Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...

Congo
Nieuws

Nieuwe aanvallen islamistische terroristen in Oost-Congo: tientallen doden

Islamistische terroristen hebben opnieuw dodelijke aanvallen uitgevoerd in Oost-Congo. In het gebied Mambasa vielen op 10 november volgens International Christian Concern (ICC) 26 doden. Op 12 november volgde een aanval op Mabalako, met vier doden....

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Nieuws

Zondag is wedstrijddanser Remco Bastiaansen te gast in Hour of Power: "Mijn carrière leek na ongeluk voorbij"

In 2010 werd Remco Bastiaansen aangereden. "Mijn hele carriére als professioneel danser leek voorbij. Maar God was toen heel duidelijk aanwezig." Zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7, zie je het bij Hour of Power.

Sjoel Brielle
Nieuws

Ophef rond 'Palestina-expositie' in sjoel Brielle, politie bezoekt criticus thuis

Een 'Palestina-expositie' in de voormalige synagoge van Brielle zorgt voor ophef. De tentoonstelling van vredesorganisatie Pax voor Vrede opent morgen in De Sjoel, tegenwoordig eigendom van de plaatselijke protestantse gemeente. Ondanks klachten en...

Conversietherapie
Nieuws

Bisschoppen vrezen dat Brits verbod op 'conversietherapie' ook gebed strafbaar maakt

De katholieke bisschoppen van Engeland en Wales maken zich ernstige zorgen over een Brits wetsvoorstel dat zogenoemde conversietherapie moet verbieden. Volgens de bisschoppen dreigt de wet ook gevolgen te krijgen voor gebed, pastorale gesprekken en...

Klooster Nieuw Sion
Persbericht

Tien jaar Klooster Nieuw Sion: springlevend kloosterleven in nieuwe vorm

Klooster Nieuw Sion bij Deventer bestaat tien jaar. Terwijl traditionele kloostergemeenschappen in Nederland kleiner worden, groeit de belangstelling voor stilte, gemeenschapsleven en monastieke spiritualiteit. Nieuw Sion verbindt oud en nieuw door...

Rechtszaak rond abortus
Nieuws

Amerikaanse staat beschuldigt rechter van discrimineren christelijke getuigen in abortuszaak

De Amerikaanse staat Kansas beschuldigt een rechter ervan christelijke deskundigen te hebben gediscrimineerd vanwege hun geloofsovertuiging. Volgens advocaten van de staat heeft de rechter hun getuigenissen onvoldoende meegewogen bij een uitspraak...

Premier Péter Magyar
Nieuws

Hongarije schrapt verplichte hartslagcontrole bij abortus: christenpolitici reageren geschokt

Hongaarse vrouwen die een abortus overwegen, hoeven straks niet meer verplicht kennis te nemen van de hartslag van hun ongeboren kind. Dat kondigde premier Péter Magyar donderdag aan, meldt persbureau Reuters. De christendemocratische partij KDNP...

Meerartikelen

Jennifer Guetta
Persbericht

Bijbels archeologe Jennifer Guetta komt naar Nederland met boek over 'Izebel-geest'

De in Israël woonachtige bijbels archeologe en schrijfster Jennifer Guetta komt deze maand naar Nederland om haar nieuwste boek De Izebel Misleiding te presenteren. Daarin onderzoekt ze hoe de Bijbelse figuur Izebel volgens haar symbool staat voor...

ID
Nieuws

Al zestien jaar christen, maar officieel nog moslim: Maleisiër vecht voor erkenning

Shameer is 34, leeft sinds zijn achttiende als christen en trouwde met een christelijke vrouw. Toch beschouwt de Maleisische overheid hem nog steeds als moslim. Zelfs na 72 zittingen bij een islamitische rechtbank kreeg hij geen erkenning van zijn...

Kenia
Nieuws

Vijf christelijke wegenbouwers onder acht doden bij terreuraanslag in Kenia

Bij een terreuraanslag op een wegenbouwteam in het noordoosten van Kenia zijn dinsdag 10 november acht mensen gedood. Onder hen waren volgens International Christian Concern (ICC) vijf christelijke wegenbouwmedewerkers. De politie vermoedt dat...

Kees van helden
Opinie

De splinter en de balk van de pro-gender- en pro-abortusbeweging

In 2021 verscheen het rapport: ‘Tip of the Iceberg – Religious Extremist Funders against Human Rights for Sexuality and Reproductive Health in Europe 2009 - 2018’. Dit rapport is geschreven door een goed gefinancierde lobbyclub in Brussel het...

Open doors
Nieuws

Open Doors-dag zaterdag uitverkocht: thuis meekijken kan wel

De Open Doors-dag op zaterdag 14 november in Barneveld is uitverkocht. Zowel voor het middag- als het avondprogramma zijn geen kaarten meer beschikbaar, meldt de organisatie. Belangstellenden kunnen de bijeenkomst wel thuis volgen via een livestream....

zaltbommel
Nieuws

Gemeente Zaltbommel koopt monumentale kerk voor één euro: kerkdiensten blijven

De gemeente Zaltbommel neemt de monumentale Sint-Maartenskerk en kerkgebouw Het Anker voor een symbolisch bedrag van twee euro over van de Protestantse Gemeente Zaltbommel. Dat meldt Omroep Gelderland. De kerkdiensten in de Sint-Maartenskerk...

Abortus
Nieuws

Recordaantal handtekeningen voor NPV-petitie tegen late abortussen

De NPV heeft met haar petitie tegen abortussen tussen de 22e en 24e zwangerschapsweek een recordaantal handtekeningen verzameld. Niet eerder werd een petitie van de christelijke patiëntenorganisatie zo vaak ondertekend, schrijft het Nederlands...

Patrick
Opinie

Een SGP-Kamerlid herinnerde mij eraan waar het werkelijk om gaat

“Ik ben op weg naar het Vaderhuis en onderweg schrijf ik nog wat moties.” Die woorden van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk bleven bij me hangen na ons gesprek voor het Cvandaag-programma Van Hart tot Hart. We spraken uitgebreid over Christus, genade en...

Nigeria
Nieuws

Amerikaanse hoorzitting over Nigeria: geweld tegen christenen houdt aan ondanks politieke druk

Een jaar nadat de Verenigde Staten Nigeria opnieuw aanmerkten als land waar de godsdienstvrijheid ernstig wordt geschonden, blijven christelijke gemeenschappen slachtoffer van moord, ontvoering en verdrijving. Dat stond donderdag 12 november centraal...

Hans Maat
Opinie

We waarschuwen voor dwaalleraren, maar lopen het risico Gods Geest te belasteren

De aandacht voor de Heilige Geest groeit, maar daarmee ook de kritiek op charismatische christenen. Voorgangers worden op sociale media als dwaalleraren bestempeld en waarschuwingen voor de zogenoemde New Apostolic Reformation nemen toe. Hans Maat...

Christie
Podcast

Christie wilde niet meer leven, maar vond nieuwe hoop in God

Na de scheiding van haar ouders belandde Christie in een diepe depressie. Ze worstelde met stemmen, zocht haar toevlucht tot drank en drugs en kreeg te maken met mishandeling en misbruik. Op een bepaald moment wilde ze niet meer verder leven. Toch...

Erik Scherder
Nieuws

Erik Scherder over inclusief onderwijs: "Het is ongelooflijk belangrijk dat alle kinderen mee kunnen doen"

Wat gebeurt er in het brein van een kind als het de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen? Die vraag stond centraal in de lezing van neuropsycholoog Erik Scherder tijdens het Impactdiner afgelopen dinsdag van SeeYou, rond het...