Christelijke partijen stellen Kamervragen na nieuwe zelfdoodmethode Coöperatie Laatste Wil

Nieuws 20 november 2025 5 minuten Redactie
Coöperatie Laatste Wil
ANP / Robin van Lonkhuijsen

Coöperatie Laatste Wil (CLW) is terug met een nieuwe zelfdoodmethode. Na middel X en de Sarco, komt men nu met de zogeheten Kairos-Kraag. De zelfdodingskraag, ontwikkeld in samenwerking met Exit International, drukt via met lucht gevulde ballonnetjes de halsslagaders en baroreceptoren af. Bij aanhoudende druk volgt bewustzijnsverlies en uiteindelijk overlijden. CU, SGP en CDA stelden inmiddels Kamervragen.

Waar CLW zelf spreekt over een 'eenvoudig hulpmiddel' dat leden in een werkplaats met materialen 'van elke bouwmarkt' kunnen leren maken, slaan bij deskundigen én in de christelijke politiek opnieuw alle alarmbellen aan. Strafrechthoogleraar Paul Mevis zegt in gesprek met het Reformatorisch Dagblad dat CLW met deze nieuwe zelfdodingsmethode, die men overigens komende zaterdag presenteert aan haar leden, duidelijk tegen de randen van de wet aanschurkt. 

De maat is vol
Voor ChristenUnie, CDA en SGP is de maat vol. De drie fracties zien in de nieuwe zelfdodingsmethode niet alleen een moreel, maar ook een juridisch gevaarlijk experiment. De zorgen worden nog scherper tegen de achtergrond van de geschiedenis: eerder leidde het promoten en verspreiden van middel X door (leden van) CLW tot strafrechtelijke onderzoeken en veroordelingen wegens hulp bij zelfdoding en zelfs deelname aan een criminele organisatie.

Tegelijkertijd voert CLW al jaren politiek en juridisch strijd voor wat men een 'ruimere zelfbeschikking rond het levenseinde' noemt, onder meer via een lopende rechtszaak tegen de staat over hulp bij zelfdoding en het ‘recht op een waardig, zelfgekozen levenseinde’.

ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker verwoordt de frustratie scherp: “Keer op keer zoekt CLW naar wegen om zelfdodingsmiddelen en -methodes te verstrekken. Mensen die al kwetsbaar zijn, raken hierdoor in onverantwoorde omstandigheden. Ik begrijp werkelijk waar niet hoe het CLW hiermee door mag gaan en vraag het kabinet om in te grijpen.”

Samen met Lucille Krul (CDA) en Diederik van Dijk (SGP) vuurt zij een batterij scherpe schriftelijke vragen af op staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) en minister Foort van Oosten (Justitie en Veiligheid). Centraal daarin staan de bescherming van kwetsbare mensen én de vraag hoe het kan dat CLW steeds opnieuw ruimte krijgt voor zulke proefballonnen.

Kamervragen christelijke partijen
Allereerst willen de drie partijen dat het kabinet expliciet reageert op het nieuws over de nieuwe methode. Ze vragen: “Bent u bekend met het artikel ‘Coöperatie Laatste Wil komt met nieuwe levenseindemethode’?” en vervolgen direct: “Wat is uw reactie op het feit dat Coöperatie Laatste Wil (CLW) weer met een nieuwe methode voor zelfdoding komt?”

Daar blijft het niet bij. De fracties leggen de vinger bij de impact op mensen die zich al in een kwetsbare positie bevinden: “Deelt u de grote zorg van deze leden wat dit bericht kan veroorzaken bij mensen in kwetsbare omstandigheden?”

En ze confronteren het kabinet met een pijnlijk spanningsveld in het eigen beleid: “Hoe rijmt u de ruimte die CLW krijgt om nieuwe zelfdodingsmethodes te verspreiden met uw inzet om het aantal suïcides omlaag te brengen?”

Ook de manier waarop CLW communiceert, nemen Bikker, Krul en Van Dijk onder vuur. De coöperatie kondigt nu opnieuw een methodiek aan die volgens critici zowel praktisch als juridisch nog vol onzekerheden zit. Daarom vragen zij de bewindspersonen: “Wat vindt u ervan dat CLW keer op keer nieuwe methodes aankondigt bij haar leden en op die manier verwachtingen wekt, terwijl de praktische en juridische mogelijkheden nog in het geheel niet zijn doordacht?”

Beschermt de overheid kwetsbare mensen genoeg?
De volgende vraag die de partijen stellen is of de overheid in staat is om kwetsbare mensen voldoende hiertegen te beschermen. Zij willen dat het kabinet precies uiteenzet: “Welk instrumentarium heeft u om mensen in kwetsbare omstandigheden hiertegen te beschermen en acht u dat afdoende? Kunt u dit toelichten?”

Juist omdat elke nieuwe CLW-actie breed in de media komt, willen ze ook weten of er wordt meegedacht met experts in suïcidepreventie: “Heeft u contact met experts en 113 over de gevolgen van deze acties en kunt u de bevindingen delen?”

En heel concreet, aan de voordeur van CLW zelf: “Op welke manier gaat u kwetsbare mensen beschermen die een zelfdodingswens hebben en bij CLW aankloppen?”

Is de ‘zelfdodingskraag’ strafbaar of niet?
Een spannende lijn van vragen draait om het strafrecht. CLW beweert dat de nieuwe methode binnen de wet blijft omdat de coöperatie enkel informatie en geen fysieke middelen levert. Strafrechtdeskundigen plaatsen daar openlijk vraagtekens bij: Kun je nog wel spreken van 'algemene informatie' als er op zo'n werkplaats concrete materialen, stappen en technieken gedeeld worden? Of is er juist geen sprake van een handleiding voor zelfdoding?

Daarom willen de drie christelijke partijen heldere uitleg: “Kunt u beoordelen of de nieuwe methode en de manier waarop CLW die wil verspreiden toegestaan is volgens het strafrecht? Indien het niet of mogelijk niet is toegestaan, wat gaat u dan doen?”

Ze vragen bovendien naar de lopende dossiers rond de coöperatie: “Welke strafrechtelijke onderzoeken lopen er momenteel gerelateerd aan CLW?”

Eerder sloot het OM een onderzoek zonder vervolging van de coöperatie zelf, maar inmiddels zijn diverse individuele leden wel vervolgd en veroordeeld voor het verstrekken van middel X en het geven van concrete instructies.

Principiële kwestie
Achter de vragen schuilt uiteindelijk een principiële kwestie: hoe ver mag een organisatie gaan in het “oprekken” van stervensrecht, voordat de overheid zegt: tot hier en niet verder? CU, CDA en SGP formuleren die grensvraag ongepolijst: “Wanneer is wat u betreft de maat vol met de proefballonnen die CLW oplaat en onderneemt u stappen om CLW op basis van het Burgerlijk Wetboek artikel 2:20 te verbieden?”

Tussen zelfbeschikking en bescherming
De nieuwe zelfdodingskraag zet zo de discussie op scherp tussen twee fundamentele waarden: autonomie en bescherming. CLW beroept zich op zelfbeschikking en een vermeend mensenrecht om het eigen sterven in regie te nemen, gesteund door organisaties als de NVVE en door een deel van de publieke opinie.

ChristenUnie, CDA en SGP leggen daar een andere lijn naast: zij zien een samenleving waarin het aantal suïcides al jaren hoog is, en waarin een organisatie als CLW met elke nieuwe methode, van middel X tot de Sarco en nu de zelfdodingskraag, de drempel tot een dodelijke keuze verder verlaagt, juist voor wie het zicht op hoop en hulp dreigt te verliezen.

Denk je zelf aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? In Nederland kun je dag en nacht, gratis en anoniem, contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chatten via 113.nl.
Wij vragen ons af...

Hoe kijkt u naar deze nieuwe zelfdodingsmethode van Coöperatie Laatste Wil?

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel
Nieuws

Kerkasiel in Kampen stopt na precies twee jaar: gezin Babayants mag kerk verlaten

Na 730 dagen komt er een einde aan het kerkasiel in de Open Hof in Kampen. De Oezbeekse familie Babayants hoeft niet langer binnen de kerkmuren te blijven om uitzetting te voorkomen. Een nieuwe juridische procedure biedt het gezin volgens de...

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Meerartikelen

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...