Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

ChristenvervolgingGeloofszekerheidOpvoedenDuurzaamheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Stemming in Missouri om abortus
Nieuws

Pro-lifebeweging lijdt nederlaag in Amerikaans staat: kiezers wijzen strengere abortuswet af

De Amerikaanse pro-lifebeweging heeft bij de tussentijdse verkiezingen van gisteren een nederlaag geleden. In de conservatieve staat Missouri stemde een meerderheid tegen een voorstel om abortus opnieuw aan banden te leggen. Ook in Virginia stemde...

 Zingende Getuigen
Video

Muziek opent deuren: Honderden jongeren zingen over Jezus op straat

Van Utrecht Centraal tot de straten van Amsterdam: met psalmen en geestelijke liederen probeert het evangelisatieproject Zingende Getuigen voorbijgangers te bereiken met de boodschap van Jezus Christus. Inmiddels telt de bijbehorende appgroep zo'n...

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck
Video

Myriam Klinker-de Klerck geïnstalleerd als hoogleraar Nieuwe Testament: bekijk haar inauguratie terug

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck is op vrijdag 30 oktober officieel geïnaugureerd als hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht (TUU). Tijdens de bijeenkomst hield ze haar inaugurele rede. Wie de plechtigheid heeft...

Soedan
Nieuws

Kerk met driehonderd leden in Soedan vreest sloop: "We worden doelbewust aangepakt"

Een kerkgemeente in de Soedanese stad Omdurman vreest haar gebouw kwijt te raken. Volgens de autoriteiten staat de kerk illegaal op openbare grond. De gemeente zegt juist eigendomspapieren te hebben die tientallen jaren teruggaan. Toch blijft een...

embryo
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen embryokweek, CDA worstelt met keuze

ChristenUnie en SGP hebben dinsdag in de Eerste Kamer hun verzet tegen het kweken van embryo’s voor onderzoek herhaald. Volgens beide partijen rechtvaardigen mogelijke medische doorbraken niet dat menselijk leven speciaal wordt gemaakt om het...

Jetten
Nieuws

ChristenUnie ziet belastingplan zitten, SGP houdt vast aan eisen rond abortus

De ChristenUnie reageert positief op het aangepaste belastingplan dat het kabinet dinsdag presenteerde. SGP, JA21 en BBB vinden de tegemoetkomingen nog onvoldoende en willen verder onderhandelen, onder meer over abortus en draagmoederschap....

Jerke
Column

Hoe we van Gods schepping een afgod maken

Diep in gedachten loop ik door het Asserbos als iets mijn aandacht trekt. De dichte mist maakt langzaam plaats voor een steeds feller wordende zon. Tussen de takken door tekent zich een schouwspel af: de lichtstralen worden gevat door de dauwdruppels...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Johan Schep over Emmaüsgangers: "Je krijgt een nieuwe Bijbel als je Jezus ontdekt"

Wie Jezus Christus ontdekt in de Bijbel, gaat de Schriften met andere ogen lezen. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van de geschiedenis van de Emmaüsgangers uit Lukas 24 laat hij zien hoe...

Annelijn de Gier
Opinie

Een bestuurskundige blik op de CGK-crisis

Zoals algemeen bekend, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al geruime tijd in een ongemakkelijke situatie. Zo werd er aan het begin van mei dit jaar voor het eerst hardop gesproken over de voorkeur voor een harde of zachte...

Diederik
Interview

Diederik van Dijk openhartig over zijn geloof: "Ik ben op weg naar het Vaderhuis"

Hij ging naar de kerk en zag zichzelf als gelovige. Toch speelde Christus naar eigen zeggen nauwelijks een rol in zijn leven. In het Cvandaag-programma Van Hart tot Hart vertelt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over de worsteling die daarop volgde,...

Nienk
Interview

Directeur Compassion Nederland reageert op ophef: hoe veilig is het contact tussen sponsor en kind?

Compassion Nederland heeft in de afgelopen elf jaar twee sponsorrelaties beëindigd vanwege grooming. Dat vertelt directeur Nienke Westerbeek in antwoord op vragen van Cvandaag, naar aanleiding van de berichtgeving over duizenden signalen van...

N.T. Wright
Nieuws

Moderne staat Israël zien als vervulling van profetieën is volgens N.T. Wright onbijbels

De Britse theoloog N.T. Wright heeft scherpe kritiek geuit op christenen die de stichting van de moderne staat Israël beschouwen als een vervulling van Bijbelse profetieën. Tijdens een conferentie in de Verenigde Staten noemde hij die overtuiging...

Pal
Nieuws

Indiase voorganger gedood door man voor wie hij aan het bidden was

De Indiase voorganger Balwinder Pal is in zijn woning in Batala gedood nadat een bezoeker hem om gebed vroeg. Volgens een vriend viel de man hem aan toen hij zijn ogen sloot om te bidden. Pal leidde de verdachte eerder tot het christelijk geloof,...

Vliegtuigcrash Florida
Nieuws

Vlak voor fatale vliegtuigcrash in Florida klinkt Onze Vader in cockpit

Vlak voordat een privévliegtuig zondag neerstortte in de Amerikaanse staat Florida, was op een geluidsopname vermoedelijk het Onze Vader te horen. Terwijl de 20-jarige copiloot Nathalia Gadelha Filgueiras in paniek waarschuwde voor de naderende...

‘Tijd voor andere woorden’
Persbericht

Bond tegen Vloeken start campagne voor minder vloeken en schelden

De Bond tegen Vloeken start met een nieuwe campagne ‘Tijd voor andere woorden’. De campagne is vanaf 2 november zichtbaar op stations, langs snelwegen, online en via verschillende mediakanalen. Met de campagne wil de stichting mensen bewust maken van...

Westminster
Nieuws

Wie lag er in de Romeinse grafkist bij Westminster Abbey? Onderzoek wijst op abt

Een naam op de grafkist, maar de verkeerde man erin. Een eeuwenoud graf bij Westminster Abbey in Londen stelt onderzoekers al ruim anderhalve eeuw voor een raadsel. Nieuw onderzoek wijst erop dat het skelet van een middeleeuwse abt is. Waarschijnlijk...

Jetten
Nieuws

Kabinet onderling eens over belastingplan, steun SGP en ChristenUnie nog onzeker

D66, VVD en CDA hebben maandagavond onderling afspraken gemaakt over aanpassingen aan het belastingplan. Een akkoord met de oppositie ontbreekt nog. SGP en ChristenUnie volgen in de onderhandelingen verschillende routes. De SGP vraagt concessies rond...

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk
Nieuws

SGP bezorgd over schrappen christelijke feestdagen als vrije dagen bij politie

De SGP maakt zich zorgen over het schrappen van Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag als vanzelfsprekende collectieve vrije dagen bij de politie. Kamerlid Diederik van Dijk wijst erop dat deze feestdagen diep geworteld zijn in de...

Poolse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Politieke machtsstrijd in Polen raakt ook abortuswetgeving: kerk roept op tot gebed

In Polen is een politieke machtsstrijd uitgebroken rond het Constitutionele Tribunaal, dat eerder een belangrijke uitspraak deed over abortus. Terwijl regering en oppositie elkaar beschuldigen van het ondermijnen van de rechtsstaat, roepen katholieke...