Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Friends of Zion Ambassador Summit
Nieuws

Christelijke leiders uit 123 landen komen in Israël bijeen om steun te betuigen aan Joodse volk

Ruim 1.200 christelijke voorgangers en leiders uit 123 landen zijn vorige week in Israël bijeengekomen om hun verbondenheid met het Joodse volk te tonen. Tijdens de internationale bijeenkomst van Friends of Zion stond de strijd tegen antisemitisme...

Doop aan Britse kust
Nieuws

550 mensen gedoopt aan de Engelse kust: 'Ik kan nog steeds niet geloven wat God deed'

Maar liefst 550 mensen hebben zich laten dopen in de koude zee bij het Engelse Bridlington. Dat meldt evangelist Merlin Kraft, die de bijeenkomst organiseerde via zijn sociale mediakanaal BibleLadUK. Mensen kwamen vanuit verschillende delen van het...

Ahmed Joktan
Nieuws

Ex-moslim werd verbannen én zwaar mishandeld nadat hij tot geloof in Jezus kwam

Ahmed Joktan groeide op in een streng islamitisch gezin in Saudi-Arabië. Op zijn dertiende kende hij de hele Koran uit zijn hoofd. Niemand verwachtte dat hij ooit christen zou worden. Maar tijdens een verblijf in Nieuw-Zeeland veranderde zijn leven...

Verwoeste Oekraïense kerk
Nieuws

Meer dan 40.000 mensen gedoopt tijdens oorlog in Oekraïne: "God is aan het werk"

Sinds het begin van de Oekraïne-oorlog zijn meer dan 40.000 mensen gedoopt. Ook zijn ongeveer 2.000 voorgangers en diakenen bevestigd in hun ambt. Dat vertelde de Oekraïense voorganger Igor Bandura tijdens een christelijke conferentie in Albanië....

Anita Meston
Nieuws

Christelijke docente ontslagen nadat ze in les vertelde dat ze tegen abortus is

Een christelijke docente in Engeland is ontslagen nadat ze tijdens een les vertelde dat ze tegen abortus is. Dat schrijft Premier Christian News. De ervaren lerares Anita Meston zegt dat ze alleen een vraag van een leerling beantwoordde. Toch besloot...

Ds. A. Baars
Video

Merk je het altijd als je wedergeboren wordt? CGK-predikant antwoordt

Kun je altijd weten dat je wedergeboren bent? En hoe weet je eigenlijk óf je wedergeboren bent? Die vragen behandelde CGK-emerituspredikant ds. A. Baars in een recente preek over Zondag 13 van de Heidelbergse Catechismus. Bekijk zijn antwoord terug...

Devotional Deck
Persbericht

Truth Muse wil Bijbellezen vertalen naar dagelijks leven: "Discipelschap is geen informatie"

Niet alleen de Bijbel lezen, maar het geleerde ook daadwerkelijk in praktijk brengen. Met twee sets Bijbelkaarten wil de Antwerpse ondernemer Kimberley Schouten volwassenen én kinderen daarbij helpen. Haar christelijke lifestylemerk Truth Muse brengt...

Rosaline Ratering-McDonald
Persbericht

"Je bent mooi zoals je bent": nieuw boek waarschuwt voor risico's borstimplantaten

Vijf jaar na het overlijden van Jacqueline Roes (56), die jarenlang kampte met ernstige gezondheidsproblemen en lekkende siliconen borstimplantaten, krijgt haar verhaal internationale aandacht. Schrijfster Rosaline Ratering-McDonald heeft haar boek...

Meerartikelen

Dijk
Nieuws

Trouw verwijt SGP ‘goedkoop populisme’ en plaatst partij in ‘radicaal-rechtse hoek’

Dagblad Trouw verwijt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk ‘goedkoop populisme’ vanwege zijn uitspraken over de regenboogvlag. In een redactioneel commentaar plaatst de krant de SGP bovendien in de ‘radicaal-rechtse hoek’. Volgens Trouw voerde de partij...

Anouk Schaap bij Hour of Power
Interview

Anouk zocht jarenlang naar succes, maar vond God op een stadsstrand

Ze maakte carrière in de financiële wereld, maar liep vast door een burn-out. Anouk Schaap zocht toen haar rust in yoga en New Age, totdat een onverwachte ontmoeting op een Amsterdams stadsstrand haar leven veranderde. “Ik was zo diep geraakt door de...

joel
Nieuws

Stichting De Deur Uit stopt: “Onze verhalen zijn gehoord”

Stichting De Deur Uit stopt met al haar activiteiten en wordt ontbonden. De stichting is opgericht om mensen samen te brengen die bij De Deur hetzelfde hebben meegemaakt, zodat hun verhalen gehoord zouden worden. Volgens het bestuur is dat doel nu...

blasfemie
Nieuws

Pakistaanse christen vrijgesproken, maar zijn broer blijft ter dood veroordeeld.

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de doodstraf van christen Qaiser Ayub gehandhaafd, terwijl zijn broer Amoon is vrijgesproken. Beide mannen zaten jarenlang vast vanwege een website met materiaal dat volgens de rechtbank beledigend was voor...

Nigeri
Nieuws

Kerk in brand gestoken en meisje ontvoerd bij dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen op christelijke dorpen in het noordoosten van Nigeria zijn mensen gedood, kerken in brand gestoken en een meisje ontvoerd. Gewapende mannen vielen donderdag 8 oktober drie dorpen aan in de deelstaat Adamawa. Bewoners wijzen naar...

Jerke Setz
Opinie

God is groter dan zes banen gekleurde stof

In een opiniebijdrage op Cvandaag bekritiseerde ds. M. van Reenen de ChristenUnie omdat de partij instemde met het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Volgens de predikant dreigt een partij die haar beginselen verliest ook Gods gunst...

Arthur Alderliesten en Johannes de Jong
Opinie

Het abortusdebat verdient meer diepgang: weg uit de loopgraven

Hoe kunnen christenen op een overtuigende manier opkomen voor ongeboren leven? Arthur Alderliesten (links op de foto) en Johannes de Jong zoeken het antwoord niet allereerst in scherpere argumenten of confronterende campagnes. Volgens hen moet het...

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...