Een misverstand: ‘dopen’ is niet hetzelfde als onderdompelen

Nieuws 23 april 2025 3 minuten Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Dr. A. H. (Bert) van Veluw
Youtube

Velen denken dat het woord ‘dopen’ ‘onderdompelen’ betekent. En dan is dé rituele handeling natuurlijk: kopje onder. Maar dat betekent ‘dopen’ helemaal niet. Het Nederlandse woord ‘dopen‘ betekent volgens de Van Dale ‘indompelen’. Zoals je een beschuit in de melk doopt, en een koekje in de thee. Nu kun je erover twisten of dat lekker is, maar mensen doen dit, opdat het koekje doordrenkt wordt van de thee. Dat is nu ook de hoofdbetekenis van het Griekse woord: ‘baptizo’.

Dat woord uit het Nieuwe Testament, dat wij pas sinds de Nederlandse vertalingen met dopen zijn gaan weergeven, kan in Griekse teksten uit de oudheid een aantal betekenissen hebben: ‘indopen’, ‘verven door een stof in een verfbad te dompelen’, ‘overgíeten, besproeien, besprengen, bevloeien’, maar ook ‘beïnvloeden, veranderen’ en zelfs ‘bont en blauw slaan’. Bij al deze betekenissen gaat het erom iets of iemand in de invloedsfeer brengen van iets of iemand anders.
Dat is nu ook precies de bedoeling van hetgeen waar de doophandeling symbolisch naar verwijst. De dopeling wordt in de invloedssfeer van Jezus Christus gebracht. De dopeling wordt doordrenkt van Christus. Dat het daar om gaat, lezen we zo mooi in 1 Korintiërs 12:13: ‘Wij zijn allen gedoopt in één Geest en zijn daardoor één lichaam geworden, wij zijn allen van één Geest doordrenkt’.Vanuit deze hoofdbetekenis verstaan we Paulus ook beter als hij het heeft over het ‘in Christus Jezus gedoopt zijn’. ‘Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? (Rom. 6:3) en ‘Want u allen die in Christus gedoopt bent, hebt u met Christus bekleed.’ (Gal. 3:27). Paulus heeft het bijna nooit over het van het gedoopt worden in of met water. Wel steeds over de van het ritueel: het zich laten veranderen door een Persoon, Christus Jezus. Verder zijn zijn brieven vol met passages die gaan over de beïnvloeding en verandering door de heilige Geest, die de Geest van Christus is.Vervolgens moeten we ook niet vergeten, dat het woord ‘dopen’ pas gebruikt gaat worden als de Bijbel in het Nederlands wordt vertaald. Daarvoor was het Latijn (Vulgaat) gangbaar, dat het woord ‘baptizo’ uit het Grieks onvertaald overnam.Ook de King James Version uit 1611 durfde het, vanwege die veelheid aan betekenissen, niet aan het nieuwtestamentische woord ‘baptizo’ te vertalen met bijvoorbeeld: ‘to plunze, to dip, to immerse’ of ‘to sprinkle’. In het Engels vinden we daarom nog steeds de woorden: ‘to baptize’ en ‘baptism’.De Goten kozen het woord ‘daupjan’ als vertaling voor het Griekse woord ‘baptizoo’. Van dat gotische woord ‘daupjan, dat ook ‘indompelen’ betekent, is het Duitse woord ‘taufen’ ontstaan.Kortom, dopen betekent de dopeling in de invloedsfeer brengen van de Heer Jezus Christus. Hij is Kurios. Hij mag het vanaf nu voor het zeggen hebben. Dat vroeger vaak in de rivier werd gedoopt, is vanwege het stromende, (dat is) levende water, maar niet omdat men daarin kopje onder kon. Die riviertjes waren vaak niet eens diep genoeg.

Dr. A. H. (Bert) van Veluw is godsdienstfilosoof, theoloog, publicist en predikant.

Wil je verder lezen?

Als lid krijg je onbeperkt toegang tot cvandaag.nl

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Russische uitgave Nieuw Testament
Nieuws

Rusland vernietigt Nieuwe Testamenten en zet christelijke organisatie op zwarte lijst

De Russische overheid heeft de christelijke organisatie Mission Eurasia bestempeld als een 'ongewenste organisatie'. Daardoor kunnen Russische christenen worden bestraft als zij met Mission Eurasia samenwerken of materiaal van de organisatie...

Ds. J. R. van Vugt
Video

HHK-predikant tijdens preek: "Het liefste wat ik doe is Jezus presenteren"

Wat komt een dominee eigenlijk doen? Die vraag stelde ds. J. R. van Vugt (HHK) zichzelf toen hij zich voorbereidde op een preek die hij onlangs hield. In de preek ging het over de verheerlijking van Jezus op de berg. Zijn antwoord luidde: "Wat ik het...

Pakistan
Nieuws

EU waarschuwt Pakistan: handelsvoordelen op het spel door schending mensenrechten

Pakistan moet de rechten van religieuze minderheden beter beschermen om zijn gunstige handelsstatus bij de Europese Unie te behouden. Vooral het grote aantal godslasteringszaken baart Brussel zorgen. Dat zegt EU-ambassadeur Raimundas Karoblis....

Zohran Mamdani
Nieuws

Nabestaanden 9/11 willen islamitische burgemeester weren van herdenking in New York

Een groep nabestaanden van slachtoffers van 9/11 wil niet dat de islamitische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, vrijdag aanwezig is bij de herdenking op Ground Zero. Een petitie met die oproep is inmiddels ruim 100.000 keer ondertekend. De...

Nepal overstroming
Nieuws

Veel christenen omgekomen en vermist na overstromingen Nepal

De zware overstromingen die Nepal eind augustus troffen, hebben ook onder christenen veel slachtoffers gemaakt. Tientallen gelovigen zouden zijn omgekomen en verschillende voorgangers en gemeenteleden worden nog vermist. Complete kerkgebouwen zijn...

Brits parlement
Nieuws

Britse christenen houden hun adem bij nieuwe stemming over hulp bij zelfdoding

Britse christenen worden opgeroepen om te bidden nu het Lagerhuis vandaag opnieuw stemt over een wetsvoorstel rond hulp bij zelfdoding. Tegenstanders waarschuwen dat de wet, mocht deze doorgang vinden, grote gevolgen kan hebben voor ouderen, mensen...

Ds. D.M. Elsman
God

Ds. Elsman via Refoweb: ‘Wonderen bewijzen niet dat iemand Christus kent’

Een vraagsteller op Refoweb worstelt met een Bijbels spanningsveld: hoe kunnen mensen die niet werkelijk in Christus geloven toch demonen uitdrijven in Zijn Naam? In Mattheüs 7 spreekt Jezus immers over mensen die zeggen dat zij in Zijn Naam krachten...

Jan van den Bosch en Tainá Monteiro
Nieuws

Tainá Monteiro aanstaande zondag te gast bij Hour of Power

Ze worstelde, maar kwam boven. Tainá Monteiro vond haar weg in Jezus, vertelt ze komende zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7 bij Hour of Power.

Meerartikelen

Sabine Netters
Persbericht

Internist-oncoloog waarschuwt: "Palliatieve zorg in Nederland is onderontwikkeld"

Palliatieve zorg krijgt in Nederland nog niet de aandacht en deskundigheid die nodig zijn. Dat stelt internist-oncoloog Sabine Netters in een aflevering van De Podcast van je Leven!. Ze pleit voor betere begeleiding in de laatste levensfase en...

Alpha Nederland
Persbericht

Lunchmeeting richt zich op ontwikkelen van nieuwe leiders in kerken

In veel kerken en geloofsgemeenschappen komt een groot deel van het werk terecht bij een relatief kleine groep mensen. Hoe kunnen gemeenten meer mensen betrekken en hen helpen groeien in leiderschap? Die vraag staat centraal tijdens de lunchmeeting...

Richard Groenenboom
Video

SDOK-woordvoerder Richard Groenenboom: "Situatie christenen in China sterk verslechterd"

Richard Groenenboom, woordvoerder van Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK), maakt zich grote zorgen over de situatie van christenen in China. In het programma Uitgelicht! van Family7 vertelt hij dat de druk op zowel geregistreerde als...

Sebastiaan van Wessem
Column

Christelijke hoop draait niet om ontsnapping uit deze wereld

Wanneer christenen over de eindtijd spreken, gaat het vaak over hoe uitzichtloos en bedreigend de wereld voelt. Hoe lang kan dit nog doorgaan? Hoeveel ellende, oorlog en ontwrichting staat ons nog te wachten? En vooral: hoe komen we hier weg...

Jane Haining
Nieuws

Schotse christen bleef bij Joodse kinderen en stierf in Auschwitz: nu wordt ze geëerd

De Schotse christen Jane Haining weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen in de steek te laten. Ze bleef voor hen zorgen, ondanks het gevaar dat ze zelf liep. Uiteindelijk werd ze opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Daar stierf ze...

Martin Mans & Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mannenzang met Martin Mans en ds. K. H. Bogerd in hervormde kerk Jaarsveld

Op Monumentendag, aanstaande zaterdag, zal er mannenzang in de kerk van Jaarsveld te horen zijn. Van 15.00 tot 15.45 uur worden geliefde psalmen en liederen gezongen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding is in handen van ds. K....

LHBTI'ers
Nieuws

Britse christen vrijgesproken na uitdelen evangelisatiefolder in 'LHBTI-veilige' wijk

De christelijke evangelist Richard Johnson (72) is vrijgesproken nadat hij een evangelisatiefolder had uitgedeeld in de Londense wijk Soho. Twee mannen vonden de inhoud van de folder kwetsend vanwege de boodschap over homoseksualiteit en dienden...

Brazilië
Nieuws

Aandeel protestantse en evangelicale christenen groeit in Brazilië

Meer dan acht op de tien Brazilianen rekenen zichzelf nog altijd tot het christendom. Binnen die grote christelijke meerderheid vinden echter flinke verschuivingen plaats, merkt Evangelical Focus op. De groep die in Brazilië wordt aangeduid als...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Een op de drie protestanten en katholieken stemde AfD, ondanks fel verzet van Duitse kerken

Een op de drie protestanten en katholieken in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt heeft zondag op de AfD gestemd. Dat is opvallend, omdat diverse protestantse en katholieke kerken hun leden probeerden te overtuigen niet op de partij te stemmen. De...

Chris Stoffer
Nieuws

SGP-leider Stoffer stelt Kamervragen over risico’s geavanceerde AI

SGP-leider Chris Stoffer wil van het kabinet weten of Nederland voldoende is voorbereid op de risico’s van steeds krachtigere kunstmatige intelligentie. In schriftelijke Kamervragen vraagt hij onder meer aandacht voor cyberaanvallen, beïnvloeding van...

Polen vlag
Nieuws

Poolse kerk introduceert opvallend parkeertarief: betalen met gebed

Wie zijn auto bij een kerk in het westen van Polen wil parkeren, hoeft geen munten, pinpas of parkeerapp tevoorschijn te halen. De plaatselijke parochie heeft een bijzondere betaalmethode bedacht: automobilisten voldoen hun ‘parkeerkosten’ door te...

Israël-manifestatie
Nieuws

Landelijke Israël-manifestatie op de Dam: ‘Hoop en verbinding’

Op de Dam in Amsterdam vindt donderdag 17 september een landelijke manifestatie plaats om steun te betuigen aan Israël en het Joodse volk. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël en staat in het teken van...