Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlDuurzaamheidGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Roekel
Nieuws

Ds. G. van Roekel (CGK) op 64-jarige leeftijd overleden

Ds. G. van Roekel is gisteren op 64-jarige leeftijd overleden. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De predikant, verbonden aan de christelijke gereformeerde kerk te Heerde, was ernstig ziek.  Ds. Van Roekel werd op 19 februari 1962 geboren in...

Schoolbus
Nieuws

Christelijk gezin stapt naar rechter: religieuze scholen uitgesloten van schoolgeldsteun

Een christelijk gezin uit de Amerikaanse staat Vermont is naar de rechter gestapt omdat de overheid niet langer wil meebetalen aan het schoolgeld van hun dochter. Zij volgt onderwijs op een katholieke middelbare school. Volgens haar ouders worden...

flavius
Nieuws

Wat schreef Josephus over Jezus’ opstanding? Onderzoek vergelijkt eeuwenoude teksten

Een Joodse geschiedschrijver die geen christen was, maar toch schreef over Jezus en Zijn verschijning na de kruisiging. Een bekende passage van Flavius Josephus roept al eeuwen vragen op. Een nieuwe analyse onderzoekt welke woorden van hemzelf kunnen...

Vlag
Nieuws

Suriname wil 63 mennonieten uitzetten: christelijke gezinnen verliezen rechtszaak

Suriname bereidt de uitzetting voor van 63 mennonieten, onder wie drie baby’s. De christelijke gezinnen behoren tot een geloofstraditie die haar naam dankt aan de Friese kerkhervormer Menno Simons. De politie verwijderde hen deze week uit het...

Amerikaanse kerk
Nieuws

Amerikaanse kerken onder financiële druk: kosten stijgen en giften blijven achter

Steeds meer Amerikaanse kerken hebben moeite om de stijgende kosten bij te benen. De inkomsten uit collectes en giften groeien nauwelijks, terwijl het leven duurder wordt. Uit onderzoek van Lifeway Research onder 1.004 predikanten blijkt dat 54...

Justin Bieber
Nieuws

Justin Bieber zou gezin oud-Hillsongvoorganger na overspel uit huis hebben gezet

Justin Bieber en zijn vrouw Hailey zouden het gezin van voormalig Hillsongvoorganger Carl Lentz binnen 24 uur uit hun appartement in New York hebben gezet. Dat schrijft International Business Times UK. De popartiest had de woning tijdelijk...

Priester
Nieuws

Vermiste priester in Libanon vermoord teruggevonden in eigen woning

De vermiste priester Samir Daou is donderdag dood aangetroffen in een woning die hij bezat in het Libanese dorp Ain Jrain. Zijn familie vond zijn lichaam nadat ze sinds woensdagmiddag geen contact meer met hem hadden kunnen krijgen. Het...

Parlementsgebouw
Nieuws

Canada wil euthanasie bij uitsluitend psychisch lijden definitief verbieden

De Canadese regering wil voorkomen dat mensen euthanasie kunnen krijgen als zij uitsluitend aan een psychische aandoening lijden. Tegelijk wil de regering toestaan dat mensen met een ongeneeslijke ziekte, zoals alzheimer, vooraf toestemming geven...

Meerartikelen

Oeganda
Nieuws

Acht mannen krijgen doodstraf voor moord op twee Oegandezen die Evangelie verspreidden

Acht mannen in Oeganda hebben de doodstraf gekregen voor de moord op Robert Bagume en Moses Okech. De twee trokken volgens de christelijke nieuwsdienst Morning Star News naar het Victoriameer om onder vissers het Evangelie te delen. Hun voorganger...

GlobalRize
Persbericht

Van Bijbeltekst op Twitter tot wereldwijde evangelisatie: GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn

Wat begon met enkele Bijbelteksten op Twitter, groeide uit tot een internationaal platform waar mensen kennismaken met het christelijk geloof. De christelijke organisatie GlobalRize blikt terug op tien jaar Learnnn, een digitaal cursusplatform waarop...

Mannenzang Katwijk
Video

1700 mannen zingen Psalm 143 in Nieuwe Kerk Katwijk

Een kerk gevuld met honderden mannenstemmen: tijdens Mannenzang Katwijk klinkt Psalm 143 vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. Een video van de samenzang, waaraan 1700 mannen meedoen, is onlangs online verschenen. De zang staat onder leiding...

Mars voor het leven
Nieuws

Mars voor het leven in Den Haag: "Abortus is geen gepasseerd station"

Duizenden mensen worden zaterdag 14 november in Den Haag verwacht voor de 34e editie van de Mars voor het leven. Tijdens een stille tocht door de politieke hoofdstad vragen deelnemers aandacht voor de bescherming van ongeboren kinderen. Organisator...

Klaas Spronk
Nieuws

Bijbelwetenschapper Klaas Spronk spreekt zich uit over omstreden Israëlpreek

Emeritus hoogleraar Oude Testament Klaas Spronk vindt dat dr. Eric Bouter Daniël 7 wetenschappelijk verantwoord uitlegt. Toch plaatst hij belangrijke kanttekeningen bij Bouters vergelijking tussen de huidige staat Israël en het allesvernietigende...

Cor Verkade
Opinie

Luthers grote vraag legt een pijnpunt in reformatorische kring bloot

Luthers kernvraag “Hoe krijg ik een genadig God?” is niet alleen erg Bijbels (“Wat moet ik doen om zalig te worden?”), maar ook nog steeds erg actueel. Luther worstelde met die vraag, vond in de Bijbel het antwoord en verwierp de antwoorden die de...

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad steunt advies voor nieuwe aanpak bij internationale samenwerking

Ontwikkelingssamenwerking moet volgens de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) worden vernieuwd om aan te sluiten bij een veranderende wereldorde. Woord en Daad steunt deze koers en roept de sector op om de aanbevelingen om te zetten in...

Johan den Hartogh
Dagelijks leven

Nieuwe website helpt iedereen aan passende Bijbel: ‘We gunnen iedereen de rijkdom van Gods Woord’

Welke Bijbel past bij mij? Waar begin ik met lezen? En wat is eigenlijk het verschil tussen de verschillende Bijbelvertalingen? Het zijn vragen waar veel mensen mee rondlopen. Met het nieuwe initiatief Ikzoekeenbijbel.nl wil ondernemer en uitgever...

trein
Nieuws

Spaanse kerken roepen op nabestaanden bij te staan na treinramp met zeker 68 doden

De Spaanse evangelische kerken willen nabestaanden en overlevenden van de treinramp bij Urda bijstaan. Bij de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen kwamen woensdag zeker 68 mensen om het leven. De landelijke evangelische koepel FEREDE vraagt...

Ds. Harold Schorren
Opinie

Halloween is niet mijn feestje, maar christelijke verontwaardiging ook niet

Op zaterdag 31 oktober is er een Halloweenparty in de Laurenskerk die voor veel ophef zorgt. Er zijn 26.000 handtekeningen binnengehaald van bezorgde christenen die vragen het feest te annuleren. De pers is natuurlijk meteen wakker. Zelfs met een...

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Minister bezoekt Apeldoornse kerk die pastorie beschikbaar stelt voor statushouders

Een kerk in Apeldoorn geeft als eerste kerk gehoor aan de landelijke Actie Onderdak voor statushouders. De protestantse wijkgemeente De Hofstad stelt een leegstaande pastorie beschikbaar aan een gezin met drie kinderen. Asielminister Bart van den...

ICE
Nieuws

Zoon Cubaanse predikant dreigt Amerika uitgezet te worden: 'We blijven op God vertrouwen'

De 19-jarige zoon van een Cubaanse baptistenpredikant zit sinds juni vast bij de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Daniel Arcadis Solano Jaume kwam in 2023 legaal Amerika binnen, nadat zijn familie Cuba was ontvlucht vanwege intimidatie door de...