Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Begrafenis Lindsey Graham
Nieuws

Predikant roept wereldleiders tijdens uitvaart Lindsey Graham op tot geloof in Christus

Tijdens de uitvaart van de Amerikaanse senator Lindsey Graham heeft zijn predikant een indringende evangelisatieboodschap uitgesproken. De dienst vond plaats in de Washington National Cathedral. Daar riep ds. Tim Tate de aanwezigen op zich voor te be

Pro-life
Nieuws

Mars voor het Leven mag opnieuw niet door centrum van Zürich

De Zwitserse stad Zürich heeft de Mars voor het Leven voor het zesde jaar op rij verboden in het stadscentrum. De organisatoren spreken van een ernstige beperking van de vrijheid van meningsuiting en vergadering en hebben aangekondigd tegen het beslu

beeldje
Nieuws

Unieke vondst in Jeruzalem werpt nieuw licht op tijd van de Eerste Tempel

Archeologen hebben in de Oude Stad van Jeruzalem een bijzondere ontdekking gedaan. Tijdens opgravingen is voor het eerst een kleien gietmal gevonden waarmee ruim 2.600 jaar geleden gezichten van beeldjes werden gemaakt. De vondst levert volgens de Is

Ethiopie
Nieuws

Rouw in Ethiopië na dodelijke aanval op eeuwenoud klooster

Christenen in Ethiopië zijn in rouw na een dodelijke aanval op een eeuwenoud klooster in de regio Amhara. Bij een droneaanval op het Sint Arsema-klooster kwamen meerdere geestelijken en gelovigen om het leven. Ook raakten verschillende mensen gewond.

Nigeria
Nieuws

Bloedbad in Nigeriaans christelijk dorp: minstens 30 doden

Opnieuw zijn tientallen christenen in Nigeria slachtoffer geworden van dodelijk geweld. Bij een aanval op het dorp Kigbor in de deelstaat Plateau zijn zeker dertig christenen om het leven gekomen. Islamitische extremisten zouden het dorp zijn binneng

Soedan
Nieuws

Predikant gedood en kerkleden ontvoerd bij aanval rebellengroep in Soedan

Een gewapende islamitische rebellengroep heeft in de Soedanese regio Nuba Mountains een predikant gedood en meerdere christenen ontvoerd. De aanval vond op 24 juli plaats in Hiban County, in de deelstaat Zuid-Kordofan. Volgens plaatselijke kerkleider

Stichting Gave
Persbericht

Gave organiseert zomerkampen waar Nederlandse en vluchtelingenjongeren elkaar ontmoeten

Jongeren uit verschillende culturen en achtergronden samenbrengen rondom geloof. Dat is het doel van de zomerkampen die stichting Gave ook in 2026 organiseert voor Nederlandse jongeren en jongeren met een vluchtelingenachtergrond. Tijdens de kampweke

Evangelisatiecampagne
Nieuws

Evangelisatiecampagne wil één miljoen Europeanen bereiken met het evangelie

Tientallen christelijke organisaties en lokale kerken in Europa slaan deze maand de handen ineen voor een grootschalige evangelisatiecampagne. Met het initiatief The Million Month hopen zij in juli één miljoen mensen persoonlijk in contact te brengen

Meerartikelen

Hans Reinders
Opinie

De HHK bevindt zich nog volop in de crisis der jeugd

De Hersteld Hervormde Kerk (HHK) is sinds de oprichting op 1 mei 2004 flink gegroeid. Dat is natuurlijk aangenaam, maar het heeft ook een keerzijde. Die groei kwam hoofdzakelijk door overgangen uit andere kerkverbanden. Deze instroom zorgt voor onrus

Gerhard Rijksen
Opinie

Toen ik las over de abortusproef, moest ik denken aan Nehemia

Een miskraam maakte diepe indruk op Gerhard Rijksen en zijn vrouw. Het recente nieuws over een pilot met late abortussen raakte de directeur van Uitgeverij Gideon dan ook ontzettend. In deze persoonlijke bijdrage deelt hij zijn zorgen over de manier

Arise Asia 2026 Congress
Nieuws

Duizenden jonge christenen komen in Manila bijeen voor zendingscongres

Ongeveer vierduizend christenen uit vijftig landen zijn zondag samengekomen in de Filipijnse hoofdstad Manila voor de opening van het Arise Asia 2026 Congress. Tijdens de vijfdaagse bijeenkomst worden studenten en jonge leiders toegerust voor evangel

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over christenen die volgens hem het Baron van Münchhausen-syndroom hebben

"In elke kerk vinden ze wel iets waar ze niet mee uit de voeten kunnen. Net als de baron, trekken ze zichzelf uit het moeras omhoog om in een andere kerk weer neer te strijken. Maar ook daar vinden ze niet wat ze zoeken", aldus Wilkin van de Kamp. In

Marijke
Interview

Psalmen hielpen Marijke om haar diepste pijn te omarmen: "God is erbij, zelfs als je dat niet direct voelt”

“Het is hoop die je overeind houdt als alles in je leven lijkt te wankelen”, zegt Marijke Gootjes, die worstelde met een burn-out en posttraumatische stressstoornis. Afgelopen zondag was ze te zien in de zomerherhaling van Hour of Power. Marijke weet

Indi
Nieuws

Christelijke organisaties in India vrezen gevolgen van nieuwe wet

Christelijke kerken en hulporganisaties in India maken zich zorgen over een wetsvoorstel dat de overheid meer invloed kan geven op eigendommen die met buitenlandse donaties zijn opgebouwd. Volgens hen kan de maatregel grote gevolgen hebben voor kerke

Congo
Nieuws

Opnieuw moorden in Congo, vrees voor nieuwe aanvallen ADF

Half juli vermoordde de islamitische terreurgroep ADF tijdens drie aanvallen in het gebied Beni, in Noord-Kivu (DRC), meer dan twintig mensen. Veel anderen sloegen op de vlucht. De overlevenden vrezen voor nieuwe aanvallen. Volgens de Afrikaanse medi

pakistan
Nieuws

Pakistaans hof buigt zich opnieuw over zaak ontvoerd christelijk meisje

Het Constitutionele Hof van Pakistan gaat zich opnieuw buigen over een omstreden uitspraak in de zaak van de christelijke Huma Younus. Zij was 13 jaar toen zij in 2019 uit haar ouderlijk huis in Karachi verdween. Volgens haar familie werd zij ontvoer

Roelof Ham
Opinie

Nederland verzamelpunt abortustoerisme door Europese regelingen

In februari 2026 werd in de Europese Commissie een nieuwe resolutie aangenomen: Europa zou financieel garant gaan staan voor de abortuskosten van haar burgers binnen de Europese Unie. Dit zou de toegang tot abortus voor vrouwen moeten vergemakkelijke

 Frieda van de Geest
Interview

Frieda van de Geest roept op tot 'slow looking': "Jezus heeft altijd een genadige bril op"

In een tijd waarin social media ons dagelijks overspoelen met meningen, verontwaardiging en polarisatie, pleit Frieda van de Geest voor iets anders: aandachtig kijken. In haar nieuwe boek Slow looking onderzoekt ze hoe eerste indrukken ons vaak misle

GlobalRize
Verdieping

Wat 75 bekeringsverhalen onthullen over online evangelisatie

Hoe vindt een zoeker in een gesloten islamitisch land of een afgelegen regio in Latijns-Amerika de weg naar het christelijk geloof? En welke rol speelt de online wereld daarin? Met behulp van kunstmatige intelligentie analyseerde GlobalRize 75 bekeri

Jeffrey Schipper
Opinie

Vervangingstheologie in nieuw jasje: gure wind waait door kerkelijk Nederland

Vorige week vond tijdens de New Wine Zomerconferentie een opvallend incident plaats. Israël-banners werden omgedraaid nadat daar onrust over was ontstaan. Dit wijst op de opkomst van een subtiele variant van de klassieke vervangingstheologie, waarbij