Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

ds. M. Klaassen
Persbericht

Ds. Klaassen wil met nieuw boekje richting geven aan christelijk huwelijk

Bijbels Beraad M/V en KOC presenteren D.V. 12 mei tijdens een thema-avond over relatievorming in het Van Lodenstein College in Barneveld een nieuw boekje over het huwelijk. De uitgave verschijnt als derde deel in de serie Scheppingsorde m/v Vandaag e

Hans van de Breevaart
Opinie

Moralistische Raad van Kerken mist aansluiting met samenleving

In een uitgebreide reactie op een rapport van de Raad van Kerken zet historicus en godsdienstwetenschapper Hans van de Breevaart stevige vraagtekens bij de analyse van radicaalrechts, migratie en democratie. Volgens hem ontbreekt het in het rapport a

Willem van der Voet
Opinie

De diepe pijn van LHBTI-jongeren: raakt het ons nog?

De Kerk en LHBTI vormen van oudsher een explosief mengsel. Als er iets brandstof vormt voor hete hoofden en koude harten binnen de Kerk, dan is het - naast de vrouw in het ambt - de discussie over homoseksualiteit. Een 'vraagstuk' dat binnen christel

Perry Stone
Nieuws

Amerikaanse pastors zouden briefing hebben gekregen over UFO’s en buitenaards leven

De Amerikaanse evangelist Perry Stone zegt dat Amerikaanse overheidsfunctionarissen pastors zouden hebben voorbereid op ‘mogelijke onthullingen over UFO’s en buitenaards leven’. Dat vertelde hij in een YouTube-video, die eind april verscheen. Stone i

Paus
Nieuws

Paus en Trump botsen over kernwapens en oorlogsdreiging

De spanningen tussen paus Leo XIV en de Amerikaanse president Donald Trump zijn de afgelopen dagen verder opgelopen. De aanleiding is de discussie over Iran, oorlogsdreiging en kernwapens.  Trump beschuldigde de paus ervan te soft te zijn tegenover I

Bethlehem
Nieuws

Onrust bij kerkfeest in Bethlehem nadat terroristen zich verstoppen in kloosterkerk

In het Palestijnse plaatsje al-Khader, vlakbij Bethlehem, zijn spanningen ontstaan nadat Palestijnse terroristen tijdens een christelijk feest zich verborgen in een kerk. Dit meldt All Israel News. Volgens het Israëlische leger gooiden twee mannen br

This Is Beirut
Nieuws

Arabische christenen in Israël nodigen Libanezen uit: "Kom naar de heilige plaatsen"

Arabische christenen in Israël delen een video-oproep, gericht aan hun buurland. In een video van het YouTube-kanaal This Is Beirut nodigen zij Libanezen uit om de heilige plaatsen te bezoeken en spreken zij hun verlangen uit naar vrede tussen beide

Péter Magyar
Nieuws

Spannende tijd voor christelijk Hongarije: hoop én zorgen

De verkiezingsnederlaag van oud-premier Viktor Orbán houdt veel christenen in Hongarije sterk bezig. De nieuwe regeringsleider Péter Magyar begint op 9 mei aan zijn taak als premier. Onder Hongaarse christenen leven zowel hoop als zorgen over de toek

Meerartikelen

mozambique
Nieuws

Jihadisten verwoesten historische kerk Mozambique

Een historische kerk in Meza, in de regio Cabo Delgado in het noorden van Mozambique, is op 30 april verwoest door jihadisten. Bij de aanval op de parochie van St. Louis de Montfort vielen geen slachtoffers onder de missionarissen. Wel veroorzaakte d

Todd Nettleton
Positief nieuws

Ondergrondse kerk in Iran groeit ondanks oorlog: “Dit is een geestelijk keerpunt”

Hoewel de oorlog in Iran veel lijden veroorzaakt, zien christenen in het land ook nieuwe kansen om het evangelie te delen. Dat zegt een leider van een organisatie die vervolgde christenen ondersteunt in gesprek met de Christian Post. Volgens Todd Net

Ship of Joy
Persbericht

Stichting Gave en Operatie Mobilisatie organiseren Ship of Joy

Op vrijdag 29 mei organiseren Stichting Gave en Operatie Mobilisatie een bijzondere ontmoetingsdag aan boord van de Logos Hope. Onder de naam Ship of Joy zijn vluchtelingen, nieuwkomers en Nederlanders welkom voor een dag vol ontmoeting, muziek en ho

Silvan Bruinstroop
Opinie

Gecancelde lezing FVD’er in Dordtse Trinitatiskapel toont spagaat waar veel kerken in zitten

Afgelopen week annuleerde de kerkenraad van de Evangelisch-Lutherse Gemeente te Dordrecht een lezing van FVD’er Hans van de Breevaart. De kerkelijke gemeente maakte kenbaar geen podium te willen bieden aan wat zij expliciet een politieke bijeenkomst

Deborah Monfils Remco van Vliet Fotografie
Interview

Hoe je de stem van de Schepper kunt leren verstaan: "Hij is gewoon aanwezig in de natuur"

Kun je Gods grootheid ontdekken in een vogelzang, de bodem onder je voeten of de samenhang in een ecosysteem? Deborah Monfils laat in haar boek De Stem van de Schepper zien hoe de alledaagse natuur een spiegel kan zijn van Gods wijsheid, creativiteit

Gerdien en Yvonne
Interview

Wie komt op voor het gezin? In gesprek met Yvonne Koopman en Gerdien Lassche

Voor elk belang is er wel een lobbyclubje in Den Haag. Maar waarom komt er niemand op voor het gezin? Die vraag bracht iets in beweging bij Yvonne Koopman (rechts op de foto) en Gerdien Lassche (links op de foto). "We willen een serieuze gesprekspart

dr. Wim Dekker
Interview

Dr. Wim Dekker pleit voor ruimte in het homodebat: "Aanvaard elkaar"

Zodra het woord ‘homo’ valt, buitelen christenen over elkaar heen, merkt ook dr. Wim Dekker op. De hervormde emeritus-predikant leverde een bijdrage aan de bundel Homoseksualiteit en de kerk, een handreiking aan kerken in het gepolariseerde homodebat

OMF Nederland
Interview

Mentale gezondheidsproblemen op zendingsveld niet ongewoon

Een kerkplanter met een burn-out, een veldleider met een depressie of een predikant met een angststoornis: op het zendingsveld zijn mentale gezondheidsproblemen niet ongewoon. Zeker in een creatief toegankelijk gebied, waar isolatie en voortdurende s

Noord-Korea
Nieuws

Mensenrechtenprijs voor zendelingen die vastzitten in Noord-Koreaans kamp

Drie Zuid-Koreaanse zendelingen die al meer dan tien jaar vastzitten in Noord-Korea, ontvangen in augustus de Graciela Fernandez Meijide Mensenrechtenprijs. Het gaat om Choi Chun-gil, Kim Jong-Uk en Kim Kuk-gi. Dat meldt International Christian Conce

Katholieke priester ziekenhuisbed
Nieuws

Canadese priester geschokt: “Arts stelde euthanasie voor terwijl ik niet stervend ben”

Een 79-jarige katholieke priester in Canada is geschokt nadat ziekenhuispersoneel hem herhaaldelijk wees op de mogelijkheid van euthanasie, terwijl hij herstellende is van een gebroken heup, meldt CBN News. De priester, Larry Holland, kwam in het zie

Preekstoel
Nieuws

Student Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling binnen (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten

De (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten hebben student B. Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad.  Het moderamen maakte eerder deze week bekend dat Teunissen beroepbaar gesteld is. Per 1 mei kunnen geme

crypto
Nieuws

Christelijke crypto-ondernemer onder vuur na miljoenenclaims van investeerders

De 29-jarige crypto-ondernemer David Tomasian ligt onder vuur nadat tientallen investeerders, onder wie veel christenen, miljoenen euro’s terugvorderen, zo blijkt uit onderzoek van De Telegraaf. Tomasian werd eerder door zakenblad Quote gepresenteerd