Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Jannica
Nieuws

Jannica van Barneveld zondag ingezegend als voorganger van Mozaiek010 in Rotterdam

Jannica van Barneveld wordt zondag 6 september officieel ingezegend als voorganger van Mozaiek010. Daarmee treedt zij toe tot het voorgangersteam van de Rotterdamse kerk, dat verder bestaat uit Ies Maaswinkel en Jan-Willem Bosman. Van Barneveld is si

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over bijzondere vriend: "Mijn grootste bemoediger"

"Bemoedig elkaar en bouw de één de ander op." Aan de hand van die woorden uit 1 Thessalonicenzen 5 vertelt Wilkin van de Kamp over Jochen, een vriend met een verstandelijke beperking die regelmatig voor hem bidt. In een aflevering van Begin je dag me

Kerk Syrië
Nieuws

SGP-Europarlementariër Ruissen organiseert conferentie over toekomst christenen in Syrië

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen organiseert op dinsdag 8 september in Brussel een conferentie over de toekomst van christenen in Syrië. In het Europees Parlement spreken kerkelijke leiders, politici en deskundigen over godsdienstvrijheid, pol

Opwekking 916
Video

Opwekking 916 roept op tot dankbaarheid van ochtend tot avond

Stichting Opwekking heeft met Het is zo goed (Opwekking 916) een nieuw lied toegevoegd aan de reeks Opwekkingsliederen. In het aanbiddingslied staan dankbaarheid en lofprijzing centraal. Van de ochtend tot de avond worden gelovigen uitgenodigd om God

THDV
Persbericht

Tot Heil des Volks vraagt aandacht voor verborgen prostitutie: ‘Dichterbij dan je denkt’

Prostitutie speelt zich in Nederland lang niet alleen af in bekende prostitutiegebieden. Ook vanuit hotels, garageboxen en vakantieparken bieden mensen seksuele diensten aan, vaak zonder dat omwonenden of hulpverleners daarvan op de hoogte zijn. Met

Bobby en Hannah Schuller bij Hour of Power
Nieuws

Bobby en Hannah Schuller zondag te gast in Hour of Power: "Wij blijven met jou geloven in genezing"

"Wij zijn niet de mensen die zeggen: je hebt niet genoeg geloof." Dat vertellen Bobby en Hannah Schuller aanstaande zondag in Hour of Power. Hannah kampte zelf met auto-immuunziekten en hun zoon Cohen leed ook aan een ziekte. "Nee, we begrijpen het a

Sluijs
Opinie

De rol van ervaring en gevoel binnen de Protestantse Kerk in Nederland

Cvandaag-redacteur Patrick Simons vroeg zich onlangs in een bijdrage hardop af of er nog wel plaats is voor gevoel en ervaring in de protestantse kerk. Dr. C. A. van der Sluijs vrees van niet. In onderstaande bijdrage stelt hij onder meer dat het wer

Johan Vink
Column

Nuchter blijven in een tijd vol onrust: wat zegt de Bijbel?

Wij hebben de naam nuchtere Hollanders te zijn. Meestal wordt dat uitgelegd als: beide benen op de grond, niet te veel drama, je ‘boerenverstand’ gebruiken, een beetje relativeren, sceptisch, misschien wel cynisch. Maar in deze tijd komt er zoveel op

Meerartikelen

cronin
Nieuws

Transgender voorganger gaat Amerikaanse kathedraal leiden

De Amerikaanse Micah Cronin is benoemd tot deken van de All Saints’ Cathedral in Milwaukee. Daarmee is de dertigjarige voorganger vermoedelijk de eerste transgender persoon die leidinggeeft aan een kathedraal van The Episcopal Church. Cronin begon op

anglicaans
Nieuws

Anglicaanse bisschop na vijf jaar vrijgelaten uit Venezolaanse cel: “Ze trokken mijn teennagels uit”

De Venezolaanse bisschop Jylman Red Jurado Farfán is na ruim vijf jaar gevangenschap vrijgelaten. De christelijke leider zegt dat hij in de gevangenis zwaar werd gemarteld. Bewakers zouden onder meer zijn teennagels hebben uitgetrokken en met elektri

Marokko
Verdieping

Marokko noemt zichzelf tolerant, maar legt christelijke bekeerlingen grote beperkingen op

Marokko presenteert zich graag als een tolerant islamitisch land, maar voor Marokkanen die christen worden, ziet de werkelijkheid er anders uit. Zij kunnen hun nieuwe geloof nauwelijks officieel laten erkennen, lopen risico wanneer zij het evangelie

Wang
Nieuws

Chinese voorganger al bijna halfjaar spoorloos na jarenlange strijd om kerkgebouw

De 73-jarige Chinese voorganger Wang Sanyuan is al bijna een halfjaar spoorloos nadat hij door de politie werd meegenomen. Zijn vrouw en kinderen hebben nog altijd niet gehoord waar hij wordt vastgehouden, waarvan hij wordt verdacht en of er een aank

Kibirige
Nieuws

Oegandese vader zwaar mishandeld door eigen zoons na bekering

Een vader uit Oeganda is volgens lokale bronnen ernstig mishandeld door zijn vijf volwassen zoons nadat zij ontdekten dat hij christen was geworden. De 52-jarige Kibirige Abumusa liep verwondingen op aan onder meer zijn handen, benen en rug en moest

paki
Nieuws

Pakistaanse rechter: samenleven met minderjarige bruid kan kindermishandeling zijn

Een Pakistaanse rechter heeft bepaald dat een huwelijksrelatie met een minderjarig meisje kan worden beschouwd als kindermishandeling. Christelijke belangenbehartigers zijn blij met de uitspraak, omdat ook christelijke meisjes in Pakistan geregeld wo

Russisch-orthodoxe kerk
Video

EO onderzoekt aantrekkingskracht Nederlandse jongeren tot Russisch-orthodoxe kerk

Nederlandse jongeren voelen zich aangetrokken tot de Russisch-Orthodoxe Kerk vanwege haar tradities, geloof en duidelijke structuur. Tegelijkertijd roept hun keuze een beladen vraag op: hoe ga je als christen om met een kerk waarvan de hoogste leider

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Na de lofzangen van de voorgaande psalmen klinkt in Psalm 99 ook een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij Gods heiligheid en de gevolgen van ongehoorzaamheid. Zijn oproep is helder: "Neem

Peter en Guido
Podcast

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel? Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel en niet in die van een andere religie? En wat wordt eigenlijk bedoeld met 'Gods Naam'? Die vragen staan centraal in de derde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Guido (rechts

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kees van Helden bezorgd over thuisabortus en late abortussen

Kees van Helden van prolifeorganisatie KiesLeven uit stevige kritiek op de werkwijze rond Thuisabortus.nl en op abortussen tussen 22 en 24 weken om niet-medische redenen. In het programma Uitgelicht! van Family7 reageert hij op de recente bevindingen

Silvan
Opinie

Niet elke bekering is spectaculair; mijn aarzeling bij indrukwekkende verhalen

Ik lees ze maar al te graag: de verhalen van mensen bij wie de Heere het leven radicaal veranderde. Maar wat nu als je zelf geen spectaculair bekeringsverhaal hebt?  Op Cvandaag en andere christelijke media verschijnen ze regelmatig: bekeringsverhale

Indian
Nieuws

Christelijk gezin weigert terugkeer naar hindoeïsme: menigte vernielt dak van woning

Een christelijk gezin in de Indiase deelstaat Chhattisgarh is zwaar onder druk gezet om terug te keren naar het hindoeïsme. Nadat het gezin weigerde deel te nemen aan een hindoeïstische ceremonie, zou een menigte het dak van de woning hebben vernield