Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

Hoes
Nieuws

Burgemeester Tilburg heeft "totaal" geen spijt van arrestatie Tom de Wal: "Zou het morgen weer doen"

De Tilburgse burgemeester heeft geen spijt van de arrestatie van Tom de Wal. Volgens hem was er geen sprake van een kerkdienst of een een religieuze bijeenkomst, zo zei hij in het televisieprogramma Café Kockelmann op WNL. “Ik zou het morgen weer doe

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur

Cities Church Minnesota
Nieuws

Activisten leggen kerkdienst in Amerika plat en protesteren tegen voorganger

In de Amerikaanse stad St. Paul (Minnesota) is gisteren een kerkdienst platgelegd door activisten. Het ging om een samenkomst van Cities Church. Demonstranten onderbraken de dienst met luid geschreeuw. De actie was gericht tegen een van de voorganger

Ds. G. van Zanden
Video

Predikant wijst kerkgangers op sterfelijkheid: "Niemand van ons zit hier over 100 jaar"

"Niemand van ons, op misschien de allerkleinsten na, zal dan nog zitten waar hij of zij nu zit. Dan zijn we er niet meer", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee wees zijn toehoorders in een recente preek op onze sterfeli

Meerartikelen

Arda’s Nonnen
Video

Arda’s Nonnen zingen 'Wat de toekomst brenge moge'

Een bekend lied in een nieuw muzikaal jasje raakt soms extra diep. In deze video zingen Arda’s Nonnen het lied Wat de toekomst brenge moge op de melodie van The Rose. Het optreden vond plaats tijdens een bijeenkomst voor ouderen in Dennenheul in Erme

Werelddag
Persbericht

Van doodsangst naar herstel: Oegandees deelt levensverhaal op Werelddag

“Iedere nacht opnieuw die angst: zouden veedieven onze kudde roven, rebellen onze kerk aanvallen?” In de jaren negentig leefde James Alex Adima in de ban van dood en terreur. Het liet diepe sporen na. Toch bleef hij overeind en hervond hoop. Daarover

Marta
Boekfragment

Geloof in de schaduw van de dood: Marta’s krachtige getuigenis

In het rustige Betanië, waar verdriet het huis van Marta, Maria en Lazarus overschaduwde, vond een bijzonder moment plaats. Toen Marta hoorde dat Jezus in de buurt was, droogde ze haar tranen en ging Hem alleen tegemoet. Jezus zei tegen haar: ‘Ik ben

ds. Mark de Jager
Interview

Ds. Mark de Jager waarschuwt: “Biblebelt gaat grote klappen van secularisatie krijgen”

Missionair werk wordt soms gezien als iets dat bij de predikant hoort. Een taak voor iemand met een titel, een studie en een preekstoel. Maar volgens ds. Mark de Jager is dat beeld achterhaald én schadelijk voor de toekomst van de kerk. “Een dominee

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Stoffer
Opinie

Stijgende christenvervolging vraagt om actie

De nieuwste ranglijst over christenvervolging van Open Doors laat geen ruimte voor vrijblijvendheid. Wereldwijd worden meer dan 388 miljoen christenen vervolgd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Dat is geen statistiek, maar een harde werkelijkhei

Ds. P. W. J. van der Toorn
Nieuws

CGK Doornspijk hoopt op komst ds. P. W. J. van der Toorn

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk heeft een beroep uitgebracht op ds. P. W. J. van der Toorn (foto). De predikant moet in het Veluwse dorp ds. B. L. C. Aarnoudse opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging eind 2023 met emeritaat. Va

Sela
Video

Sela brengt in paar dagen tijd tweede single van nieuw album uit: 'Leve de Koning'

Leve de Koning, zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind deze maand verschijnt. Eerder deze week verscheen ook al de eerste single van het album: Met Christus opgest

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant deelt onverwachte ontmoeting tussen Peter ten Boom en Joodse cardioloog

De meeste mensen kennen de Nederlandse verzetsheldin Corrie ten Boom wel, maar een stuk minder bekend is haar familielid Peter ten Boom. Peter hielp als jonge man mee om Joodse kinderen aan een onderduikplaats te helpen en dus uit de handen van de SS

Worstelende LHBTI'er
Dagelijks leven

Biseksuele gevoelens en geloof: Refoweb-vragensteller zoekt rust

Openheid over seksuele gevoelens groeit, ook binnen christelijke kringen. Toch blijven sommige thema’s moeilijk bespreekbaar. Dat blijkt uit een recente vraag op Refoweb van een jongeman die zich al sinds zijn tienertijd aangetrokken voelt tot zowel