Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #10: Christian Verwoerd over Israël en Gods Koninkrijk
Of beluister op:

Meerartikelen

klas
Nieuws

Onderwijsinspectie kritisch over bestuur reformatorische schoolvereniging Kootwijkerbroek

De Inspectie van het Onderwijs heeft het bestuur van de Vereniging Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag in Kootwijkerbroek op alle onderzochte onderdelen als onvoldoende beoordeeld. Volgens de inspectie schiet het bestuur tekort in de manier w

record
Nieuws

Nigeriaanse vrouw leest 144 uur onafgebroken uit de Bijbel

De Nigeriaanse Habibat Salawudeen Ihiovi-Jack heeft zes dagen lang onafgebroken uit de Bijbel voorgelezen in een poging een Guinness World Record te vestigen. De 27-jarige christen begon op 22 juni aan de marathon en sloot de uitdaging 144 uur later

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden doet indringende oproep: "Zorg ervoor dat u God kan ontmoeten"

"Maak uzelf klaar. Als het gebeurt dat je God ontmoeten moet, zorg ervoor dat het kan. Maak u gereed", aldus ds. G. van Zanden. In een recente preek over Amos 4 deed de hervormde predikant uit Katwijk aan Zee deze indringende oproep. "Amos zegt niet:

Robbie
Video

Zondag is Robbie van Veen te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag in de zomerherhaling van Hour of Power schuift Robbie van Veen aan bij Jan van den Bosch. Hij wilde ooit profvoetballer worden, maar het leven liep anders. Robbie had een aantal geloofscrises en vertelt heel openhartig wat dat met zijn geloofs

Doop
Positief nieuws

Bijzondere doopdienst in Centraal-Azië

Kortgeleden vond er een doopdienst plaats in een Centraal-Aziatisch land. Een van de dopelingen was Elnur*. Hij kwam tot geloof in Jezus Christus vanuit de islam. Hij was jarenlang verslaafd aan alcohol. Via een familielid sloot hij zich aan bij een

Roemenië vlag
Nieuws

Pride-mars: Roemeense kerken spreken zich uit over het Bijbelse huwelijk

Leiders van zes grote christelijke kerkgenootschappen in de Roemeense regio Bihor hebben gezamenlijk een verklaring gepubliceerd over menselijke waardigheid en het Bijbelse huwelijk. De verklaring verscheen volgens Christian Daily International een d

Soedan
Nieuws

Nieuwe details over ontvoering Soedanese predikant en zijn gezin

Er is meer bekend over de ontvoering van een Soedanese predikant en zijn gezin. Dat gebeurde tijdens een gewelddadige aanval van een islamitische rebellengroep in Nuba Mountains. Morning Star News meldt dat de predikant met zijn vrouw, zoon, dochter

Hans Alblas
Podcast

Hans Alblas over vergeving en genezing door Jezus: beluister de podcast

Wat gebeurt er wanneer Jezus een verlamde man ontmoet? In een deze podcast van het Evangelisch College legt bijbelleraar Hans Alblas dit bekende Bijbelverhaal uit. De vrienden van de man hopen op genezing. De religieuze leiders reageren boos wanneer

Meerartikelen

India
Nieuws

Indiase christenen spreken steun uit voor landelijke studentenprotesten

Voor het eerst hebben christelijke organisaties in India zich openlijk aangesloten bij een landelijke studentenbeweging die protesteert tegen vermeende misstanden binnen het onderwijssysteem. Volgens de initiatiefnemers is het protest niet politiek v

Patrick
Opinie

Is er nog wel plaats voor gevoel in de protestantse kerk?

"Je gevoel is niet leidend." Ik denk dat veel christenen uit de protestantse traditie die zin weleens hebben gehoord. Ik in ieder geval wel. Vaak werd er direct iets achteraan gezegd als: "Je zaligheid hangt niet af van je gevoel." Of: "Gevoel kan je

Kerk, kruis en Bijbel
Nieuws

Meer incidenten tegen christenen in Oostenrijk

Het aantal haatmisdrijven tegen christenen in Oostenrijk is vorig jaar met 29 procent gestegen. Dat blijkt volgens Evangelical Focus uit het rapport Hate Crime 2025, dat is gepubliceerd door het Oostenrijkse ministerie van Binnenlandse Zaken. In tota

bosbrand Frankrijk
Nieuws

Franse kerken roepen op tot gebed na verwoestende natuurbranden

Terwijl Spanje wordt getroffen door de grootste natuurbrand uit zijn geschiedenis, heeft ook Frankrijk te maken met zeer grote bosbranden. In het zuidwesten van het land is inmiddels ruim 42.000 hectare natuur in vlammen opgegaan. Franse kerken roepe

Maria
Nieuws

Mariabeeld beklad en in brand gestoken bij wereldberoemd bedevaartsoord

Een Mariabeeld bij het wereldberoemde bedevaartsoord Medjugorje in Bosnië en Herzegovina is beklad en deels in brand gestoken. Ook werd een buitenaltaar bij de Sint-Jacobuskerk in brand gezet. De vernielingen vonden plaats enkele dagen voor het begin

Abortus
Nieuws

PRO wil abortus uit strafrecht halen: initiatiefwet nog dit jaar naar Tweede Kamer

De politieke partij PRO wil nog dit jaar een initiatiefwetsvoorstel indienen om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Volgens de partij past het niet dat abortus formeel nog altijd in het strafrecht is opgenomen, ook al is de ingreep onder

Syrië
Nieuws

Syrische christenen in VS vrezen terugkeer naar onveilig thuisland

Duizenden Syriërs in de Verenigde Staten zijn deze week hun tijdelijke beschermingsstatus kwijtgeraakt. Voor Syrische christenen zorgt dat voor grote onzekerheid. Kerkelijke organisaties waarschuwen dat terugkeer naar Syrië voor velen nog altijd onve

India
Nieuws

Christenen in Indiase deelstaat organiseren protesten na reeks aanvallen

Christelijke organisaties in de Indiase deelstaat West-Bengalen bereiden een reeks protestbijeenkomsten en gebedssamenkomsten voor na een toename van geweld en intimidatie tegen christenen. Zij willen daarmee aandacht vragen voor de verslechterende s

Wilkin van de Kamp
Nieuws

Wilkin van de Kamp: "Lastige mensen zijn genadetrainers die God op je pad brengt"

Volgens Wilkin van de Kamp zijn mensen die je het lastig maken genadetrainers die God op je pad brengt. Het doel daarvan is om het slechtste in je naar boven te halen, zodat je daarmee aan de slag kunt gaan en uiteindelijk steeds meer verandert naar

Bosbrand Spanje
Nieuws

Christelijk conferentiecentrum in Spanje blijft gespaard bij grootste natuurbrand ooit

Te midden van de grootste natuurbrand uit de Spaanse geschiedenis is het christelijke conferentiecentrum Pinos Reales op wonderlijke wijze gespaard gebleven. Hoewel het vuur het terrein bereikte, zijn de gebouwen niet beschadigd. De leiding spreekt v

Geloofstoerusting
Persbericht

Geloofstoerusting organiseert studiedag met puriteins kenner Stephen Yuille

Hoe vindt echte geestelijke verandering plaats? Die vraag staat centraal tijdens een studiedag die Geloofstoerusting op D.V. woensdag 7 oktober organiseert in samenwerking met Reformation Heritage Books (RHB). Hoofdspreker is de Canadese theoloog en

Décio de Carvalho en zijn vrouw
Interview

Décio de Carvalho bedrijft al ruim 40 jaar zendingswerk: “Miljoenen mensen kennen God niet”

Wanneer je de loopplank van de Logos Hope opstapt, betreed je meer dan alleen een schip. Je stapt een wereld binnen waar tientallen nationaliteiten samenleven, waar duizenden boeken hun weg vinden naar bezoekers en waar iedere dag opnieuw wordt gezoc