Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Folder Kies Leven
Nieuws

Organisatie stapt naar reclamewaakhond om folder Kies Leven: 'Gevaarlijk en medisch onjuist'

Stichting Samen naar de Kliniek heeft bij de Reclame Code Commissie (RCC) een klacht ingediend tegen de christelijke prolife-organisatie Kies Leven. De stichting vindt dat een folder die bij abortusklinieken wordt uitgedeeld gevaarlijke en medisch...

Veroordeelde crimineel
Nieuws

Katholieke gouverneur schrapt 548 doodvonnissen in Amerikaanse staat: ‘Overheid mag niet doden’

De katholieke gouverneur Gavin Newsom van Californië wil alle 548 doodvonnissen in zijn staat omzetten in levenslange gevangenisstraffen zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating. Dat maakte hij donderdag bekend, meldt persbureau Associated Press...

kruis
Nieuws

Bezoekers moeten voor het eerst betalen voor The Passion: kaartje kost 7,50 euro

Wie The Passion volgend jaar in Ootmarsum wil bijwonen, moet voor het eerst een kaartje kopen. Een toegangsbewijs kost 7,50 euro per persoon, schrijft organisator KRO-NCRV op de eigen website. Het muzikale paasevenement vindt op Witte Donderdag 25...

Laurenskerk, Rotterdam
Nieuws

Actievoerders verstoren diner in Rotterdamse kerk: vuurwerk afgestoken in kerkgebouw

Actievoerders hebben donderdagavond een galadiner in de Rotterdamse Laurenskerk verstoord. Tijdens de bijeenkomst drongen demonstranten het kerkgebouw binnen. Een van hen stak binnen vuurwerk af. De politie hield twee personen aan, meldt De...

Jeruzalem
Nieuws

Jeruzalem wil samenwerking met christenen versterken en intimidatie tegengaan

De gemeente Jeruzalem heeft een nieuw overlegorgaan opgericht om de samenwerking met christenen in de stad te verbeteren. Het initiatief moet bijdragen aan een betere bescherming van christelijke inwoners, een snellere aanpak van intimidatie en...

 Ds. A. J. Dorst
Nieuws

Ds. A. J. Dorst uit Surhuisterveen ontvangt drie beroepen van CGK-gemeenten

Drie CGK-gemeenten hebben een beroep uitgebracht op ds. A. J. Dorst (foto). De predikant, sinds september 2020 verbonden aan de NCGK te Surhuisterveen, kreeg beroepen uit Scherpenzeel (De Breekhoek), Gouda, en Aalten. Daarnaast bracht de NGK te Bedum...

straat
Nieuws

Protestantse Kerk wil onvoorwaardelijke noodopvang voor mensen zonder verblijfsrecht

PKN-scriba Kees van Ekris en Pepijn Trapman, operationeel directeur van Kerk in Actie, roepen de overheid op mensen zonder verblijfsrecht niet zonder basisopvang te laten. Dat schrijven zij in een opiniestuk dat donderdag 5 november in Trouw...

Perkins
Nieuws

Evangelische leider Tony Perkins over nederlaag Republikeinen: "Mogelijk een tuchtiging"

De Republikeinse verkiezingsnederlaag kan volgens de Amerikaanse christelijke leider Tony Perkins een tuchtiging van God zijn. Tijdens een gesprek met oud-politica Michele Bachmann op de verkiezingsavond verbond hij de uitslag aan het afzwakken van...

Meerartikelen

hongarije
Nieuws

Hongaarse bisschoppen beschuldigd van samenwerking met communistische geheime dienst

Twee Hongaarse katholieke bisschoppen spreken tegen dat zij hebben meegewerkt met de geheime dienst van het vroegere communistische bewind. Hun namen staan in onlangs openbaar gemaakte registraties. Volgens hun vertegenwoordigers probeerde de...

Wong
Nieuws

Christelijke activist Joshua Wong krijgt tien jaar cel en blijft vermoedelijk tot 2036 vast

De christelijke activist Joshua Wong uit Hongkong heeft donderdag een nieuwe gevangenisstraf van tien jaar gekregen. De dertigjarige Wong zou in januari 2027 vrijkomen. Door het nieuwe vonnis blijft hij naar verwachting tot eind 2036 achter de...

Paus
Nieuws

Lijst met 77 beschuldigden van misbruik zet paus onder druk voor bezoek aan Peru

Een lijst met 77 kerkelijke medewerkers die publiekelijk van seksueel misbruik zijn beschuldigd, zet de aanpak van misbruik op scherp voor het bezoek van paus Leo XIV aan Peru. De Amerikaanse organisatie BishopAccountability presenteerde de...

Derk Jan Poel
Opinie

Moet de kerk de problemen van de overheid oplossen?

Moeten kerken statushouders tijdelijk onderdak bieden, of is dat uitsluitend een verantwoordelijkheid van de overheid? Die vraag speelt nu kerken worden opgeroepen om opvangplekken beschikbaar te stellen. Derk Jan Poel, adviseur diaconaat bij...

Bijbel in het Aukaans
Persbericht

Eerste complete Bijbel in het Aukaans gepresenteerd in Suriname

Voor het eerst in de geschiedenis is de complete Bijbel beschikbaar in het Aukaans. Na twaalf jaar vertaalwerk werd de Bijbel zaterdag 31 oktober tijdens een dankdienst in Paramaribo gepresenteerd. Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG)...

Bible League
Levensverhaal

Esubalew (39) uit Ethiopië: van tegenstander tot volgeling van Jezus

Esubalew Belayneh groeide op in een toegewijd islamitisch gezin. Hij was zeer betrokken bij het islamitische geloof en hielp actief mee met het verspreiden van islamitisch materiaal en het winnen van aanhangers van andere religies voor de islam....

James Talarico
Nieuws

Amerikaanse politicus haalt David én Jezus aan na verkiezingswinst: ‘Tijd om tafels om te gooien’

De Amerikaanse politicus James Talarico heeft zijn verkiezingsoverwinning in Texas vergeleken met het Bijbelverhaal van David en Goliath. Opmerkelijk genoeg vergeleek hij zijn politieke beweging zelfs met het optreden van de Heere Jezus. Volgens...

Bijbel
Nieuws

Twee derde van Amerikaanse kerkgangers zakt voor Bijbelkennistest

Hoe goed kennen christenen hun Bijbel eigenlijk? Uit onderzoek van Lifeway Research blijkt dat de Bijbelkennis van bijna twee derde van de ondervraagde Amerikaanse kerkgangers onder de maat is. Zo wist minder dan de helft van de ondervraagden dat...

Alternative für Deutschland (AfD)
Nieuws

Duits kerkverband stelt voorwaarden aan AfD-politici die kerkelijk ambt willen bekleden

Mag iemand die actief is voor de Duitse politieke partij AfD ook ambtsdrager zijn? De Evangelische Kerk in Duitsland (EKD) heeft daar nieuwe richtlijnen voor gepubliceerd. AfD-politici en partijbestuurders die een kerkelijk ambt willen vervullen,...

Polen
Nieuws

Poolse bisschoppen willen bemiddelen in politieke crisis en roepen op tot vasten

De Poolse katholieke bisschoppen bieden aan te bemiddelen in de politieke crisis rond het Constitutionele Tribunaal. Dat bevestigde woordvoerder Leszek Gęsiak woensdag tegenover de katholieke nieuwsdienst KAI. De bisschoppen roepen gelovigen...

Trailer The Chosen seizoen 6
Nieuws

Regisseur The Chosen haalt uit naar critici na ophef over blauwe engelen in trailer

Dallas Jenkins, de regisseur van de populaire christelijke serie The Chosen, heeft fel gereageerd op kritiek op het nieuwe seizoen. Vooral de opvallende verschijning van blauwe engelen in een korte trailer zorgt voor discussie. Volgens Jenkins...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV ontvangt Bob Dylan en geeft hem een rozenkrans

Paus Leo XIV heeft woensdagmiddag de Amerikaanse zanger Bob Dylan ontvangen in het Apostolisch Paleis in Vaticaanstad. De paus gaf de 85-jarige muzikant een rozenkrans. Dylan overhandigde hem zijn autobiografie Chronicles – Volume 1. Volgens...