Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

RD-hoofdredacteuren
Nieuws

Reformatorisch Dagblad krijgt twee hoofdredacteuren

Het Reformatorisch Dagblad (RD) krijgt vanaf 1 januari 2027 twee hoofdredacteuren. De huidige adjunct-hoofdredacteuren Pieter Ariese (48) en Gijsbert Bouw (43) volgen samen Steef de Bruijn op. Het duo wil de reformatorische identiteit van de krant...

Gerald Troost
Nieuws

Gerald Troost trekt ‘blauwe lijn’ tegen Jodenhaat: ‘Durf ik naast hen te staan?’

De christelijke zanger Gerald Troost spreekt zich uit tegen antisemitisme in Nederland. In een bericht op Facebook vraagt hij aandacht voor de onveiligheid die Joodse Nederlanders ervaren. Hij sluit zich aan bij de actie Trek de blauwe lijn,...

Felix Nmecha
Nieuws

Ophef bij Duitse voetbalclub over christelijk juichgebaar van Felix Nmecha

De Duitse international Felix Nmecha heeft Borussia Dortmund met twee schitterende doelpunten aan een overwinning geholpen, maar zijn manier van juichen zorgt voor discussie. De 26-jarige middenvelder verwees met zijn gebaren naar Jezus Christus en...

Gedenkteken voor de vermoorde Joden van Europa
Nieuws

Duitse christenen vragen Joden om vergeving voor steun aan Hitler

De Duitse Evangelische Alliantie heeft het Joodse volk om vergeving gevraagd voor de houding van haar leiders tijdens het naziregime. De christelijke organisatie erkent dat christelijke voorgangers Adolf Hitler in 1933 verwelkomden en de vervolging...

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen waarschuwt voor gevolgen van Europese haatzaaiwetten voor christenen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen waarschuwt dat Europese wetten tegen haatzaaien de vrijheid van meningsuiting en godsdienst onder druk zetten. Volgens haar dreigt Europa zelfs af te glijden naar 'ideologisch totalitarisme', waarbij...

Donald Trump
Nieuws

Trump erkent dat uitzettingsbeleid mogelijk te ver ging: christelijke organisatie reageert hoopvol

De Amerikaanse president Donald Trump erkent dat zijn harde immigratiebeleid mogelijk grenzen heeft overschreden. In een interview met CBS-programma 60 Minutes liet hij weten bereid te zijn met de Democraten te onderhandelen over hervormingen. De...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Ds. C. R. van der Toorn aanvaardt beroep hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer)

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. C. R. van der Toorn (foto) volgt in de Laankerk ds. F. van Binsbergen op. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant van de...

Ds. Dirk de Bree
Nieuws

Dirk de Bree hoofdspreker New Wine Zomerconferentie 2027

Ds. Dirk de Bree, predikant van de Nieuwe Kerk in Utrecht en bekend van de dagelijkse christelijke podcast Eerst Dit, is volgend jaar de hoofdspreker van de New Wine Zomerconferentie. Dat heeft New Wine Nederland bekendgemaakt. De organisatie is...

Meerartikelen

Logos Conferentie Vlaanderen
Persbericht

Logos Conferentie brengt geloof en wetenschap samen: ‘Wandel in het licht’

Hoe verhouden de Bijbel en de wetenschap zich tot elkaar? En hoe kunnen christenen het gesprek over schepping en evolutie aangaan? Die vragen staan centraal tijdens de zesde Logos Conferentie Vlaanderen, die op zaterdag 14 november 2026 plaatsvindt...

 Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over de kracht van woorden: "Je tong is je identiteitskaart"

"Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over." Aan de hand van deze woorden van Jezus uit Lukas 6:45 legt Wilkin van de Kamp uit hoe onze gedachten en woorden met elkaar verbonden zijn. In een aflevering van Begin je dag met God benadrukt...

Stichting De Haven
Persbericht

Christelijke hulporganisatie De Haven bestaat 30 jaar: "Trouw blijven is het belangrijkste"

Wat dertig jaar geleden begon met gesprekken op de hoek van een prostitutiestraat in Den Haag, is uitgegroeid tot een christelijke hulporganisatie die wekelijks mannen en vrouwen in de seksbranche opzoekt. Stichting De Haven viert dit jaar haar...

Dirk-Jan de Jeu
Opinie

We praten over de toon van de SGP, maar vergeten waar het werkelijk om gaat

Afgelopen week las ik het opiniërende artikel van professor Arnold Huijgen over de provocerende politieke stijl van de SGP. Zijn pleidooi voor wijsheid, liefde en de radicaliteit van het Evangelie onderschrijf ik van harte. Juist in een tijd van...

Johan Schep
Video

Johan Schep: "Het is gevaarlijk om nee te zeggen tegen de uitnodiging van Jezus"

De uitnodiging van Jezus Christus geldt voor iedereen, maar vraagt wel om een antwoord. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de gelijkenis van de grote maaltijd uit Lukas 14 staat hij stil...

Ds. A. M. van Mourik
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Waddinxveen: ds. A. M. van Mourik

De hervormde gemeente te Waddinxveen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. A. M. van Mourik (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In de Hoeksteen volgt de predikant ds. R. W. de Koeijer op. Laatstgenoemde predikant nam...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV noemt ongeboren kinderen, armen en ouderen in toespraak voor Argentijnse leiders

“Welke plaats hebben ongeboren kinderen in onze besluiten?” Die vraag stelde paus Leo XIV zondag 8 november in het Palacio Libertad in Buenos Aires. President Javier Milei zat in de zaal, samen met andere bestuurders, diplomaten en vertegenwoordigers...

Pastorie gereedgemaakt voor opvang statushouders
Nieuws

Apeldoornse kerk maakt pastorie binnen enkele dagen klaar voor opvang statushouders

De protestantse wijkgemeente De Hofstad in Apeldoorn (PKN) heeft binnen enkele dagen een leegstaande pastorie omgebouwd tot een tijdelijk thuis voor een gezin van vijf statushouders. Vrijwilligers zorgden voor meubels, schilderwerk en andere...

Paypal
Nieuws

PayPal schrapt ‘haat’ en ‘intolerantie’ uit Amerikaanse voorwaarden na bezwaar christelijke juristen

PayPal heeft de woorden ‘haat’ en ‘intolerantie’ geschrapt uit een bepaling in zijn Amerikaanse gebruiksvoorwaarden. De christelijke juridische organisatie Alliance Defending Freedom (ADF) had bij een Amerikaanse toezichthouder bezwaar gemaakt...

Deelnemers Mars voor het Leven
Nieuws

Week van het Leven van start met campagne over abortusverdriet, zaterdag Mars voor het Leven

Zaterdag is de Week van het Leven van start gegaan. Dit jaar vraagt Platform Zorg voor Leven met de campagne 'Ik rouw om mijn abortus' aandacht voor vrouwen die na een abortus verdriet en gemis ervaren. De campagne loopt tot en met zaterdag 14...

pastor
Nieuws

Vrouwelijke voorgangers leiden tot discussie binnen Amerikaanse evangelische beweging

Een evangelische kerk in Californië heeft voor het eerst publiekelijk uitgelegd waarom zij vrouwen als voorganger aanstelt. Het gaat om Calvary Chapel Costa Mesa, de gemeente van waaruit de Amerikaanse kerkbeweging Calvary Chapel groeide. De gemeente...

Frankrijk
Nieuws

Franse bisschoppen adviseren katholieke zorginstellingen hoe ze euthanasie kunnen weigeren

De Franse bisschoppen roepen katholieke zorginstellingen op zich juridisch voor te bereiden op de invoering van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een brief die zij zondag 8 november na hun vergadering in Lourdes bekendmaakten, adviseren ze...