Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

#396 Jeffrey, Marloes & Liduin over leven met een onvervulde kinderwens
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe

Muzikanten
Interview

Christelijke musici kritisch op gebruik van AI: "Het haalt de ziel uit muziek"

Christelijke muziek maken met AI is in opstand komen tegen God, stelde musicus Fred de Vries vorige maand in een opiniebijdrage op Cvandaag. Maar hoe denken andere christelijke musici hierover? Gebruiken zij AI bij het maken van hun muziek en wat is

Meerartikelen

Ds C. H. Oechies
Interview

Ds. Oechies droomde niet van het predikantschap: "In de kerk keek vaak ik naar buiten"

“Het hart van mijn predikantschap ligt in het pastoraat: met mensen spreken over de diepere dingen van het leven en zoeken hoe geloof daarin kan helpen.” Met die woorden vat ds. C. H. (Harold) Oechies zijn roeping samen. Sinds september vorig jaar is

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Ondergrondse kerk
Boekfragment

Christenen herontdekken in Iran de grote opdracht zonder zondaarsgebed

Sommige christenen geloven dat vervolging opwindend is, zelfs aantrekkelijk, en dat het leidt tot een snelle groei van de kerk. Maar dat is een mythe. Als je in het Iran van na de fatwa had geleefd, zou je weten dat dit niet klopt. Vervolging is verw

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

David Harper
Getuigenis

BBC-presentator David Harper: “Het was Jezus die mijn dochter redde”

De Britse televisiepersoonlijkheid David Harper, bekend als antiekexpert bij de BBC, beschouwde zichzelf jarenlang als agnost. God speelde geen rol in zijn leven. Toch gaf hij zijn leven aan Jezus Christus. Wat begon als een intellectueel onderzoek n

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: waarom de christelijke gemeente de oefenplaats is voor betrokken relaties

In een tijd waarin autonomie bijna heilig verklaard wordt, groeit tegelijkertijd het verlangen naar verbondenheid en gemeenschap. In een nieuwe tutorial van het Omega Project laat Johan Vink echter zien dat echte vrijheid alleen binnen betrokken rela

Keir Starmer
Nieuws

Britse premier Starmer vindt dat kerken onmisbaar zijn voor de samenleving

Volgens de Britse premier Keir Starmer spelen kerken een 'onmisbare rol in het hart van de Britse samenleving'. Dat zei Starmer in een videoboodschap voor de ChurchWorks Summit in Londen, een bijeenkomst waar kerkleiders, politici en maatschappelijke

Delise
Persbericht

Singer-songwriter Delise start crowdfunding voor nieuwe christelijke liedjes

De Nederlandse christelijke singer-songwriter Delise is een crowdfunding gestart voor een nieuw muziekproject. Met steun van luisteraars wil zij acht nieuwe Nederlandstalige liedjes opnemen en uitbrengen. De nummers moeten in maart 2027 live worden g