Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Bart Jan Spruyt
Video

Botst verbod op conversietherapie met vrijheid van godsdienst? Bart Jan Spruyt antwoordt

Na de Tweede Kamer, stemde deze week ook de Eerste Kamer in met een verbod op conversiehandelingen, oftewel ‘homogenezing’. Als de wet van kracht wordt, betekent dat dat het strafbaar wordt om homoseksuelen en transgender personen onder dwang therapi

CGK-crisis
Nieuws

Deputaten CGK willen komende synode volledig richten op kerkcrisis

De deputaten vertegenwoordiging van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) adviseren de vervroegde generale synode van Hoogeveen om de eerste zittingsweken vrijwel volledig te wijden aan de crisis in het kerkverband. Dat schrijven zij in een brie

Kansel
Nieuws

Student H. van Asselt beroepbaar gesteld binnen Gereformeerde Gemeenten in Nederland

Student H. van Asselt is door het curatorium van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) beroepbaar gesteld binnen het kerkverband. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beroepbaarstelling van Van Asselt gaat in na de generale synode van de

Koran
Nieuws

Californië overweegt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te erkennen

De Amerikaanse staat Californië staat op het punt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te kernnen. Het gaat om de islamitische feestdagen Eid al-Fitr en Eid al-Adha. Een wetsvoorstel hierover, genaamd AB2017, wordt momenteel behande

Bobby en Hannah Schuller
Video

Zondag in Hour of Power gaat Jan van den Bosch in gesprek met Bobby en Hannah Schuller

Zondag 7 juni is in Hour of Power een bijzonder gesprek te zien tussen Jan van den Bosch en Bobby en Hannah Schuller. Naar aanleiding van hun bezoek aan Nederland in mei vertellen zij hoe God hun harten opnieuw heeft geraakt en waarom hun passie voor

Shreider
Nieuws

Kirgizië zet gemartelde voorganger met hersenletsel het land uit

De Kirgizische veiligheidsdiensten hebben ds. Pavel Shreider, een 66-jarige voorganger die ernstig hersenletsel opliep door marteling, het land uitgezet. Dit meldt mensenrechtenorganisatie Forum 18. Shreider, die in Kirgizië geboren is maar een Russi

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak vertelt over zeer aangrijpend sterfgeval: "Ik wist niks meer te zeggen"

"Verbijsterd stond ik erbij op die slaapkamer. Daar lag dat kindje. Ik wist niets meer te zeggen. Als dominee moet je komen om mensen een hart onder de riem te steken, maar daar stond ik, verbijsterd om die gruwelijke dood in het jonge gezin", aldus

Gereformeerde Gemeente Opheusden
Nieuws

Ledental Gereformeerde Gemeenten daalt opnieuw, Hersteld Hervormde Kerk groeit

De Gereformeerde Gemeenten (GerGem) hebben afgelopen jaar 404 leden verloren. Dat blijkt uit het Kerkelijk Jaarboek 2026. De GerGem telt nu 106.325 leden, waarmee het nog altijd het grootste reformatorische kerkverband van Nederland is. De teruglopen

Meerartikelen

Rachel Rosier
Persbericht

'Adieu God?' terug in nieuw jasje met Rachel Rosier als EO-presentator

Het bekende EO-programma Adieu God? keert deze zomer terug in een nieuw jasje. Onder de titel Adieu! Volgende kaart gaat presentator Rachel Rosier vanaf 18 juni in gesprek met bekende Nederlanders over geloof, zingeving en de grote levensvragen van h

Gerald Troost
Nieuws

Gerald Troost trekt door Nederland met nieuw programma ‘Woorden van Troost’

Gerald Troost gaat deze maand op tournee met zijn nieuwe concertprogramma Woorden van Troost. De christelijke zanger doet daarbij verschillende plaatsen in Nederland aan, waaronder Nijmegen, Amsterdam en Lisse. Volgens de aankondiging neemt Troost be

Interserve Nederland
Persbericht

Interserve Nederland start netwerk voor christelijke ondernemers met internationale blik

Interserve Nederland lanceert in haar jubileumjaar 2026 een nieuwe businessclub voor christelijke ondernemers: Interserve BuzzMakers. Het netwerk wil ondernemers helpen om geloof, ondernemerschap en interculturele samenwerking met elkaar te verbinden

Prof. dr. Marc de Vries
Opinie

Waarom christenen zich zorgen maken over de nieuwe Embryowet

De Embryowet staat deze week in de politieke belangstelling. Twee wetsvoorstellen moeten het mogelijk maken om embryo’s speciaal voor onderzoek te kweken en embryo-achtige structuren onder dezelfde wettelijke regels te brengen. Critici vrezen dat de

Annelijn de Gier
Opinie

De ChristenUnie op een kruispunt: gaat het eigenlijk wel over asiel?

De asielkwestie heeft de ChristenUnie op scherp gezet. De Eerste en een Tweede Kamerfractie lijken lijnrecht tegenover elkaar te staan. Ook de leden zelf hebben niet stil gezeten. Van open brieven naar congresmoties en alles ertussenin is een reeds b

Junia
Persbericht

Christelijke kinderopvang Junia opent nieuwe vestiging in Amsterdam

Op vrijdag 5 juni opent Junia officieel de deuren van de peutergroep en buitenschoolse opvang bij IKC Veerkracht in Amsterdam. Van 13.00 tot 14.00 uur vieren kinderen, ouders, school, opvang en genodigden samen de feestelijke opening van deze nieuwe

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Christelijke gereformeerde kerk Kampen brengt beroep uit op ds. J. R. Bulten

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. Bulten (foto). De predikant moet in de Overijsselse plaats ds. A. Hakvoort opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin vorig jaar naar Amersfoort. Bulten is s

SGP
Nieuws

SGP-Kamerlid snoeihard over kabinet: "We moeten ons kapot schamen"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk haalde deze week snoeihard uit naar het kabinet. Hij noemt het onbegrijpelijk dat de Amerikaanse rapper Kanye West welkom is in Nederland om op te treden, terwijl hem in tal van andere landen de toegang is ontzegd. De o

Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid Don Ceder trekt aan de bel over situatie christenen India en Congo

CU-Kamerlid Don Ceder heeft Kamervragen gesteld over de situatie van christenen in zowel Congo als India. Uit beide landen kwamen de afgelopen periode verontrustende berichten. Het Kamerlid wil weten hoe de minister van Buitenlandse Zaken daarover de

Muurschildering
Nieuws

Archeologen stuiten in Turkije op muurschildering van Jezus uit de derde eeuw

Archeologen hebben in Turkije een reeks belangrijke christelijke vondsten gedaan. Onder de ontdekkingen bevindt zich onder meer een muurschildering van Jezus uit de derde eeuw. Dat meldt The Christian Post. De vondsten werden gedaan op verschillende

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: Oscar Lohuis bespreekt geruchten rond de Tempelberg

De Tempelberg in Jeruzalem blijft een van de meest gevoelige plekken in het Midden-Oosten. Aanleiding is een bericht van het Britse platform Middle East Eye, waarin wordt beweerd dat de Verenigde Staten en Israël zouden overwegen het beheer van de Te

Bethel Church
Nieuws

Bethel Church voert ingrijpende hervormingen door na beschuldigingen tegen voorganger

De Amerikaanse megakerk Bethel Church heeft een reeks hervormingen aangekondigd naar aanleiding van beschuldigingen van seksueel misbruik tegen voorganger Ben Armstrong. Ook neemt de kerk volgens de Christian Post nadrukkelijk afstand van verschillen