt gevormd door mensen. En wie mensen idealiseert, raakt onvermijdelijk teleurgesteld.

En vaak denken we dan dat onze manier ‘normaal’ is. Tot we ergens anders binnenlopen.

De perfecte kerk
Na al die jaren durf ik één ding wel met zekerheid te zeggen: de perfecte kerk bestaat niet. Een open deur, ik weet het. Maar wie in zoveel keukens heeft mogen kijken, weet: er is overal wat. De kerk wordt gevormd door mensen. En wie mensen idealiseert, raakt onvermijdelijk teleurgesteld. Ook in de kerk. Ik hoef alleen al naar mezelf te kijken om daarvan overtuigd te raken.

Tegelijk durf ik met evenveel overtuiging ook het tegenovergestelde te zeggen: elke kerk heeft veel goeds in zich. Er gebeuren overal mooie dingen. Kerken zijn van grote betekenis voor hun eigen leden, voor hun wijk, dorp, stad of regio, voor de wereld. God werkt. De Heilige Geest werkt. Dwars, en soms juist, door gebroken mensen en gebroken kerken heen.

Wat je kunt brengen
Ben je op zoek naar de perfecte kerk? Dan heb ik slecht nieuws: die ga je niet vinden. Zoek liever naar waar en hoe God werkt in een gemeente. En stel jezelf een andere vraag. Niet alleen: “Wat haal ik hier?” maar: “Wat kom ik hier brengen?” Die vraag maakt het verschil. Tussen consument en deelnemer.

Stel jezelf niet alleen de vraag: “Wat haal ik hier?” maar: “Wat kom ik hier brengen?”

Sterke kerken
Wat me in al die jaren vooral is opgevallen: de sterkste kerken zijn niet per se de grootste. Het zijn de plekken waar mensen naar elkaar omzien. Waar ontmoeting plaatsvindt. Niet alleen tijdens de dienst, maar ook erna. De gesprekken, de persoonlijke verhalen, het delen van vreugde en pijn: dát verrijkt een gemeente enorm. Op deze manier heb ik al zoveel persoonlijke verhalen mogen horen en met mensen mogen bidden. Gewoon tijdens de koffie na de dienst.

Naar buiten
Maar dat alleen is niet genoeg. De sterkste kerken zijn kerken die niet alleen met zichzelf bezig zijn, maar oog hebben voor hun buurt, hun wijk, hun stad, de wereld. Kerken die zich bekommeren om mensen in nood. Kerken die naar buiten gericht zijn. Waar mensen niet alleen komen om te consumeren - en soms kan dit tijdelijk nodig zijn, ik weet het - maar om iets te brengen, iets toe te voegen. En om vandaaruit uit te reiken naar de wereld buiten de kerkmuren. Een kerk die alleen naar binnen kijkt, verliest vroeg of laat haar bestaansrecht.

Jezus centraal
En dan nog iets. Het allerbelangrijkste. De sterkste kerken zijn helder in waar ze voor staan. Geen vaagheden, maar duidelijkheid. Jezus centraal. Niet als slogan, maar als richting. Zijn evangelie. Zijn woorden. Zijn weg.

Een kerk die alleen naar binnen kijkt, verliest vroeg of laat haar bestaansrecht.

Een pak of casual
Of ik nu ergens eenmalig preek, er met regelmaat voorga of een kerk begeleid in een langer proces: de context verschilt. Soms draag ik daarom een pak, soms kom ik casual. Aansluitend bij de lokale cultuur. Maar de kern verandert niet. Nooit. De boodschap blijft altijd dezelfde: Jezus centraal. Zijn goede nieuws. De betekenis van de Bijbel voor het leven van elke dag. Voor jong en oud. Voor kerken die bloeien en voor kerken die worstelen.

Focus
En weet je wat mijn diepe overtuiging is? Juist dit verbindt. Juist hier kunnen verschillen worden overbrugd. Niet door alles glad te strijken, maar door te focussen op de juiste dingen. In Zijn kracht.

Dan is de vraag dus niet: “Welke kerk past bij mij?” Maar mag de vraag zijn: “Waar werkt God? En ben ik bereid om mezelf daar te geven?”

Hans Borghuis is spreker en voorganger en gaat voor in veel kerken in binnen- en buitenland. Daarnaast begeleidt hij gemeenten en spreekt ook veel in jeugd- en jongerendiensten. Bovenstaand artikel verscheen op zijn website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn
Interview

Opperrabbijn openhartig over groeiend antisemitisme en hypocrisie in de samenleving

Steeds meer Joodse Nederlanders vragen zich af of er voor hen nog toekomst is in Nederland. De recente golf van antisemitisme zorgt voor grote zorgen binnen de Joodse gemeenschap. Opperrabbijn Binyomin Jacobs spreekt daar openhartig over in een inter

René Millenaar
Nieuws

Evangelische gemeenten in Brabant en Limburg bouwen aan nieuw netwerk

Een aantal evangelische gemeenten in Brabant en Limburg werkt aan een nieuw netwerk om elkaar te versterken en te investeren in leiderschap en gemeenteontwikkeling. Initiatiefnemer is René Millenaar (foto), die al jarenlang betrokken is bij het gemee

Kees Postma
Column

Wat doen we bij kerkverlating: afwachten of werken aan wederopstanding?

Kerksluitingen zijn in Nederland geen uitzondering meer. In dorpen en steden verdwijnen kerkgebouwen of krijgen ze een nieuwe bestemming. Vaak klinkt de verzuchting dat het nu wachten is op een wonder. Maar is dat werkelijk de weg die de kerk moet ga

Hadja Lahbib
Nieuws

EU financierde organisatie achter abortusinitiatief: SGP stelt vragen

De Europese Commissie heeft financiële steun verleend aan de organisatie achter het omstreden burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dat blijkt uit antwoorden van Eurocommissaris Hadja Lahbib (foto) op vragen van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruisse

Duitsland kerk
Nieuws

Aantal kerkleden in Duitsland blijft dalen

Het aantal christenen in Duitsland is in 2025 opnieuw gedaald. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD). Eind 2025 waren ongeveer 17,4 miljoen mensen lid van een protestantse kerk. Dat is een daling van ruim drie proc

Schots parlement
Nieuws

Schotse christenen dankbaar: parlement verwerpt wet voor hulp bij zelfdoding

Het Schotse parlement heeft een voorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een lang en emotioneel debat stemden 69 parlementsleden tegen en 57 voor. Eén lid onthield zich van stemming. Het wetsvoorstel was ingediend door politicus Liam McArthur.

Nigeria jihadisten
Nieuws

Predikant gedood en tientallen christenen ontvoerd in Nigeria

In de Nigeriaanse staat Kaduna is opnieuw een christelijke gemeenschap aangevallen. Daarbij werd een predikant gedood en zijn tientallen gelovigen ontvoerd. De aanval vond eind februari plaats in het dorp Dorowa, in het district Sanga. Volgens lokale

Ds. G. J. Baan
Video

Dit is wat GerGem-predikant G. J. Baan verbaast als hij op de Veluwe komt

Ds. G. J. Baan, predikant van de gereformeerde gemeente te Rotterdam-Zuidwijk, komt regelmatig op de Veluwe. De predikant verbaast zich dan over iets wat hij vaak tegenkomt wanneer hij een bezoekje brengt aan het onder Nederlanders populaire gebied.

Meerartikelen

Prestonwood Baptist Church
Nieuws

Onrust tijdens kerkdienst in Texas na verstoring door bezoeker

Een kerkdienst in een grote gemeente in de Amerikaanse staat Texas is afgelopen zondag verstoord. Een man begon luid te roepen tijdens de preek. Beveiligers hebben hem uiteindelijk uit de zaal verwijderd. Het incident vond volgens de Christian Post p

Ds. Alfred van de Weg
Column

Zoektocht van dj schudt christenen wakker

Wat gebeurt er wanneer een dominee en een dj samen op een podium staan? Tijdens een Jij daar-avond met dj Sefa en ds. G. van Zanden kwamen honderden jongeren samen om na te denken over muziek, geloof en levensvragen. De avond werd een inkijkje in een

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Cvandaag en Raad voor de Journalistiek: reflectie op werkwijze in kwestie-Paul Visser

De Raad voor de Journalistiek heeft geoordeeld dat een klacht tegen Cvandaag gegrond is naar aanleiding van het artikel “Kerkstrijd in Rotterdam: ‘Klachten waren middel om ds. Paul Visser te cancelen’”. Die uitspraak nemen wij serieus. Tegelijk vinde

Marco van Putten
Column

Is vergeving wel de kern van het evangelie? Een andere kijk op Jezus' boodschap

Veel christenen zien vergeving van zonden als de kern van het evangelie. Volgens Marco van Putten is dat echter te eenvoudig. In deze bijdrage onderzoekt hij wat de Bijbel zegt over zonde, verlossing en de rol van de Torah. Daarbij stelt hij de vraag

Douwe Scheepsma Szn
Opinie

Een christen stemt niet: een vergeten overtuiging uit de broederbeweging

Moet een christen stemmen en politieke verantwoordelijkheid nemen? Voor veel gelovigen is dat vanzelfsprekend. Toch bestaat er binnen delen van de christelijke traditie een andere overtuiging. In de broederbeweging gold lange tijd het motto: no ballo

Sam en Kely
Interview

Als het wonder uitblijft: leven met een onvervulde kinderwens

Huisje, boompje, beestje, kindje. Bij veel christenen ziet het ideaalbeeld er ongeveer zo uit: je ontmoet ergens in je jongvolwassen jaren een leuke jongen of een lief meisje. Je vindt een baan, koopt samen een huis en beleeft een prachtige bruiloft.

Joodse synagoge na brandstichting
Nieuws

SGP en CU willen dat kabinet-Jetten optreedt na aanslagen op Joodse instellingen

De aanslagen van afgelopen week op Joodse instellingen hebben Joods Nederland en daarbuiten opgeschrikt. Als het aan de SGP en de ChristenUnie ligt, treedt het kabinet van minister-president Rob Jetten veel daadkrachtiger op tegen antisemitisme. De p

Arjan Lock
Persbericht

EO Metterdaad start noodhulpactie voor vluchtelingen in Libanon

Sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten zijn in Libanon grote aantallen mensen op de vlucht geslagen. Gezinnen moesten halsoverkop hun huizen verlaten, kinderen slapen op straat en ook complete dorpen zijn geëvacueerd. In samenwerking met

Anne Rats - De Stokerij Schiedam
Nieuws

Lutherse Kerk Schiedam podium voor 'onheilige mis op heilige grond'

De voormalig Lutherse Kerk in Schiedam is op zaterdag 21 maart de plek waar hogepriesteres Anne Rats een 'onheilige mis op heilige grond' organiseert. Theatergezelschap De Stokerij noemt het een theater waarbij er ook tien geboden zijn en een vuurrit

Nigeria
Nieuws

Christen gedood en vijf gelovigen ontvoerd bij aanval in Nigeria

In Nigeria is opnieuw een dodelijke aanval uitgevoerd op een christelijke gemeenschap. Gewapende aanvallers hebben een christelijke man gedood en vijf anderen ontvoerd. Onder de ontvoerden is ook de vrouw van het slachtoffer, meldt Morning Star News.

asielbeleid Nederland
Nieuws

Kerkleiders waarschuwen senatoren in open brief voor verharding asielbeleid

Kerkvertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hebben stevige kritiek geuit op de voorgenomen verharding van het asielbeleid. In een open brief aan de Eerste Kamer roepen bisschop Gerard de Korte en scr

Straatprediker evangeliseert
Nieuws

Organisatie start rechtszaak tegen Chicago aan na arrestatie straatpredikers

Een christelijke organisatie is een rechtszaak gestart tegen de Amerikaanse stad Chicago. Aanleiding zijn de recente arrestaties van drie straatpredikers. De zaak is ingediend door het American Center for Law and Justice (ACLJ). Volgens hen schond de