Hebben alleen gediplomeerden het recht om te mogen spreken in de kerk?

Column 7 juni 2024 Willem Lingeman
Willem Lingeman

Zo nu en dan duikt het weer op; de discussie over preken en predikers of spreken en sprekers. In de gevestigde kerken komen onder andere de volgende vragen dan naar voren: wie mag er preken? Wanneer preek je en wanneer spreek je? Mag een ouderling een eigen preek in de gemeente lezen? Mag een gemeentelid een eigen preek in de gemeente leggen? Hoe lang mag of moet een preek duren? Tja, hoe moeilijk kun je het jezelf maken!

De preek of prediking (Latijn: praedicare = openlijk verklaren, verkondigen, vermelden, vertellen), is een rede waarin een godsdienstige waarheid in het openbaar wordt verkondigd, toegelicht, enzovoort, zo lees ik op Wikipedia.

Het is een belangrijk onderdeel in de eredienst.
Mijn ervaring is dat in veel kerken en gemeenten de preek als hèt belangrijkste onderdeel van de eredienst wordt ervaren.
De predikant is veelal, als enige, op grond van opleiding en diploma, bevoegd om een predicatie van eigen hand te houden.

Zonder goede woordverkondiging wordt de dienst veelal als niet zo heel geslaagd ervaren.
Thuis kun je de gebrachte boodschap nog eens, alleen of met anderen, langs je eigen geestelijke lat leggen en de spreker prijzen of, laat ik het heel voorzichtig zeggen, niet prijzen.
Mocht je in het geheel niet tevreden zijn dan kun je altijd nog je toevlucht nemen tot een stevige preek uit een boek van je favoriete theologisch geschoolde prediker.

Zonder goede woordverkondiging wordt de dienst veelal als niet zo heel geslaagd ervaren.

Kennelijk worden andere gelovigen in de gemeente niet in staat geacht, in elk geval zijn ze niet bevoegd, om hetgeen zij in Gods Woord vonden te delen.

En dat is jammer. Moeten wij niet allen leraars zijn, zo leert Paulus ons in Hebreeën 5:12.

Over hem hebben wij veel dingen te zeggen, die moeilijk zijn om uit te leggen, omdat u traag geworden bent in het horen.
Want hoewel u, gelet op de tijd, leraars zou moeten zijn, heb u weer iemand nodig die u onderwijst in de grondbeginselen van de woorden van God.
U bent geworden als mensen die melk nodig hebben en niet vast voedsel.

Zeer duidelijk is de apostel over de kennelijk geestelijke luiheid van Joden in de verstrooiing, aan wie hij de Hebreeënbrief heeft geschreven.

Wij hebben daar uiteraard ook onze geestelijke les uit te leren.
Het kan natuurlijk zo zijn dat u nog liever een geestelijk bekertje melk drinkt, maar als volwassen gelovigen moeten we aan het vaste voedsel, zegt Paulus.

En weet u wat het mooie is? In elke gemeente zijn ze; de gelovigen die vast voedsel tot zich nemen.
Deze vast voedseleters zijn niet alleen de predikanten, het zijn ook de broeders zonder theologische opleiding of predicatiediploma.
Zij zijn ook uitstekend in staat om op zondag het Woord te bedienen, zoals dat nogal formeel heet.

Ook broeders zonder theologische opleiding of predicatiediploma zijn uitstekend in staat om op zondag het Woord te bedienen.

Broeders gepokt en gemazeld door het leven die hun troost en bemoediging zochten in het Woord van God.
Die hun honger naar het evangelie stilden tijdens de donkere winteravonden, in de binnenkamer van hun huizen.

Wat zouden deze mannen veel voor de plaatselijke gemeente kunnen betekenen, om hun bevindingen en vertroostingen uit Gods Woord te delen met de broeders en zusters!

Al weer enige tijd geleden las ik een artikel waarin, onder andere, een aantal tips werden gegeven om een saaie preek door te komen. Uiteraard allemaal goed bedoeld, maar de vraag is natuurlijk: waarom luisteren gelovigen naar een preek?
Dat is toch om onderwezen, bemoedigd, opgebouwd, vermaand en vertroost te worden?

Het mag duidelijk zijn dat de preek geen good-feeling (goed-gevoel) moment moet zijn waar omheen een aantal prettig in het gehoor liggende liederen worden gezongen.

Nee, een preek kan ook hard binnenkomen, mij op m’n plaats zetten omdat ik geconfronteerd wordt met zonde of slechte gewoonten in mijn leven.

De Bijbel geeft mij geen enkele aanwijzing dat alleen gediplomeerden mogen (s)preken.

Als dat zo is mag ik ook bemoediging en vertroosting ontvangen om weer verder te gaan en te breken met die zaken die mijn relatie met God onze Vader en de Heere Jezus in de weg staan.

Een zondagse preek wil God onder andere gebruiken om de relatie van Zijn kinderen hier op aarde te versterken.
Hij wil daar niet alleen universitair geschoolden voor gebruiken maar ook mensen zonder een dergelijke opleiding.
Althans, de Bijbel geeft mij geen enkele aanwijzing dat alleen gediplomeerden mogen (s)preken.

Broeders, we zeiden het al; doorkneed, gepokt en gemazeld in het Woord.
Broeders, niet gehinderd door theologisch correcte dogma’s en diploma’s maar spreken en preken vanuit het hart.
En de lengte van hun preek? Ach die doet er dan niet toe. Lees Handelingen 20:7-12 nog maar eens.

Vraag: zou Paulus in uw gemeente de preekstoel op mogen? Hij had niet het in uw denominatie vereiste universitaire diploma!

Willem Lingeman is schrijver en Bijbelleraar.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn
Column

Paracetamol neemt de kwaal niet weg

Het beveiligen van Joodse gebouwen is vooral symptoombestrijding, zo betoogt opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwe dagboek. Hij bracht deze week een bezoek aan de Tweede Kamer en sprak daarbij met kopstukken van verschillende partijen. Daarna trok hij r

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

Ontoelaatbare oproep Eurocommissaris Lahbib over abortus: SGP stelt vragen

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) stelt vragen over de zeer opmerkelijke oproep die Eurocommissaris voor Gelijkheid, Hadja Lahbib, dinsdag deed in het Europees Parlement. Ze wil namelijk dat leden van het Europees Parlement in de eigen lidsta

 Tom Wright
Nieuws

Britse theoloog onder vuur vanwege in twijfel trekken bestaan Bijbelse figuren

Uitspraken van de Britse theoloog Tom Wright hebben voor flinke ophef gezorgd onder christenen. In een recente podcast zei hij namelijk dat hij niet zeker weet of sommige bekende personen uit de Bijbel daadwerkelijk geleefd hebben. Wright deed zijn u

baby van Brittney
Positief nieuws

Vrouw kiest na gebed toch voor haar baby: “God gaf mij hoop”

Een jonge vrouw uit de Amerikaanse stad Chicago besloot vorig jaar geen abortus te laten uitvoeren nadat ze buiten een abortuskliniek werd aangesproken door christelijke vrijwilligers. Brittney Munoz zegt dat ze aanvankelijk zeker wist wat ze wilde d

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vraagt mannen of ze hun vrouw complimenteren vanwege haar uiterlijk

"Ik kan me niet voorstellen dat je als getrouwde man nog nooit tegen je vrouw gezegd hebt hoe knap ze is", aldus ds. C. P. de Boer. De predikant van de CGK te Renswoude zei dit onlangs in een preek over Abraham en Sara. Die twee waren onderweg naar E

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp heeft een boodschap voor mensen die muren opgebouwd hebben

"Alleen Gods bovennatuurlijke liefde kan je verwonde hart genezen. Want angst bouwt muren, hoopt bouwt bruggen, maar Gods liefde haalt de muren rondom je hart neer", aldus Wilkin van de Kamp. De spreker en schrijver heeft in een nieuwe aflevering van

Ben Armstrong
Nieuws

Opnieuw onrust rond Amerikaanse megakerk: predikant beschuldigd van seksueel misbruik

De Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding laat een extern onderzoek uitvoeren vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik aan het adres van voorganger Ben Armstrong. Ook het bestuur en de cultuur binnen de kerk zullen onder de loep genomen wo

Lennard van der Vegt
Nieuws

Jongeren maken kennis met Alpha Youth: “Ze denken: misschien is dit ook iets voor mij”

Youth United, een christelijke jongerenorganisatie actief in Harderwijk en op andere plekken in Nederland, bereikt steeds meer jongeren via middelbare scholen. Dat vertelt leider Lennard van der Vegt. De organisatie zet zich in om jongeren Jezus te l

Meerartikelen

in memoriam foto
Nieuws

In memoriam ds. A. Lagendijk: (1957-2026)

Op Eerste Paasdag, 5 april 2026, is ds. A. (Adrianus) Lagendijk, predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland, overleden op de leeftijd van 69 jaar. Hij laat zijn vrouw, Annemarie Lagendijk-Maaskant, achter. Op de rouwkaart stond Hebreeën 7:25.

Andrew en Eleanor
Boekfragment

Een doorbraak na twintig jaar zoeken: terug naar de strategie van Jezus

Na twintig jaar zendingswerk in Turkije ontdekten Andrew en Eleanor dat hun aanpak niet werkte zoals gehoopt. Door terug te keren naar de Bijbelse principes van discipelschap ontstond een beweging die zich vermenigvuldigt. Wij (Andrew en Eleanor) zij

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil uitleg over benoeming Iran in VN-commissie

Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan minister van Buitenlandse Zaken over de steun van Nederland aan omstreden benoemingen binnen de Verenigde Naties. Aanleiding is het besluit van de Economische en Sociale Raad van de VN om Iran voor te

Op weg met de ander
Persbericht

Op weg met de ander houdt 31ste Ontmoetingsdag in Krimpen aan den IJssel

Op zaterdag 30 mei houdt vereniging Op weg met de ander de 31e Ontmoetingsdag voor anders begaafde mensen en iedereen die om hen heen staat. Het thema is: ‘Samen sterk! Met God en met elkaar.’ In het ochtendprogramma vertelt ds. K. Hak een Bijbelverh

Ethiopie
Nieuws

Geweld tegen christenen in Ethiopië neemt toe

Christelijke gemeenschappen in Oost-Arsi, Ethiopië, worden al maandenlang geconfronteerd met een toenemend aantal dodelijke aanvallen. Tussen eind februari en april zijn meerdere incidenten gemeld, wat heeft geleid tot grote bezorgdheid bij kerkleide

Tel Azekah
Nieuws

Duitse en Israëlische archeologen ontdekken 2500 jaar oud massagraf in waterput

Bij opgravingen in de archeologische vindplaats Tel Azekah (Israël) hebben archeologen een bijzondere en vooral aangrijpende ontdekking gedaan. In een oude waterput vonden zij de resten van mogelijk 89 mensen. Het zou daarbij vooral gaan om baby’s en

Ds. C. G. Vreugdenhil
Video

Mag je als christen ontevreden zijn over de overheid? GerGem-predikant antwoordt

Onder veel christelijke jongeren bestaat ontevredenheid over de overheid, dat stelde ds. C. G. Vreugdenhil in een preek over Artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De GerGem-predikant stelde de vraag of die ontevredenheid wel gepast is. Mag

Peter Magyar
Nieuws

Organisatie ziet Hongaarse christenen verdeeld reageren op historische verkiezingsuitslag

De Hungarian Evangelical Alliance roept Hongaarse christenen op tot eenheid. De organisatie ziet dat christenen zeer verdeeld reageren op de verkiezingswinst van Péter Magyar. Die overwinning zorgde voor een politieke aardverschuiving: na zestien jaa

groene geloofsrituelen
Persbericht

Groene geloofsrituelen krijgen plek in kerken: “Inspirerend én broodnodig”

Christelijke organisaties roepen kerken op om meer aandacht te geven aan de schepping in hun geloofsbeleving. Op vrijdag 17 april organiseren Laudato Si’ Alliantie NL, GroeneKerken en A Rocha een bijeenkomst rond zogeheten ‘groene geloofsrituelen’. D

Ben ik geroepen?
Persbericht

CAMA Zending lanceert e-book over roeping: ‘Iedere gelovige is geroepen’

CAMA Zending heeft een nieuw, gratis e-book uitgebracht dat christenen wil helpen nadenken over hun roeping. Het boek, getiteld Ben ik geroepen?, is bedoeld voor iedereen die zich afvraagt wat Gods bedoeling is met zijn of haar leven en welke rol zen

Ruth
Getuigenis

Twaalf jaar in onzekerheid: moeder Ruth uit Nigeria over haar twee ontvoerde dochters

“Wat me het meest pijn doet, is dat ik niet weet of ze nog leven of vermoord zijn. Anderen hebben hun eigen kinderen al wel gezien… Ik bid God om duidelijkheid: dat ik met mijn eigen ogen kan zien of ze nog leven of dat ik hoor dat ze gestorven zijn.

Pakistan
Nieuws

Pakistan: wetsvoorstel tegen kindhuwelijken nadert goedkeuring in Punjab

Een belangrijke commissie in de Assemblée van de Pakistaanse provincie Punjab heeft onlangs een wetsvoorstel goedgekeurd dat meisjes uit religieuze minderheidsgroepen beter moet beschermen tegen gedwongen bekeringen en huwelijken. Dat betekent goed n