Met een hoofd vol vragen en een hart vol idealen kijkt hij terug op die jaren. En vooruit.
"Ik ben nog aan het lezen, bidden en zoeken", vertelt Verweij eerlijk. "Ik heb geen nieuwe koers bepaald. Maar dat betekent niet dat ik stilzit." Naast zijn werk voor Chris en Voorkom bleef hij ook actief als raadslid in Sliedrecht. Daarnaast schrijft hij en runt hij een eigen organisatieadviesbureau. Toch viel er na zijn afscheid een groot stuk van zijn weekinvulling weg. "Ik gebruik deze periode bewust om stil te staan bij de vraag: aan welke kant moet ik meehelpen sjouwen? Waar ben ik momenteel het hardst nodig en kan ik nu een verschil maken?"

De jeugdzorg piept en kraakt
Dat is niet zomaar een vraag. Want Verweij ziet de problemen in de jeugdzorg scherp. "De professionele zorg kan het gat niet dichten dat de samenleving laat vallen", zegt hij stellig. "Wat ouders laten liggen, wat scholen niet kunnen dragen, dat kan de jeugdzorg simpelweg niet oplossen. Meer geld is niet altijd de oplossing, want er zijn geen mensen."

Zijn hart klopt nog altijd voor jongeren. Dat was al zo sinds zijn bekering op zestienjarige leeftijd. "Ik groeide op in een christelijk gezin, maar raakte het kwijt. Tot ik als tiener nachtwacht werd op een Alpha-conferentie in Houten. Tijdens het zingen en bidden werd ik diep geraakt. Ik wist niet wat me overkwam. Het was een mysterie. Maar ik gaf die avond mijn leven aan Jezus."

Van jeugdwerker tot directeur
Dat veranderde alles. Hij werd actief in Youth for Christ, gaf jeugd-alpha's, ging psychologie studeren en rolde al jong het jongerenwerk in. Zijn loopbaan bracht hem onder andere bij De Hoop ggz, waar hij directeur was van de jeugdzorgdivisie. Toen Chris en Voorkom in zwaar weer verkeerde, vroeg het bestuur hem eind 2019 als directeur. "Het was een prachtige club professionals, maar ook een kwetsbare stichting met verliescijfers en een bedrijfsvoering die kraakte."

Corona gooide in zijn eerste maanden bij Chris en Voorkom meteen roet in het eten. Scholen gingen dicht, omzet viel weg. "Veel mensen dachten: dit is het einde. Maar wij zijn keihard aan de slag gegaan: werkprocessen verbeteren, programma's RIVM-proof maken, fondsen werven. Inmiddels staat er een stabiele organisatie met een gezonde reserve en erkende programma's die gemeenten inkopen. Daar ben ik ontzettend dankbaar voor."

Preventie gaat over mensen
Wat hem het meest raakte? De verhalen van jongeren zelf. "Ik herinner me een jongen die jarenlang blowde, psychotisch werd, en in de metal scene zwaar beschadigd raakte. Hij zei: 'Had iemand me maar verteld dat dit de risico's waren.' Dat is me altijd bijgebleven. Preventie gaat niet alleen over cijfers, maar over echte mensen. Die jongen vond uiteindelijk herstel en deelde later zijn verhaal ook met schoolklassen, juist om anderen te waarschuwen. 'Had iemand mij maar eerder verteld wat de risico's waren', bleef hij herhalen. Dat maakte diepe indruk op mij."

In die vijf jaar groeide Verweij uit tot een pleitbezorger van sociale normverschuiving. "We denken in Nederland te makkelijk over wat we normaal vinden. Vapen, online gokken, drugsgebruik: het wordt genormaliseerd. Jongeren groeien op met de gedachte dat het geen kwaad kan. Maar ik zie de schade. Niet alleen bij individuele jongeren die hun weg kwijtraken, maar ook in het bredere maatschappelijke weefsel."

Systeemfout in slow motion
Hij noemt als voorbeeld de normalisering van vapegebruik onder twaalfjarigen. "We laten een industrie haar gang gaan die exact weet hoe verslavend hun product is. En ondertussen houden we ouders onwetend, terwijl jongeren via social media en reclames steeds opnieuw worden beïnvloed. Het is een systeemfout die we zelf hebben toegestaan."

Zijn analyse is scherp. "Onze samenleving probeert gaten met gaten te vullen. We seculariseren, laten Gods waarheid los, individualiseren. En als het dan misgaat, hopen we dat de zorg het oplost. Maar het werkt niet meer. We krijgen het niet meer dichtgefietst. De wachtlijsten groeien, de mensen ontbreken. Uiteindelijk lopen we vast, tenzij we opnieuw gaan nadenken over wat voor samenleving we willen zijn. Wat we normaal vinden, bepaalt uiteindelijk hoe we met elkaar omgaan en voor elkaar zorgen."

De kracht van gemeenschap
Daarin ziet hij ook een taak voor de kerk. "De kerk heeft alles in huis: gemeenschap, betrokkenheid, normbesef. Maar ze is vaak te onzeker. Terwijl ze antwoorden heeft op de problemen van deze tijd."

Hij ziet het keer op keer: jongeren hunkeren naar richting, naar echtheid, naar veilige plekken waar ze mogen vallen én weer opstaan. "Bij Chris en Voorkom hebben we daarom altijd ingezet op het versterken van ouders, kerken en jeugdwerkers. Want preventie doe je nooit alleen. Jongeren gedijen waar ze zich gedragen weten. Dat is precies wat een geloofsgemeenschap kan bieden, als ze zich niet laat verlammen door twijfel."

Echte woorden, blijvende impact
Bij zijn afscheid hoorde hij van collega’s hoe zijn woorden mensen raakten. Zoals die ene keer dat hij iemand zei: "Met God wandelen is niet voor Hem uitrennen of achter Hem aansjokken, maar met Hem meelopen." Hij was het zelf alweer vergeten. "Maar zij niet. Dat raakte mij weer. Want dan weet je: ik heb iets van Gods liefde door mogen geven."

Wat hij geleerd heeft? "Dat jongeren serieus genomen willen worden. Dat ze open zijn voor eerlijke gesprekken, als je maar echt luistert. En dat de kerk een onmisbaar anker kan zijn in een tijd van verwarring. De kerk hoeft niet met elke trend mee te bewegen. Ze mag juist een vaste grond zijn – een plek waar waarheid, liefde en gemeenschap niet onderhandelbaar zijn."

De hoop voor de toekomst
Wat de toekomst brengt, weet hij nog niet. Maar één ding is zeker: Jan Pieter Verweij blijft zich inzetten voor de volgende generatie. "Of dat in de zorg is, of daarbuiten, weet ik nog niet. Maar ik blijf bouwen aan een samenleving waarin jongeren gezien, gehoord en beschermd worden. Daar geloof ik in."