Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent J. C. A. van den Berge
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Eemnes: proponent J. C. A. van den Berge

De hervormde gemeente te Eemnes mag binnenkort een nieuwe predikant in haar midden verwelkomen. Proponent J. C. A. van den Berge (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Eemnes volgt Van den Berge de in 2022 vertrokken ds. C. van der Scheur

Menno
Nieuws

Voorganger en EO-presentator Menno Helmus (64) overleden: "Mijn toekomst is in Zijn handen"

Voorganger en voormalig EO-presentator Menno Helmus is donderdag 28 mei op 64-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de omroep bekend. Helmus was al langere tijd ziek. Enkele maanden geleden sprak hij nog met EO Visie over zijn ziekte. Helmus was jaren

Charlie Kirk
Nieuws

'Charlie Kirk-wetsvoorstel' moet onderwijs over christelijke wortels van Amerika stimuleren

Een Republikeins parlementslid uit de Amerikaanse staat Ohio wil dat scholen meer aandacht besteden aan de positieve invloed van het christelijk geloof op de geschiedenis van Amerika. Het voorstel draagt de naam van de in september vorig jaar doodges

kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen
Nieuws

Schotse kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen

Kerkleiders in Schotland hebben hun zorgen uitgesproken over de forse stijging van het aantal abortussen in het land. Ook maken zij zich zorgen over het groeiende aantal abortussen vanwege een beperking of aandoening bij het ongeboren kind. Dat meldt

Westelijke Jordaanoever
Nieuws

Britse katholieken steunen oproep tegen Israëlische nederzettingen op Westelijke Jordaanoever

De Rooms-Katholieke Kerk in Engeland en Wales heeft steun uitgesproken voor een gezamenlijke verklaring van het Verenigd Koninkrijk en andere westerse landen over de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Dit meldt Christian Today. In de verklaring

Huis van Zending in Zeist
Persbericht

IZB en GZB openen deuren van Huis van Zending in Zeist

De IZB (vereniging voor zending in Nederland) en de GZB (Gereformeerde Zendingsbond) hebben hun intrek genomen in een gezamenlijk nieuw onderkomen: het Huis van Zending, gevestigd in de Arendsburg aan de Utrechtseweg in Zeist. Op 28 mei openden beide

Doekes
Opinie

Er is geestelijke armoede in Nederland en dat komt niet door ongeloof

Er gebeurt veel in christelijk Nederland. Kerken veranderen, jongeren zoeken naar echtheid en steeds meer mensen zijn op zoek naar zingeving en geloof. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over leiderschap en de koers van sommige bewegingen. In deze opi

padel
Column

Groeien in luisteren naar God: Profetie lijkt op padel spelen

Wat heeft padel te maken met profetie? Meer dan je denkt. Ontdek hoe oefenen, geduld en groei niet alleen op de baan, maar ook in je geestelijke leven essentieel zijn. Laat je inspireren en groei. Ontdekking van padelDe afgelopen jaren heb ik het spe

Meerartikelen

Benaiah
Column

De brede en de smalle weg: begrijpen we Jezus wel goed?

De bekende afbeelding van de brede en de smalle weg roept bij veel christenen herinneringen op. Voor Benaiah kreeg die oude prent pas later een diepere betekenis. In deze column onderzoekt hij wat Jezus werkelijk bedoelde met de nauwe poort. Gaat het

Arsenal teamfoto
Getuigenis

Voetballers van Engelse voetbalclub geven God de eer na landskampioenschap

Een groep christelijke spelers van Arsenal heeft na het winnen van de Engelse landstitel openlijk God de eer gegeven. Op sociale media deelden verschillende voetballers een foto rond de kampioensbeker, waarbij sommigen een kruisgebaar maakten en hun

Chris Stoffer
Nieuws

Chris Stoffer tijdens SGP-partijdag in Nieuwegein: "Kabinet kan niet tot 76 tellen"

“Ik betwijfel of D66, VVD en CDA zich voldoende realiseren dat ze niet tot 76 kunnen tellen.” Dat zei SGP-leider Chris Stoffer zaterdag tijdens de partijdag van de SGP in Nieuwegein. Volgens hem is het huidige minderheidskabinet zich te weinig bewust

Yvonne Koopman
Video

Alarmerend onderzoek: bijna de helft van alle Nederlandse ouders ervaren stress

Bijna de helft van alle Nederlandse ouders zou stress ervaren. Dat blijkt uit de vijfde editie van het onderzoeksrapport Staat van Gezinnen. Ouders zouden zich 'voortdurend overweldigd' voelen en 'angst voor de toekomst' zou zwaar op het gezinsleven

Ds. W. P. Emaus
Video

Ds. Emaus: "Jezus zoekt mensen waar keurige kerkgangers de neus voor ophalen"

De Heere Jezus is gekomen voor zondaren, voor mensen waar wij als keurige kerkgangers misschien wel zelfs de neus voor ophalen. Dat zei ds. W. P. Emaus onlangs in een preek over Mattheüs 4. De hervormde predikant uit Oud-Beijerland wees erop dat de H

CU-leider Mirjam Bikker
Podcast

Terugkijken: Augustinus-expert Paul van Geest schuift aan tafel bij Mirjam Bikker

CU-leider Mirjam Bikker lanceerde begin deze maand een nieuwe podcast: Aan tafel met.. Daarin gaat de christelijke politica in gesprek met interessante gasten die op de fractiegang voorbijkomen. In de podcast worden deze gesprekken voortgezet én verd

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Constant van den Heuvel
Podcast

Terugluisteren: historicus Constant van den Heuvel over de opkomst van Nazi-Duitsland

Begin deze maand was het 81 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In deze oorlog kwamen naar schatting tussen de zeventig en 85 miljoen mensen om het leven, meer dan zes miljoen Joden werden op afschuwelijke wijze gedood in de nazi-

Hessel en Coby Visser
Video

Hessel en Coby Visser nemen na 35 jaar afscheid van zendingswerk Botswana

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben een bijzondere afscheidsvideo gepubliceerd van Hessel en Coby Visser, die na tientallen jaren zendingswerk afscheid namen van Botswana. Het echtpaar werkte sinds 1991 in het Afrikaanse land, waar zij

aartsbisschop
Interview

Libanese Kerk biedt hoop tussen oorlog, vluchtelingen en crisis

Aartsbisschop Hanna Rahme van Baalbek Deir El-Ahmar in Libanon blijft zich inzetten voor evangelisatie. Daarnaast verwelkomt hij vluchtelingen, leeft hij naast de sjiieten en moedigt hij hoop aan. Hij doet dat te midden van voortdurende crises en ope

Kazachstan
Nieuws

Orthodoxe priester gedwongen opgenomen in inrichting in Kazachstan

Een geschorste orthodoxe priester uit Kazachstan werd begin dit jaar gearresteerd en isolement gevangen gehouden. Hij wordt beschuldigd van misdrijven, vermoedelijk vanwege zijn kritische houding tegenover de Russische inval in Oekraïne. Lokale media

indonesie
Nieuws

Moslims verstoren Indonesische kerkdienst en bedreigen kerkgangers

Een kerkdienst van de Prosperous Mission Church (GMS) in Indonesië is op zondag 24 mei verstoord door een groep boze moslims, waaronder leden van het Islamitische Jihad Front (FJI). Dat meldt Morning Star News. Het incident vond plaats in het nieuwe