Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Arts houdt hand van patiënt vast
Persbericht

NPV noemt stijging aantal euthanasiegevallen zorgwekkend

Op 26 maart 2026 is het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) gepubliceerd met daarin belangrijke cijfers over de Nederlandse euthanasiepraktijk in 2025. Opnieuw steeg het aantal euthanasiemeldingen. De NPV reageert. Waar

Mairead McGuinness
Persbericht

Nieuwe EU-gezant godsdienstvrijheid eindelijk benoemd, SGP dringt aan op daadkracht

Na anderhalf jaar heeft de Europese Unie eindelijk weer een gezant voor de godsdienstvrijheid: voormalig Eurocommissaris Mairead McGuinness (Ierland). Europarlementariër Bert-Jan Ruissen en fractievoorzitter Chris Stoffer (SGP) zijn blij dat er ieman

Ds. D. J. Diepenbroek
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. D. J. Diepenbroek

De hersteld hervormde gemeente te Urk heeft een beroep uitgebracht op ds. D. J. Diepenbroek (foto). De kerkelijke gemeente zoekt naar een nieuwe predikant vanwege het eerdere vertrek van ds. M. van Reenen. Van Reenen nam vorig jaar mei afscheid van d

Sander
Getuigenis

Van cokeverslaving naar vrijheid: Sander las de Bijbel in een stinkhok

Wat begon als een vlucht voor pijn en afwijzing, eindigde in een diepgaande verandering door de kracht van Gods Woord. Sander worstelde jarenlang met een cocaïneverslaving. Hij deelt via Xpedition Glory een getuigenis over hoe zijn leven radicaal ver

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica veroordeeld voor 'haatzaaien' om christelijk pamflet

Politica Päivi Räsänen is veroordeeld voor 'haatzaaien'. Het Hooggerechtshof oordeelde met een nipte meerderheid (3-2) dat Räsänen zich schuldig heeft gemaakt aan het beledigen van een groep mensen op basis van seksuele gerichtheid. De politica kreeg

India
Nieuws

Geweld tegen christenen in India neemt verder toe

Het aantal vijandigheden tegen christenen in India is in 2025 opnieuw toegenomen, zo blijkt uit een rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). In totaal werden 747 incidenten van geweld, intimidatie e

Ds. M. van Heijningen
Nieuws

Opnieuw een beroep voor ds. M. van Heijningen: gereformeerde kerk Genemuiden

De gereformeerde kerk te Genemuiden (PKN) heeft een beroep uitgebracht op ds. M. van Heijningen (foto). De predikant moet in Genemuiden ds. I. Postma opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2024 na een twaalfjarig dienstverband. Van Heijningen

islamitisch gebed
Nieuws

Verwarring over 'islamitisch gebed' op christelijke school in Engeland

Een basisschool van de Church of England in Engeland is in opspraak geraakt na klachten van ouders over een les over de islam. Volgens een vader zouden jonge kinderen zijn aangemoedigd om een islamitisch gebed na te doen, schrijft The Telegraph. De k

Meerartikelen

Nationale parlement Frankrijk
Nieuws

Tientallen Franse christenen nemen intrek in lokale politiek na verkiezingen

Tientallen christenen zijn gekozen in gemeenteraden in Frankrijk. Dat gebeurde na de lokale verkiezingen van 22 maart. In heel het land werd gestemd. Dat gebeurde in grote steden zoals Parijs en Marseille, maar ook in kleine dorpen. Volgens de Nation

Tankstation
Persbericht

SGP wil autovrije zondagen bij brandstofschaarste

De SGP verzoekt de regering om te onderzoeken hoe landelijke autovrije zondagen kunnen worden ingevoerd. Nederland kent op dit moment in de wet een regeling voor autoloze zondagen bij ernstige brandstofschaarste, zodat dit snel kan worden geactiveerd

Bisschop Johan Bonny
Nieuws

Belgische bisschop wil getrouwde mannen tot priester wijden

Een katholieke bisschop in België wil in de toekomst getrouwde mannen tot priester wijden in het bisdom Antwerpen. Dit wil hij uiterlijk in 2028 realiseren. Met dit voorstel wijkt hij af van de huidige regel binnen de Rooms-Katholieke Kerk, waarin pr

Homohuwelijk
Nieuws

Christelijke fotograaf mag opdrachten voor homohuwelijken weigeren na rechtszaak

Een christelijke fotograaf in de Amerikaanse stad Louisville mag voortaan weigeren om te fotograferen op bruiloften van mensen van hetzelfde geslacht. Na een jarenlange rechtszaak kreeg zij gelijk van de rechter. De stad betaalt daarnaast 800.000 dol

Henk Okken
Interview

Henk Okken: “In mijn hart werd geschreven: Je bent van het roken af”

Op zijn negende had Henk Okken (57) een ontmoeting met God. Maar hij raakte van Hem verwijderd. Op zijn 49e maakte hij een ‘tweede bekering’ door. Na een gebed met een oude bekende op straat, was hij in één klap van zijn burn-out af. Ook raakte hij é

Fred de Vries
Column

Twee werelden in één partij: ChristenUnie dreigt ziel kwijt te raken

Het is inmiddels iedereen wel duidelijk: Het gaat slecht met de ChristenUnie. Bij de laatste verkiezingen voor de gemeenteraad bleek dat weer eens. Wederom minder kiezers, de partij verdwijnt uit de gemeenteraden van tenminste vijftien plaatsen. En a

Marco van Putten
Column

Wat is de kern van het evangelie? De vergeten dimensie van Jezus' boodschap

Veel mensen denken dat de Here Jezus voor de zonden van de wereld is gestorven. Dat wordt opgevat als de kern van het evangelie. Maar dat is te simpel gesteld. Zijn evangelie gaat over iets anders. Is deze misvatting op zich al ernstig? Erger is dat

Ds. Wout van Herwijnen
Opinie

'AZC, weg ermee': waar staan wij als christenen?

Wat betekent het om 'zout en licht' te zijn in een tijd waarin harde standpunten rond asiel en migratie winnen? In deze bijdrage reflecteert een predikant op de spanning tussen politieke keuzes en de opdracht van het evangelie. Aan de hand van een in

Alie Hoek-van Kooten
Column

Zelfdoding onder jongeren neemt toe: hoe kan dat en hoe nu verder?

Als iemand suïcide pleegt is dat erg. En het is nog weer erger als een jong persoon op deze manier komt te overlijden. Het is bijna niet te verwerken als zoiets in je eigen omgeving of zelfs in je gezin plaatsvindt. Die persoon is er ineens niet meer

Pakistan vlag
Nieuws

Zorgen om christen die mogelijk doodstraf krijgt in Pakistan

In Pakistan groeit de zorg om een christelijke man die wordt beschuldigd van godslastering. De 34-jarige Ishtiaq Saleem wacht op de uitspraak van de rechter. Hij riskeert de doodstraf, maakt Morning Star News duidelijk. Saleem werd in 2022 gearrestee

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Kerkscheuring CGK gaat na zaterdag nieuwe fase in: 'Feitelijk ontstaat nieuw kerkverband'

De deputaten vertegenwoordiging van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) spreken hun 'diepe verdriet' uit over de landelijke vergadering van de groep-Rijnsburg, die afgelopen zaterdag in Nunspeet werd gehouden. Volgens hen markeert deze bijeenk

Verwoest Jezusbeeld
Nieuws

Ophef over filmpje waarin Jezusbeeld wordt vernield; presentatoren bieden excuses aan

Een filmpje van de Belgische radiozender Studio Brussel heeft de afgelopen dagen voor flinke ophef gezorgd. In de video, die werd opgenomen rond ‘Blue Monday’, is te zien hoe presentatoren Eva De Roo en Dries Lenaerts in een zogenoemde ‘rage room’ ve