Grieks-orthodoxe studenten moeten verplicht godsdienstlessen volgen

Nieuws 29 september 2023 Redactie
Griekse rechtbank: Geen vrijstelling van godsdienstlessen voor Grieks-orthodoxe studenten
Getty/iStock)

In een voortdurende strijd tussen de AtheĆÆstische Unie van Griekenland en het Griekse Ministerie van Onderwijs, oordeelde de Griekse Raad van State deze maand dat Grieks-orthodoxe studenten verplicht godsdienstonderwijs moeten volgen. Dat meldt Christian Today. Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de vrijstellingen die niet-orthodoxen moeten aanvragen voor godsdienstlessen niet in strijd zijn met de privacywetgeving van de Europese Unie.

In Griekenland zijn openbaar onderwijs en religieus onderwijs nauw met elkaar verbonden, zo nauw zelfs dat het Ministerie van Onderwijs voluit het Ministerie van Onderwijs, Religieuze Zaken en Sport heet. Artikel 16 van de Griekse grondwet verklaart dat "Onderwijs een basistaak van de staat is" en belast opvoeders met "de ontwikkeling van nationaal en religieus bewustzijn".

Alle leerlingen op Griekse openbare scholen die tot de orthodox-christelijke meerderheid van het land behoren, zijn daarom verplicht om godsdienstlessen te volgen vanaf de derde klas tot en met de middelbare school. Maar Griekenland staat al lang vrijstellingen toe voor joden, moslims en niet-orthodoxe christelijke groepen, samen met atheĆÆsten en agnosten. Volgens de Griekse krant eKathemerini zijn er de afgelopen jaren jaarlijks ongeveer 10.500 vrijstellingen verleend.

De AtheĆÆstische Unie van Griekenland sleepte de zaak in 2015 voor de rechter met het argument dat de aanvraag voor een vrijstelling zelf een schending van de privacy vormde volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming van de Europese Unie, omdat het een dossier aanmaakte van de religie van elke leerling, of het gebrek daaraan. Het proces stelde schoolbestuurders ook in staat om leerlingen te dwingen deel te nemen aan de lessen of om vergeldingsmaatregelen te nemen tegen degenen die vrijstellingen aanvroegen.

"Het ministerie deed zijn uiterste best om ervoor te zorgen dat maar weinig studenten vrijstelling zouden krijgen en om studenten te ontmoedigen om vrijstelling aan te vragen door allerlei trucjes en ministeriële besluiten te gebruiken," vertelde Napoleon Papistas, de secretaris van de Atheïstische Unie van Griekenland, aan Religion News Service.

De formulering van de vrijstellingsaanvraag vereiste dat studenten, met goedkeuring van hun ouders, zouden verklaren dat ze "niet van de orthodox-christelijke religie zijn", legde Papistas uit. Overijverige schoolfunctionarissen, zei hij, zouden vaak op zoek gaan naar de doopgegevens van studenten en hun doopcertificaten gebruiken als reden om hun claims af te wijzen. "We hebben veel ouders en leerlingen gehad die contact met ons opnamen omdat ze problemen ondervonden bij het aanvragen van de vrijstelling," zei Papistas. "Er zijn nog steeds schooldirecteuren die vinden dat het hun recht is om het christendom en de orthodoxie te verdedigen."

Volgens een onderzoek uit 2017 over religie in Oost-Europa identificeert ongeveer 90% van de Griekse bevolking zich als (orthodox) christen, hoewel slechts 17% wekelijks naar de kerk gaat. In de Griekse grondwet staat dat het orthodoxe christendom de "heersende religie" van Griekenland is.

Sinds de zaak aanhangig is gemaakt, heeft het ministerie de taal voor het aanvragen van de vrijstelling veranderd in wat ambtenaren beschouwen als neutralere taal: "Redenen van religieus geweten laten deelname (van mij of mijn kind) aan de cursus Godsdienstwetenschappen niet toe," staat er nu.

De AtheĆÆstische Unie en andere mensenrechtengroeperingen in Griekenland vonden dit niet genoeg, omdat het schoolbestuurders nog steeds in een positie plaatste om een leerling te beoordelen op basis van religieuze overtuigingen.

Hun bezwaar werd gesteund door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat in een zaak uit 2018 oordeelde dat "overheidsinstanties niet het recht hebben om in te grijpen in de sfeer van het individuele geweten en de religieuze overtuigingen van het individu vast te stellen of hem te dwingen zijn overtuigingen met betrekking tot spirituele zaken te onthullen".

Op dat moment kwam de Grieks-Orthodoxe Kerk tussenbeide in de oorspronkelijke zaak uit 2015 om het openstellen van vrijstellingen voor Orthodoxe studenten te verbieden. Theodoros Papageorgiou, speciaal adviseur van de Grieks-Orthodoxe Kerk vertelde RNS in een e-mail dat de kerk gelooft dat de AtheĆÆstische Unie "probeert het verplichte karakter van de cursus voor christelijk-orthodoxe studenten af te schaffen". Hij ontkende dat de religieuze lessen "religieuze indoctrinatie" zijn en beschreef ze in plaats daarvan als "in wezen, orthodox christelijke inhoud die religieuze kennis verschaft".

Praatmee

Beluister onze podcast

#373 Jeffrey & Petra van de Weetering over Israƫl, de kerk en geloven vanuit de schuilkelder
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Paus Franciscus
Nieuws

Turkse man met IS-lidmaatschap in Nederland opgepakt om moordplan paus

In Nederland is een 45-jarige man van Turkse afkomst aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij een plan om paus Franciscus te vermoorden. Dat meldt de Italiaanse politie aan persbureau ANSA. Hoewel de verdachte eind april al op Schiphol opgepak

Politie
Nieuws

Politie: 'Brand katholieke kerk in Gilze mogelijk aangestoken'

Op dinsdagavond brak er brand uit in de katholieke Sint Petrus’ Bandenkerk in het Brabantse Gilze, waarbij aanzienlijke schade is ontstaan. Volgens de politie is het mogelijk dat de brand opzettelijk gesticht is. Dat melden diverse media. Die brand w

Ds. M. Messemaker
Nieuws

Ds. Messemaker stopt als gemeentepredikant en gaat fulltime lesgeven

Ds. M. Messemaker stopt als gemeentepredikant en gaat fulltime het onderwijs in. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Naast zijn werk als docent godsdienst aan de Guido de BrĆØs, was Messemaker vier jaar parttime verbonden aan de hervormde gemeente i

Vrouw
Persbericht

4.000 kerken ontvangen brochure over miskraam en stilgeboorte

EƩn op de vier vrouwen krijgt te maken met een verlies in de zwangerschap. Er heerst nog veel onwetendheid hoe om te gaan met een miskraam of stilgeboorte. Schreeuw om leven publiceert daarom een brochure over het christelijk omgaan met miskraam en s

Kamer
Persbericht

Protestants Nederland waarschuwt voor wetsvoorstel: 'Bedreiging voor pastorale zorg'

De vereniging Protestants Nederland waarschuwt dat het wetsvoorstel tot strafbaarstelling van conversiehandelingen een bedreiging vormt voor pastorale zorg. Volgens de vereniging is de wet zo geformuleerd dat ook pastorale gesprekken tot strafrechtel

TU
Persbericht

George Harinck onderscheiden met Kuyperprijs 2026

Dr. George Harinck, gerenommeerd historicus, wetenschapper en rector magnificus van de Theologische Universiteit Utrecht, is onderscheiden met de Abraham Kuyper Prize for Excellence in Reformed Theology and Public Life. De Kuyperprijs, ingesteld in 1

Ds. J. P. Ouwehand
Nieuws

Hervormde gemeente Wijk bij Duurstede beroept ds. J. P. Ouwehand

De hervormde gemeente te Wijk bij Duurstede heeft een beroep uitgebracht op ds. J. P. Ouwehand. De predikant is sinds 2020 verbonden aan de hervormde gemeenten van Ilpendam en Watergang. In Wijk bij Duurstede is men vacant nadat ds. M. J. Middelkoop

Vlag Soedan
Nieuws

Soedanese politie arresteert vijf christenen tijdens rouwdienst

In Soedan zijn vijf Zuid-Soedanese christenen gearresteerd tijdens een rouwdienst. Dat melden diverse kerkleiders. Op 16 augustus viel de politie een rouwdienst binnen in Noord-Khartoum. Pastor Peter Perpeny van de Presbyteriaanse Kerk van Soedan en

Meerartikelen

JĆŗlia Herku
Video

Jonge Theoloog des Vaderlands JĆŗlia Herku te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is JĆŗlia Herku te gast in Hour of Power. Deze jonge theologe heeft een grote passie voor Gen Z en zoekt via kunst het gesprek met hen over diepe levensvragen, zoals: wat betekent het om persoonlijk in God te geloven?  Kijk komende z

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK-predikant waarschuwt voor een geloof zonder kennis

Kennis zonder geloof is dood, maar geloof zonder kennis is net zo ernstig. Zo stelde ds. A. van der Zwan in een recente preek over 2 Petrus 1. De CGK-predikant uit Dordrecht wees erop dat we hiervoor juist in onze tijd op onze hoede moeten zijn en ui

Gevangenis
Nieuws

Man vernielt Amerikaanse kerk uit woede tegen God

In de Amerikaanse staat Wisconsin is een man aangehouden vanwege het vernielen van een kerk. Volgens de politie stelde de man tijdens zijn verhoring dat hij ā€œheel boos op Godā€ was en daarom de kerk vernielde. De 35-jarige Jute T. Handrick sloeg vorig

Huwelijksproblemen
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller erkent: ā€œWe hebben eigenlijk geen huwelijk meerā€

Een vrouw die al meer dan tien jaar getrouwd is, deelde in de vragenrubriek van Refoweb haar aangrijpende verhaal. Haar man, bij wie autisme is vastgesteld, heeft zich steeds verder van haar verwijderd. Hij slaapt niet meer naast haar, vindt haar nie

Samuƫl
Video

Waarom rationaliteit niet kan bestaan zonder God

In deze video van ChristenDOM? legt Samuƫl uit waarom rationaliteit volgens hem onmogelijk is zonder God. Vanuit een verrassend perspectief, gebaseerd op inzichten uit de natuurkunde, laat hij zien hoe geloof en logica onlosmakelijk met elkaar verbon

 prof. dr. Herman Selderhuis
Video

Herman Selderhuis over invloed van de kerk op Nederlandse geschiedenis

De kerk heeft een diep stempel gedrukt op de Nederlandse geschiedenis. In deze video vertelt prof. dr. Herman Selderhuis over het Handboek Nederlandse Kerkgeschiedenis; een volledig herzien en rijk geĆÆllustreerd standaardwerk. Het laat zien hoe de ke

Anne Borkent
Podcast

Terugluisteren: Anne Borkent nodigt uit tot rust aan Jezus’ voeten

In een wereld vol haast en rumoer nodigt Aan de voeten van Jezus van Anne Borkent je uit om even stil te staan. Dit 40-dagenboek helpt je om dagelijks tijd te nemen om te bidden met de Bijbel, te luisteren naar Jezus en dichter bij Hem te komen. Juis

Ds. H. Polinder
Preekverslag

Ds. Polinder wijst predikanten op essentiĆ«le taak: ā€œWees een rover van de helā€

"Hebben we nog voor ogen dat we vissers van mensen zijn? Bidden we dat de Heere ons werk zo gebruiken wil dat we een rover van de hel zijn?", aldus ds. H. Polinder. De CGK-predikant stond deze week tijdens de Haamstedeconferentie stil bij Johannes. V

Paul Copan
Boekfragment

Trots versus nederigheid: wat leert de Bijbel ons echt?

Nederigheid is een verkeerd begrepen deugd. De countryzanger Mac Davis zong vrijmoedig dat het moeilijk was nederig te zijn omdat hij in alle opzichten perfect was. Ik ben opgegroeid met zinnen als: ā€˜Nederig en er trots op!’ of ā€˜Heb je mijn boek gele

CGK
Nieuws

CGK-strijd: CG Beraad noemt advies rechter 'onmogelijk'

Het Christelijk Gereformeerd Beraad (CG Beraad) reageert kritisch op het advies van de rechter in de rechtszaak rond de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Volgens het beraad is het ā€œbeschamendā€ dat kerkelijke zaken via de

Gavin
Nieuws

Hollywood-acteur Gavin Casalegno gebruikt bekendheid om geloof te delen

Gavin Casalegno is bij miljoenen kijkers bekend als Jeremiah Fisher uit de populaire Prime Video-serie The Summer I Turned Pretty. Maar buiten de filmset profileert de 25-jarige Texaan zich steeds nadrukkelijker als christen. Via sociale media deelt

Reitsma
Persbericht

GZB organiseert retraite voor predikanten en kerkelijk werkers

Woensdag 10 september is er in de Oosterkerk in Zeist een retraite over het GZB-jaarthema ā€˜Hou vol - God is trouw’. Hoe houd je het als predikant of kerkelijk werker vol en hoe houd je je vast aan je roeping wanneer er veel op je afkomt? Predikanten