Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Colombia
Podcast

Rolo uit Colombia: Van rebel tot radicale volgeling van Jezus

Wat gebeurt er als iemand die ooit vocht met een geweer, zijn leven in handen legt van Christus? In deze aflevering van podcast De Stem vertelt Rolo uit Colombia zijn indrukwekkende verhaal. Hij was jarenlang actief als guerrillastrijder en stond fel

Els van Dijk
Column

Jongeren met idealen lopen niet uit de rails 

Als je denkt de jongerenfase in beeld te hebben en er alweer een zoveelste rapport over is geschreven, zijn jongeren alweer van kleur verschoten. Dat heeft te maken met het feit dat er zóveel gebeurt in die periode van een mensenleven. Allereerst ont

Middelburg
Nieuws

Van ontucht verdachte kerkorganist A.N. voorlopig op vrije voeten

Organist A.N., die wordt verdacht van seksueel misbruik en verkrachting, komt in afwachting van zijn inhoudelijke rechtszaak op vrije voeten. Dat bepaalde de rechter donderdag tijdens een pro-formazitting in Middelburg. De 34-jarige A.N. zit inmiddel

Myanmar vlag
Nieuws

Rapport onthult zware vervolging van christenen in Myanmar

Christelijke organisaties slaan alarm over de situatie van gelovigen in Myanmar. Volgens een nieuw rapport van het Burma Research Institute worden christenen sinds de militaire staatsgreep in 2021 op grote schaal vervolgd. Kerken zijn verwoest, gelov

Gaza
Persbericht

Global Aid Network (GAiN) brengt hulpgoederen naar Gaza en start campagne ‘Geef om Gaza’

Sinds oktober 2025 heeft GAiN een opening in Gaza dankzij jarenlange samenwerking met betrouwbare partners in de regio. Van november 2025 t/m januari 2026 stuurde GAiN meer dan 170 hulptransporten naar Gaza, goed voor ruim 4.000 ton aan hulpgoederen.

Christentoerisme Israël
Nieuws

Israël mikt op christenen voor herstel toerismesector

Israël zet vol in op een ambitieuze strategie om zijn door oorlogen geteisterde toerisme-industrie nieuw leven in te blazen. Dit laat de Israëlische krant The Times of Israel weten. MiljoeneninvesteringMet een specifieke focus op christenen, gelovige

Minister David van Weel
Nieuws

Meerderheid Tweede Kamer wil religiegezant behouden ondanks kabinetsplannen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland een speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging behoudt. Een motie hierover van de drie christelijke partijen ChristenUnie, SGP en CDA werd gisterenmiddag aangenomen. Ook de aan

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Heerenveen: proponent R. N. van der Lest

De protestantse gemeente te Heerenveen beschikt binnenkort over een nieuwe dominee. Proponent R. N. van der Lest uit Ureterp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. De proponent gaat in Heerenveen voor het eerst als gemeentepredikant aan de

Meerartikelen

gokken
Nieuws

ChristenUnie vraagt met succes debat over online gokken aan

De Tweede Kamer heeft met ruime meerderheid ingestemd met een debat over online gokken, naar aanleiding van een verzoek van de ChristenUnie. De aanleiding voor het debat ligt in de toename van maatschappelijke problematiek sinds de invoering van de W

India
Nieuws

Christenen in India vrijgesproken in antibekeringzaken

In het Noord-Indiase deelstaat Uttarakhand zijn vijf rechtszaken tegen christenen rond zogenoemde 'anti-conversiewetten' recentelijk afgesloten zonder veroordelingen. Uit gerechtelijke documenten blijkt dat de aanklachten in al deze zaken sneuvelden

Worship
Persbericht

TPZ-conferentie in Houten over innerlijke genezing en leven uit de Geest

Stichting Toerusting Pastorale Zorg (TPZ) organiseert op 13 en 14 februari een conferentie over innerlijke genezing. Het thema van de bijeenkomst is Stromen van levend water, leef in de kracht van de Geest. De conferentie vindt plaats in De Lichtboog

John Angoh
Interview

John Angoh over aanbidding als levenshouding: “God zoekt geen lied, Hij zoekt een mens”

Aanbidding is geen muziekstijl en geen moment op zondag, zegt John Angoh. Het is een manier van leven. Als pastor van zes City Churches en daarnaast fulltime actief in de vastgoedwereld, laat hij zien hoe geloof juist buiten de kerk vorm krijgt in he

Wilmert en Julia
Interview

Wilmert en Julia hoorden Gods stem: “God roept ons naar Sittard”

Het is september 2025. Wilmert en Julia Bontenbal bezoeken zoals altijd een dienst in De Ark, het gebouw van de CGK in Spijkenisse. Het is de kerk waar ze zich helemaal thuis voelen. Ze hebben er hun geloof beleden, zijn er getrouwd en mogen er meedr

Gavin Ortlund
Boekfragment

Jezus volgen in het sociale media-tijdperk: Waarheid zonder liefde is lelijk

Soms lijkt het alsof we van de ene controverse naar de andere springen. Ze spelen zich bijna allemaal af op sociale media, onder het oog van de wereld. Elke week lijkt er wel weer iets nieuws naar boven te komen. Het heeft geen zin om voorbeelden te

Nieuw-Zeeland
Positief nieuws

Nieuw-Zeelandse jongeren omarmen het geloof: kerken zien sterke groei

Terwijl de secularisatie in het Westen voortduurt, verschijnen er verrassende berichten over een groeiende interesse in geloof onder jonge mensen. Na een eerder rapport over de ‘Quiet Revival’ in het Verenigd Koninkrijk, lijkt dit fenomeen, hoewel vo

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Antichrist, eindtijd en YouTube-profeten: hoe ver reikt Daniël 8?

Het is zo langzamerhand een cliché om te zeggen dat we in spannende en verwarrende tijden leven. Bijna elke dag is er ander nieuws uit Washington dat journalisten en politici weer even aan het schrikken brengt. Wat is het vandaag? Iran? Gaza? Oekraïn

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank kent voogdij 13-jarig christelijk meisje toe aan islamitische ontvoerder

Federale rechters in Pakistan hebben op dinsdag 3 februari het gezag over een 13-jarig christelijk meisje toegewezen aan haar islamitische ontvoerder. Dit gebeurde ondanks eerdere bevindingen dat de ontvoering en gedwongen bekering net als het huweli

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse politie meldt terugkeer 80 ontvoerde kerkgangers, christelijke organisatie ontkent

Volgens de Nigeriaanse politie zijn inmiddels tachtig van de 177 ontvoerde kerkgangers die recent in het noorden van het land ontvoerd werden weer thuis. De Christian Association of Nigeria (CAN) stelt echter geen informatie te hebben die dat bevesti

Rotskoepel
Nieuws

Islamitische geestelijke vindt Rotskoepel in Jeruzalem een belemmering voor vrede

Imam Mohammad Tawhidi van de Global Imams Council sprak recent over de positie van de Rotskoepel op de Tempelberg. Dat deed hij in een gesprek met de Israëlische Midden-Oostenexpert dr. Mordechai Kedar, waarin ook de rol van de Rotskoepel in het vred

Britse parlement
Nieuws

Gelovigen bezorgd nu Britse overheid definitie islamofobie wil aanpassen

Vertegenwoordigers van alle grote religies in Groot-Brittannië zijn bezorgd om nieuwe plannen die de overheid smeedt. De Britse overheid werkt namelijk aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-moslimhaat'. Gelovigen vrezen op hu