Een vergeten groep: christenen met een beperking

Levensverhaal 10 juli 2018 Katie Vlaardingerbroek
Genezing

De andere kant van een vader van zieke kinderen die worstelt en reflecteert op gebedsgenezing, is het verhaal van de zieke kinderen zelf. De afgelopen jaren heb ik als theologe, schrijver en spreker veel gesproken in en over christelijk Nederland. Mijn persoonlijke ervaringen met chronische ziekte heb ik hierbij heel lang expres niet genoemd. Ik zag (en op slechte dagen, zie) het als mijn geheime zwakte, niet als een bron van kracht.

"Op veertienjarige leeftijd werd bij mij de ziekte van Crohn, een chronische darmziekte, vastgesteld"

In het laatste jaar van mijn theologiestudie heb ik me echter verdiept in disability theology. Hierin heb ik ontdekt hoe belangrijk het is om juist wel, ook bij het bespreken van gebedsgenezing, te kijken naar de ervaringen van mij en anderen die als christenen leven met een chronische beperking. In dit drieluik lees je mijn ervaring en observaties, ik nodig je bij deze uit om je eigen ervaringen ook te delen.  

Rolstoel
Op veertienjarige leeftijd werd bij mij de ziekte van Crohn, een chronische darmziekte, vastgesteld. Twee weken later zat ik opeens met een sondevoedingsslangetje in mijn neus in een rolstoel. Mijn toekomst leek opeens even helemaal weg. Ik kon niet naar school. Na een bezoek van mijn vriendinnen, was ik de rest van de dag bekaf. Ik had pijn. Ik was iedereen om me heen opeens tot last en voelde me ook nog slecht door alle aandacht en medelijden die mijn kant opkwam. Ik was me er pijnlijk van bewust dat mensen naar me keken als ik door mijn vader, Matthijs, in mijn rolstoel rond geduwd werd. Mensen behandelden me anders, deden liever maar namen me ook minder serieus. Ze zagen mij namelijk niet meer, maar alleen mijn magere lichaampje dat zwakte uitstraalde.

Sinds anderhalf jaar ben ik, dankzij jarenlange medicatie, nu weer in remissie. Technisch gezien tijdelijk gezond dus. Ik heb mijn tijd van ziekte en het feit dat ik nog altijd een sluimerende beperking in me heb, heel ver weggestopt. Ik heb het namelijk nog steeds niet kunnen accepteren. Als ik heel eerlijk ben, zijn er dagen waarop ik mijn lichaam nog steeds haat voor haar ingebouwde zwakte. Ik geloof ergens heel diep dat ik pas waardevol ben als ik bij kan dragen, als ik serieus genomen word, als ik voor mezelf kan zorgen. En op de dag dat mijn ziekte weer volop opvlamt, geloof ik stiekem dat ik al deze dingen weer kwijt zal raken – en dus mijn waarde ook.

"Als ik heel eerlijk ben, zijn er dagen waarop ik mijn lichaam nog steeds haat voor haar ingebouwde zwakte"

Gevoelig onderwerp
Toen ik luisterde naar Matthijs’ verhaal over gebedsgenezing op Groot Nieuws Radio en deze reeks meelas, waarin hij ook over zijn ervaring van mijn ziekteperiode vertelt, moest ik hieraan terug denken. Gebedsgenezing is zo’n gevoelig onderwerp, bijna net zo gevoelig als de andere kant van het verhaal: die van een blijvende beperking hebben binnen christelijk Nederland. Welke plek neemt de persoon met een beperking (zowel lichamelijk als mentaal) in binnen onze kerken, binnen ons godsbeeld en binnen onze theologie? Hoe verhoudt dit zich tot het hele negatieve zelfbeeld dat ik, en ik geloof vele anderen met mij, koppelen aan onze beperkingen? Een discussie over gebedsgenezing is niet compleet zonder ook te kijken naar deze kant.

Er zijn volgens schattingen op het moment wereldwijd één miljard mensen met een beperking, 15% van de wereldbevolking. Dit is een gigantische groep die over het hoofd wordt gezien en toch gebeurt dit maar al te gemakkelijk, ook binnen christelijk Nederland. Dit is zowel tragisch als logisch. Binnen onze samenleving blijven mensen met een beperking namelijk vaker onzichtbaar en afgezonderd. Of, houden ze zelf hun beperking zo onzichtbaar en afgezonderd mogelijk van hun sociale leven en werk? Rollen in de spotlights, theologie of opiniemakerij zijn al helemaal niet makkelijk bereikbaar voor mensen die hun beperking niet kunnen verbergen.

Zichtbare beperkingen
Vooral mensen met beperkingen die heel “zichtbaar” zijn, zoals (gedeeltelijke) gezichtsverlammingen, spraakproblemen, achondroplasie (dwerggroei), syndroom van Down, of MS zien we nauwelijks op de tv, als leiders of als onze theologen en sprekers. De mensen die deze posities wél innemen, kunnen alleen hun eigen levenservaring delen. En hier hoort leven met een beperking nou eenmaal niet bij. Waar je niet alert op bent, dat zie je niet. Of, als je wél als persoon met beperking zo’n positie inneemt, is de onuitgesproken regel: beter niet over die levenservaringen en zwaktes vertellen, anders raak ik mijn plek misschien nog wel kwijt…

"Betekent dit dat mijn zieke, niet genezen lichaam een teken is van mijn of mijn families zonde?"

Het gevolg hiervan is dat er te vaak geen theologisch verhaal is over leven met beperkingen. De theologische ideeën over beperkingen, die we nu hebben, zijn vaak bijproducten van andere verhalen, zoals die van gebedsgenezing. Als wij in de kerk roepen dat “God geneest!” dan fluisteren we daar eigenlijk ook mee: “Beperkingen en ziektes zijn ongewild in de ogen van God.” En ik hoop en geloof ook dat dit deels waar is. Ik hoop en geloof dat het God veel verdriet doet als wij intens lijden. Ik hoop en geloof dat dit lijden uiteindelijk niet eeuwig zal zijn.

Brokstuk
Maar tegelijkertijd, wat moet ik met dat verhaal als iemand die geboren is met een chronische beperking? Betekent dit dat ík ongewild ben? Betekent dit dat mijn zieke, niet genezen lichaam een teken is van zonde in mijn leven of in mijn familie? Betekent dit dat ik meer getekend ben door de erfzonde dan mensen die wel gezond zijn? Matthijs heeft het in zijn verhaal over gebedsgenezing, over de pastorale brokstukken die blijven liggen. Het genezen willen worden en ziek blijven – en het verlies aan hoop dat hiermee gepaard gaat – is hierin een groot brokstuk.

Deze ligt echter bijna altijd bovenop een nog veel zwaardere steen, die veel christenen met een beperking met zich meezeulen: het gevoel ergens diep van binnen dat zij in hun beperking misschien wel minder geliefd en gewild zijn door God. Dat zij ergens nóg meer deel zijn van de gevallen schepping dan de gezonde persoon. En dat zij dus ergens in hun beperking anders zijn, passief zijn, slechter zijn en minder het liefhebben waard zijn.

Zware emotionele last
Dit is een ontzettend zware emotionele last om met je mee te dragen, vooral als het bovenop een al ontzettend moeilijke emotionele situatie komt te liggen. Zelfs als God tegelijkertijd ook je trooster, genezer en vriend is, is daar ook het stemmetje van diepe zelfhaat en verdriet: mag ik er wel zijn? Ben ik wel waardevol zoals ik nu ben? Mag ik me bij mijn beperking en ziekte neerleggen en hier om rouwen en in meegaan? Of heb ik als christen met een beperking alleen waarde als ik genezing zoek en uiteindelijk een getuigenis kan worden van Gods genezende kracht?

"Heb ik als christen met een beperking alleen waarde als ik genezing zoek?"

Dit zijn hele moeilijke, intens verdrietige vragen, die bijna altijd ongevraagd blijven. De pijn zit namelijk te diep. Het gevoel van minderwaardigheid, schaamte en schuld voelt te echt en te verlammend. En de waarheid van het huidige verhaal van beperking voelt te vast.

Juist doordat niemand het publiekelijk benoemt en tegenspreekt. Juist omdat teveel dingen - de manier waarop we kerk zijn, de mensen die we als leiders kiezen, de aanbiddingsliedjes die we zingen, datgene wat we wél zeggen over genezing - het stilletjes lijken te beamen. En omdat deze vragen ongedeeld blijven, worden breder christelijk Nederland en haar leiders niet geconfronteerd met de mogelijk onbedoelde verhalen, die zij vertelt over haar christelijke broers en zussen die met een beperking leven.

Hoog tijd dus om deze vragen en ervaringen te delen en te bespreken.

De jonge vrouw op hoofdfoto is niet Katie Vlaardingerbroek.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Meerartikelen

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...