Katholieke kerkhistoricus Peter Nissen (68) overleden

Nieuws 10 februari 2026 2 minuten Redactie
Nissen
ANP / Piroschka van de Wouw

De bekende kerkhistoricus en theoloog Peter Nissen is afgelopen vrijdag op 68-jarige leeftijd overleden. Hij werd voor de tweede keer in een jaar getroffen door een herseninfarct. Nissen, emeritus hoogleraar en veelgevraagd religiedeskundige in de media, verliet in 2010 de Rooms-Katholieke Kerk om zich aan te sluiten bij de Remonstrantse Broederschap, een keuze die hij later herzag met zijn terugkeer naar de katholieke kerk in 2021.

De Limburgse theoloog, geboren in Swalmen in 1957, stond bekend om zijn kritische houding ten opzichte van de katholieke kerk. Hij pleitte voor nieuwe vormen om de kerk in de seculiere samenleving te behouden, onder meer door kerken multifunctioneel in te zetten voor zowel vieringen als andere doeleinden. Nissen had gestudeerd aan het grootseminarie Rolduc en de Katholieke Universiteit Nijmegen.

Vanaf 1998 bekleedde hij de functie van hoogleraar Kerkgeschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, gevolgd door een periode als hoogleraar Cultuur van het christendom aan de Universiteit van Tilburg. De laatste tien jaar van zijn academische loopbaan gaf hij les in spiritualiteitsstudies (2012-2018) en oecumenica (2018-2021) aan de Radboud Universiteit. In september 2021 ging Nissen met vervroegd pensioen, mede doordat de bureaucratie en competitiedrang hem te zwaar werden.

In 2010 maakte Nissen de opvallende overstap naar de Remonstrantse Broederschap, mede uit onvrede over het conservatieve beleid van paus Benedictus XVI en de misbruikschandalen binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Vijf jaar na zijn toetreding tot de Remonstrantse Broederschap werd hij daar zelfs predikant. Hij vond aanvankelijk de ruimdenkende houding die hij miste in de katholieke kerk.

Toch bleek de overstap naar het protestantisme niet blijvend. In 2021 keerde Nissen terug naar de Rooms-Katholieke Kerk, waarbij hij volgens L1 verklaarde: "Ik vergelijk mijn ervaring graag met die van een emigrant: hij of zij verlaat het land van herkomst uit onvrede over de mogelijkheden die daar zijn, vindt die mogelijkheden doorgaans wel in het nieuwe land, maar krijgt na verloop van tijd toch vaak heimwee naar het moederland. Zo verging het ook mij." Tegen dagblad Trouw zei hij in 2022: "door Benedictus ben ik weggejaagd en door Franciscus weer teruggehaald.”

Nissen werd in het voorjaar van 2025 voor het eerst getroffen door een herseninfarct. Na een revalidatietraject herstelde hij redelijk en schreef hij een boek over zijn ervaringen. Begin deze maand trof een tweede herseninfarct hem, waarna de familie besloot tot palliatieve zorg en Nissen afgelopen vrijdag overleed. Zijn uitvaart vindt zaterdag plaats in de Dominicuskerk in Nijmegen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Zij Lacht summit
Persbericht

Zij Lacht nodigt christenvrouwen uit voor Summit over Gods nabijheid

Het vrouwenplatform Zij Lacht organiseert binnenkort een Summit voor vrouwen in de Basiliek in Veenendaal. Het evenement wil vrouwen helpen om Gods nabijheid te herkennen in het gewone leven. Volgens Anne Teunis, hoofd van Zij Lacht, legt de Summit d

relaties
Nieuws

Conferentie over Bijbelse relatievorming in Rotterdam

Binnenkort wordt in Rotterdam een tweedaagse conferentie georganiseerd over Bijbelse relatievorming. Het initiatief komt van Bijbels Beraad M/V en Family Bible Church en is ontstaan vanuit een groep jongeren die het gemis aan Bijbels onderwijs over r

Myanmar
Nieuws

Overlevenden uit christelijke staat klagen junta Myanmar aan om oorlogsmisdaden

Een organisatie die overlevenden vertegenwoordigt uit de overwegend christelijke Chin-staat in Myanmar, heeft de militaire junta van het land aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. Dat meldt Open Doors. Deze stap volgt op de recente verkiezingen in Myanma

Zonsopkomst
God

Een opgeruimd jaar met Prediker

Een nieuw jaar vraagt om opruimen: terugblikken, loslaten en ruimte maken voor wat telt. Prediker daagt ons uit om eerlijk te kijken naar ons leven: wat is voorbij, wat mag blijven en waar vinden we vreugde? Zijn nuchtere, maar hoopvolle blik helpt o

Paus
Nieuws

Paus Leo XIV bidt voor de slachtoffers van geweld in Nigeria en doet oproep aan autoriteiten

Paus Leo XIV heeft zondag de Nigeriaanse autoriteiten opgeroepen om de bescherming van iedere burger te waarborgen. Dit naar aanleiding van recente aanslagen in het land waarbij tientallen christenen opm het leven kwamen. De paus gaf ook aan te bidde

VS Hongarije
Nieuws

Verenigde Staten en Hongarije sluiten overeenkomst om christenvervolging te bestrijden

De Verenigde Staten en Hongarije gaan samenwerken om christenvervolging wereldwijd te bestrijden. De landen sloten een overeenkomst na de jaarlijkse Internationale Religieuze Vrijheid (IRF) bijeenkomst in Washington D.C. De landen willen de 'samenwer

Henk Herbold
Column

Christenvervolging in Nederland is dichterbij dan velen denken

Er vinden in ons land nog geen dingen plaats die direct op christenvervolging wijzen, tenminste wanneer we dit vergelijken met wat er in sommige andere landen gebeurt. Met name in verschillende islamitische landen worden christenen daadwerkelijk verv

Klint Kubiak
Nieuws

Coach Super Bowl-team getuigt van geloof: “Onze identiteit ligt in Christus"

In aanloop naar de Super Bowl, de finale van de Amerikaanse footballcompetitie en een van de grootste sportevenementen ter wereld, spreken coaches en begeleiders van de Seattle Seahawks open over hun christelijk geloof. Terwijl het team zich voorbere

Meerartikelen

Cor Verkade
Nieuws

Cor Verkade spreekt zich uit na kritisch interview met hardstyle-dj Sefa

De publieke discussie rond hardstyle-dj Sefa Vlaarkamp en zijn plek binnen kerk en cultuur houdt christenen bezig. In een uitgebreide reactie spreekt de reformatorische ondernemer Cor Verkade zich nadrukkelijk uit. Hij reageert op het recente intervi

Ds. W. M. Dekker
Nieuws

Nieuwe dominee voor Adventkerk (PKN) in Amersfoort: ds. W. M. Dekker

De protestantse gemeente te Amersfoort beschikt binnenkort weer over een eigen dominee. Ds. W. M. Dekker (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Adventkerk volgt Dekker de begin vorig jaar naar Leersum vertrokken ds. H. S. Mosterd op. De

Mirjam Bikker
Nieuws

CU-leider Bikker: “Zorgwekkend als christenen stemmen op FVD”

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker maakt zich grote zorgen over de groeiende steun voor Forum voor Democratie onder christelijke kiezers. In de talkshow DIT, het nieuwsplatform van de EO, zegt zij het “zeer zorgwekkend” te vinden dat ook christenen ov

Nigeria vlag
Nieuws

Zeker 70 Nigeriaanse christenen gedood bij gecoördineerde aanvallen

Bij een reeks gecoördineerde aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Taraba zijn naar schatting ten minste zeventig leden van de overwegend christelijke Tiv-bevolkingsgroep gedood. Woningen werden in brand gestoken, voedselvoorraden vernietigd en perso

Joods gebedenboek
Nieuws

Joods gebedenboek uit 1415 brengt op veiling bijna zes miljoen euro op

Een Joods gebedenboek uit het jaar 1415 heeft op een veiling bijna zes miljoen euro opgebracht. Dat meldt All Israel News. Het gebedenboek werd gebruikt bij de belangrijkste Joodse feestdagen van het jaar. Wat dit boek ook bijzonder maakt, is dat het

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding waarschuwt voor afwachtende houding bij bekering

In een recente preek sprak ds. D. J. Budding indringend over bekering. Hij waarschuwde tegen een afwachtende houding waarin bekering vooral wordt gezien als iets wat je ooit misschien overkomt. De hervormde emerituspredikant benadrukte dat de Bijbel

Het Omega Project
Verdieping

God aanvaardt ons zoals we zijn maar wil ons wél veranderen: hoe zit dat? Bekijk de tutorial

God aanvaardt ons zoals we zijn, maar laat ons daar niet bij. Juist vanuit die onvoorwaardelijke aanvaarding nodigt Hij ons uit tot verandering. Het opvallende is dat echte groei vaak pas mogelijk wordt wanneer we onszelf leren accepteren. Die ogensc

Istanbul
Nieuws

Europees Hof buigt zich over inreisverboden voor christenen in Turkije

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gaat twintig zaken behandelen van christenen die Turkije niet meer in mogen. Dat meldt The Christian Post. De Turkse overheid ziet hen namelijk als een risico voor de nationale veiligheid. Volgens de betro

pastoraat
Persbericht

Cursus Pastoraat in Dordrecht: hoe help je mensen met psychische problemen?

Vanaf 18 februari start de Cursus Pastoraat in Dordrecht, georganiseerd door De Hoop. In de pastorale praktijk van de kerkelijke gemeente kom je mensen tegen met depressiviteit, verslaving of persoonlijkheidsstoornissen. Hoe kun je hen het beste help

Farshid Seyed Mehdi
Podcast

Farshid Seyed Mehdi over massamoord Iran: “Mensen zijn de islam spuugzat”

De beelden en berichten uit Iran zijn schokkend. Het regime probeert met grof geweld zijn macht te behouden en massaprotesten de kop in te drukken. Het resulteerde in vermoedelijk minimaal 36.000 doden. In een thema-uitzending van de Cvandaag podcast

Aron
Video

Het geloofsverhaal van Aron uit Rotterdam: "Jezus werd mijn rolmodel"

In een persoonlijk getuigenis vertelt Aron hoe Jezus voor hem niet alleen een geloofsfiguur is, maar een levend rolmodel dat richting geeft aan zijn hele leven. Zijn verhaal laat zien hoe geloof kan verschuiven van iets wat je meekrijgt naar iets wat

Evert Adams
Opinie

Kom tot de wateren: Waarom zeggen we ‘nee’ tegen Gods genade?

“We belijden dat dit het Woord van God is.” Dat zeggen we gemakkelijk. Maar luisteren we ook echt naar wat er gezegd wordt? Jesaja 55 snijdt dwars door al onze vrome lagen heen. Daar spreekt God Zelf. Niet via een systeem, niet via traditie, niet via