Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Bijbel
Nieuws

Onderzoek: praktiserende christenen hebben minder moeite met vergeven

Praktiserende christenen hebben minder moeite om anderen én zichzelf te vergeven dan christenen die minder betrokken zijn bij hun geloof. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek. Vooral bij het vergeven van anderen zijn de verschillen groot. Van de...

indi
Nieuws

Rechtszaak tegen Indiase wet die evangelisatie en gebedsgenezing bedreigt

De nieuwe anti-bekeringswet in de Indiase deelstaat Maharashtra is voor de rechter aangevochten. Volgens de indiener zijn verschillende bepalingen zo ruim geformuleerd dat ook evangelisatie, christelijk hulpwerk en spreken over goddelijke genezing...

Ds. J. Koppelaar
Video

Ds. Koppelaar over bekering: "Loop je bij Hem weg of loop je naar Hem toe?"

Wat betekent de Bijbelse oproep tot bekering? Ds. J. Koppelaar (HHK) preekte onlangs vanuit Lukas 13 over Gods oordelen, de genadetijd en de noodzaak om tot Christus te gaan. Daarbij stond hij ook stil bij vragen rond geloof als gave van God,...

Jessica Bates
Nieuws

Christelijke moeder botst met Amerikaanse staat over gender: nu mag ze toch adopteren

Een christelijke moeder uit de Amerikaanse staat Oregon mag opnieuw proberen kinderen uit de pleegzorg te adopteren. Haar aanvraag werd eerder afgewezen omdat ze niet kon instemmen met bepaalde regels rond genderidentiteit. Na een jarenlange...

christenen
Nieuws

Gevangen christenen in China verliezen tientallen kilo’s door slechte omstandigheden

De families van acht gevangengenomen leden en leiders van de Chinese Zion Church maken zich grote zorgen over hun gezondheid. Door gebrekkig voedsel, overvolle cellen en onvoldoende medische zorg zouden meerdere christenen sterk zijn vermagerd. De...

Zweden vlag
Positief nieuws

Geloof in Jezus groeit onder Zweedse jongeren: "Ze hongeren naar Gods Woord"

In Zweden lijkt onder jongeren een opvallende nieuwe belangstelling voor het christelijk geloof te ontstaan. Kerkleiders spreken zelfs over een geestelijke opleving. Na tientallen jaren van ontkerkelijking zoeken steeds meer jonge Zweden naar God, de...

pakistan
Nieuws

Kerken Pakistan verzetten zich tegen nieuwe huwelijkswet: ‘Nooit onze toestemming gegeven’

Een wetsvoorstel dat christelijke huwelijken en echtscheidingen in de Pakistaanse provincie Sindh opnieuw moet regelen, leidt tot onrust onder kerkleiders. De initiatiefnemer zegt verschillende kerkgenootschappen te hebben geraadpleegd, maar de...

Hilbert Steen Redeker
Column

Eens als de bazuinen klinken: Gods uitnodiging klinkt vandaag al

Wat blijft er over wanneer de bazuin klinkt en ieder mens zich voor God moet verantwoorden? Voor Hilbert Steen Redeker brengt een lied uit zijn jeugd die vraag dichtbij. Niet om angst aan te jagen, maar om stil te staan bij wat uiteindelijk werkelijk...

Meerartikelen

Stoffer
Nieuws

Zes opvallende momenten van CU en SGP tijdens de eerste dag van de APB

De Tweede Kamer debatteerde woensdag tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) over de plannen van het kabinet voor het komende jaar. Ook ChristenUnie en SGP lieten daarbij nadrukkelijk van zich horen. Tijdens...

Bikker
Nieuws

Woorden van Jezus, sterke gezinnen en bescherming van leven: dit was de bijdrage van Mirjam Bikker

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker heeft tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen opgeroepen om Nederland weer als een gezamenlijk huis te zien. Zij opende haar bijdrage met woorden van Jezus uit het Marcus-evangelie: een huis dat tegen zichzelf...

Stoffer
Nieuws

Gouden beelden, oprukkende islamisering en Jezus' kruis: dit was de bijdrage van Chris Stoffer

SGP-leider Chris Stoffer heeft tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen gewaarschuwd voor moderne afgoden en leiders die zich bijna als messias presenteren. In plaats daarvan wees hij in zijn betoog naar Jezus en sprak hij de hoop uit dat...

parlement
Column

VGS en VBSO reageren op kabinetsplannen: Rust bij God te vinden in onrustige wereld

‘Het is volkomen logisch dat mensen zich afvragen: in welke wereld groeien mijn kinderen en kleinkinderen op’, zei koning Willem-Alexander op Prinsjesdag in zijn Troonrede. Hij wees daarbij op de wereldwijde onrust en onveiligheid. Het kabinet wil...

Israël Producten Centrum
Nieuws

Israël Producten Centrum gaat in hoger beroep tegen handelsverbod

Het Israël Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, gaat in hoger beroep tegen de uitspraak in het kort geding over het aanstaande handelsverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen. De rechtbank Den Haag...

koffer
Nieuws

Dorcas over plannen kabinet: Waardevolle stap in de juiste richting

Dinsdag presenteerde kabinet-Jetten de Miljoenennota. De christelijke hulporganisatie Dorcas is blij met de plannen. 'Er staat goed nieuws in voor mensen die wereldwijd geraakt worden door extreme armoede, uitsluiting en geweld', schrijft men in...

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker: "Wie Gods belofte serieus neemt, wacht niet passief af"

Rebekka is onvruchtbaar, terwijl zij en haar man Izak er zeer naar verlangen ouders te worden. Toch draait hun nood niet alleen om hun kinderloosheid: God heeft ook een belofte gegeven. In zijn preek staat ds. M. Messemaker stil bij de manier...

China
Nieuws

Chinese voorganger vrijgelaten na jarenlange vervolging en gevangenschap

De Chinese voorganger Lian Xuliang is vrijgelaten en naar huis teruggekeerd. Hij werd vervolgd vanwege zijn betrokkenheid bij een niet-geregistreerde huiskerk en zou tijdens zijn gevangenschap ernstig zijn mishandeld. Lian is voorganger van de Church...

Nigeri
Nieuws

Zeven christenen en zes agenten gedood bij aanvallen in Nigeria

Zeven christenen en zes politieagenten zijn binnen enkele dagen gedood bij twee aanvallen rond de gemeenschap Ayilamo in de Nigeriaanse staat Benue. Volgens lokale bewoners zijn de daders islamitische Fulani-herders. Een ooggetuige zegt dat de...

stadsmuur
Nieuws

Man krijgt voorwaardelijke celstraf na intimiderende boodschap aan christelijk parlementslid

Een 55-jarige man uit het Engelse York heeft een voorwaardelijke gevangenisstraf gekregen nadat hij een vlag had opgehangen met een boodschap gericht aan Labour-parlementslid Rachael Maskell. De christelijke politica verklaarde dat het incident...

Kirk
Nieuws

Standbeeld Charlie Kirk beklad: naam van Jezus doorgestreept en ‘Satan’ aangebracht

Een pas onthuld standbeeld van de vermoorde christelijke activist Charlie Kirk is met rode verf beklad. Ook werd op een herdenkingsbord de naam van Jezus doorgestreept en het woord ‘Satan’ aangebracht. Het ruim twee meter hoge bronzen beeld staat bij...

Oscar Lohuis
Nieuws

Oscar Lohuis roept christenen op naar Israëlmanifestatie te komen

Predikant Oscar Lohuis roept christenen op om donderdagavond naar De Dam in Amsterdam te komen voor een landelijke Israëlmanifestatie. Hij maakt zich grote zorgen over de toename van antisemitisme in Nederland en vindt dat christenen daar niet over...