Tijdens een persconferentie op 29 augustus in Jos kwamen jeugdleiders van verschillende kerken en organisaties aan het woord, waaronder de Universal Reformed Christian Church (NKST), de Church of Christ in Nations (COCIN), de Evangelical Church Winning All (ECWA) en de jongerenafdeling van de Christian Association of Nigeria (YOWICAN). Zij spraken over een patroon dat volgens hen “onmiskenbaar” is geworden.

Dominee Jethro Moor legde uit dat legerofficieren vredesbijeenkomsten organiseren waarbij families van slachtoffers geconfronteerd worden met mensen die tot de groep van de daders behoren. Zij worden in officiële verklaringen consequent 'onbekende gewapende mannen' genoemd. “Deze bijeenkomsten gaan niet om vrede, maar om het schetsen van een beter verhaal naar buiten toe", aldus de predikant. “Dezelfde officieren die weigeren onze dorpen te beschermen, zetten ons in een zaal tegenover de aanvallers. Daarna rapporteren ze aan de Nigeriaanse overheid én de internationale gemeenschap dat de rust is teruggekeerd. Terwijl onze mensen nog altijd worden gedood en verdreven.”

Herhaald patroon
Deze bijeenkomsten zijn niet nieuw. Al in 2018, nadat er ruim 200 mensen in Barkin Ladi werden vermoord, werd er zo'n vredesbijeenkomst georganiseerd. Christelijke families moesten daarbij overeenkomsten ondertekenen met vertegenwoordigers van de groeperingen die zij zelf aanwezen als de verantwoordelijken van de slachting. Daarna gebeurde dit regelmatig. 

Ook in 2023 was dat het geval in Bokkos na nachtelijke aanvallen met tientallen christelijke doden. Na de bijeenkomst werd er een gezamenlijke verklaring aan de pers gegeven waarin werd gesproken over 'vooruitgang in het conflict tussen boeren en herders'. Overlevenden van de aanvallen vertelden na afloop echter dat hun verklaringen waren genegeerd. "Ik probeerde te vertellen wie ons aanviel", verklaarde een vrouw volgens ICC na afloop. "Maar ze legden me het zwijgen op. Hoe kan er ooit vrede komen als er geen gerechtigheid is?" 

Nieuwe aanvallen, oude reacties
De meest recente aanvallen bevestigen het patroon. Ook in augustus verloren tientallen christenen het leven bij aanvallen van islamitische terroristen en Fulani-herders. In de meerdere gevallen verschenen militairen niet om de daders op te sporen, maar om nieuwe vredesbijeenkomsten te organiseren. Daarbij kregen deelnemers het verbod om de religieuze of etnische identiteit van de aanvallers te noemen.

Een boer uit Plateau vertelde dat de nadruk enkel lag op verzoening: “Ze vroegen ons om te vergeven en vooruit te gaan. Maar niemand vroeg wie de moorden had gepleegd. Ze wilden vooral foto’s van ons samen in de zaal, om aan de overheid en de internationale gemeenschap te laten zien dat de vrede hersteld was."

Gerechtigheid, geen schijnvertoon
Voor veel overlevenden zijn deze bijeenkomsten zelf een vorm van geweld. Hun rouw wordt volgens hen gesmoord in het belang van “nationale stabiliteit”. Mary Dauda uit Barkin Ladi herinnert zich dat ze in 2018 het bevel kreeg te zwijgen toen ze de Fulani-milities aanwees die haar dorp aanvielen. “Maar we zagen hun gezichten. En dezelfde mannen zaten tegenover ons in die zogenaamde vredesbijeenkomst.”

Volgens cijfers van International Christian Concern zijn sinds januari al meer dan 4.000 christenen in Plateau, Benue en Kaduna gedood en zijn ruim 300 dorpen volledig verlaten. Duizenden christenen zijn ook dit jaar weer op de vlucht geslagen. Toch worden de aanvallers in officiële verklaringen vrijwel altijd omschreven als “onbekende gewapende mannen”.

De christelijke jongerenorganisaties eisen daarom concrete stappen: erkenning dat de moorden doelgericht zijn, de terugkeer van ontheemden met eigendomsrechten, arrestatie en berechting van daders, en onderzoek naar de rol van veiligheidsdiensten.

Dominee Moor benadrukt: “Miljoenen leven in kampen terwijl hun land bezet is. En toch organiseert de overheid bijeenkomsten die moeten doen alsof alles goed gaat. Wat we nodig hebben is gerechtigheid, geen pr-bijeenkomsten.”