Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

guanco
Nieuws

Overleden bezoeker christelijk festival blijkt voorganger: massale steun voor gezin

De man die vrijdag om het leven kwam bij het Big Church Festival in Engeland was de 41-jarige voorganger Robert Earl Guanco. Voor zijn vrouw Isaeli en hun dochter Ellie is inmiddels ruim 116.000 euro ingezameld. Guanco was voorganger bij Jesus the Li

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k

Donald Trump
Verdieping

Houdt Trump Gen Z werkelijk uit de kerk?

Houdt de steun van Amerikaanse christenen aan Donald Trump jongeren uit de kerk? Een onderzoek onder Gen Z lijkt daarop te wijzen. Joshua Arnold plaatst echter stevige kanttekeningen bij die conclusie. De enquête blijkt uit 2024 te stammen en volgens

Meerartikelen

Erik
Video

Erik twijfelde of God zijn gebeden hoorde: "Toen wist ik: God hoort mij echt"

Hoewel Erik als kind werd gedoopt en later bewust belijdenis van zijn geloof deed, begon na zijn overstap naar een evangelische gemeente onverwacht het verlangen te groeien om zich als volwassene te laten dopen. Tegelijkertijd worstelde hij met een h

Steef de Bruijn
Verdieping

Steef de Bruijn waarschuwt: “AI komt dichter dan ooit bij de kern van ons mens-zijn”

Christenen schakelen kunstmatige intelligentie in bij de preekvoorbereiding en ook persoonlijke geloofsvragen. Steef de Bruijn volgt deze ontwikkeling met argusogen. Tijdens de Haamstedeconferentie waarschuwde de scheidend RD-hoofdredacteur dat AI st

Nepal overstroming
Persbericht

Leprazending verleent noodhulp in Nepal na verwoestende ramp

Nepal wordt opnieuw getroffen door de verwoestende gevolgen van overstromingen. Vooral de districten Rasuwa, Nuwakot en Dhading, ten noordwesten van de Kathmanduvallei, zijn zwaar getroffen. Leprazending Nepal is noodhulp gestart en stemt af met de N

The Box
Persbericht

Reformatorisch Dagblad lanceert game om jongeren nepnieuws te leren herkennen

Het Reformatorisch Dagblad (RD) introduceert een interactieve leerervaring waarmee middelbare scholieren leren om betrouwbare informatie van misleiding te onderscheiden. Met ‘The Box’ worden jongeren geconfronteerd met tegenstrijdige berichten, twijf

ds. Justin Lester
Nieuws

Amerikaanse predikant maakt AI-versie van zichzelf: "Meer tijd om betere pastor te zijn"

Een Amerikaanse predikant heeft met kunstmatige intelligentie een digitale versie van zichzelf gemaakt. Gemeenteleden kunnen deze ‘AI-predikant’ op ieder moment vragen stellen over geloof en Bijbel. Toch benadrukt ds. Justin Lester dat technologie no

Nepal overstromingen
Nieuws

Kerken bieden hulp na dodelijke overstromingen Nepal en Tibet

Christelijke gemeenten en zendingsorganisaties zijn in actie gekomen na zware overstromingen en aardverschuivingen in het grensgebied van Nepal en Tibet. Honderden mensen zijn omgekomen en bijna 2.000 mensen worden nog vermist. Christelijke leiders i

OM Missiedag
Persbericht

OM nodigt christenen uit om hun plek in Gods wereldwijde missie te ontdekken

Hoe deel je het Evangelie in je eigen omgeving of misschien zelfs ver weg? Rond die vraag organiseert Operatie Mobilisatie op zaterdag 5 september de jaarlijkse OM Missiedag in Nijkerk. Tijdens de gratis bijeenkomst staan ontmoeting, inspiratie, gebe

Zwangere vrouw
Nieuws

Recordaantal abortussen in Schotland leidt tot roep om meer steun voor zwangere vrouwen

In Schotland zijn vorig jaar 18.783 abortussen uitgevoerd, het hoogste aantal dat ooit in het land is geregistreerd. De prolifeorganisatie Society for the Protection of Unborn Children (SPUC) roept de Schotse regering daarom op om zwangere vrouwen me

Pakistan gevangenis
Nieuws

Politici vragen Pakistan om bescherming van christelijke tiener

Elf leden van het Amerikaanse Congres hebben de Pakistaanse regering opgeroepen om de 18-jarige christelijke Neha Faqir te beschermen. Haar familie zegt dat ze is ontvoerd en gedwongen zich tot de islam te bekeren. De parlementariërs maken zich volge

Ds. D. Breure
Preekverslag

Ds. Breure over Hizkia: "Meewind geen bewijs van Gods zegen, tegenwind niet van Zijn ongenoegen"

De Bijbel tekent koning Hizkia als een man die de Heere aankleefde. Tegelijk werd juist deze gelovige diep beproefd, kwam hij oog in oog te staan met de dood en bleek ook hoogmoed hem niet vreemd. Volgens ds. D. Breure laat zijn leven zien dat voorsp

Alex en Stefania Leão
Interview

Van persoonlijk gebed naar het WK voetbal: hoe een dagboek de wereld over ging

Wat begon als een persoonlijk dagboek tijdens de moeilijkste periode uit haar leven, groeide uit tot een internationale bediening. The Prayer: Rise with Jesus van de Braziliaanse Stefania Leão bereikte inmiddels lezers op vier continenten. Ook werd h

Andries Knevel
Column

Kun jij uitleggen waarom je in God gelooft?

Bestaat God? Waarom is er zoveel lijden? En hoe verhoudt het christelijk geloof zich tot andere religies? Christenen krijgen zulke vragen van anderen, maar kunnen er ook zelf mee worstelen. Andries Knevel merkt dat het niet altijd eenvoudig is om het