Het boek ‘Bevindelijke prediking’ laat diversiteit aan visies op bevinding zien

Recensie 23 februari 2024 Ds. A. L. van Zwet
Bevindelijke prediking

De reacties op het boek 'Bevindelijke prediking' worden over het algemeen als ‘vriendelijk vrijblijvend’ getypeerd. Maar mogen bevindelijke preken op de snijtafel worden gelegd van zelfreflectie en wetenschap? Zo ja, dan komen er drie vragen aan de orde: Hoe, door wie en waartoe?

Het boek Bevindelijke prediking is het gevolg van een studiedag, die werd gehouden op 16 november 2019. Deze studiedag was weer het vervolg op het proefschrift van dr. A. van der Knijff met als titel: Bevindelijke preken. Een empirisch-homiletisch onderzoek naar bevinding in de prediking binnen de Gereformeerde Gemeenten. Dit onderzoek was een steen in de vijver van het genoemde kerkverband en riep reacties op. Niet allerlei heftige golven, maar wel rimpelingen. Trage rimpelingen weliswaar, want de verschijning van Bevindelijke prediking is bijna vier jaar later. Er zijn soms stenen in de vijver van de bevindelijk gereformeerden die snellere reacties oproepen, zoals de discussie rond de lezingen van dr. G.A. van den Brink over de Dordtse Leerregels.

Gevoelig
Het doel van het boek is duidelijk: Wat is schriftuurlijk-bevindelijke prediking? Verschillende auteurs komen aan het woord. Ds. A. Schot (predikant van de gereformeerde gemeente te Nunspeet) belicht de legitimiteit van de bevindelijke prediking. Een aantal wezenlijke kenmerken wordt daarvan gegeven, maar het zijn wel kenmerken die als normatief worden gezien voor de bevindelijke prediking binnen zijn eigen kerkverband.

Er wordt grote nadruk gelegd op de beleving van de predikers, die bepalend is voor hun prediking. Dat maakt de zaak uitermate gevoelig en lastig. Want wie mag een door God bekeerde en geroepen dienaar van het Woord op de ‘snijtafel’ leggen en kritisch reageren op zijn prediking? Daar zit mijns inziens de gevoelige snaar, die steeds meetrilt in dit boek. Kritiek wordt afgewezen als een verkeerde kritische geest, terwijl sympathieke woorden worden omhelsd.

Humor
Prof. dr. P. M. Wisse (hoogleraar Dogmatiek) trekt het veld breder dan de Gereformeerde Gemeenten en zet de bevindelijke prediking in het licht van de veranderingen in de cultuur. ‘Doen’ stereotype preken het nog waarin altijd hetzelfde stramien van de geloofservaring aan de orde komt? Gemeenteleden willen zeker ervaringsgerichte preken horen, maar dan moeten ze wel authentiek zijn. Ze moeten doorleefd zijn en niet plichtmatig (dus geen rem op charisma en humor). Belangrijk is een duidelijke boodschap, die dicht bij het geleefde leven staat. Het hart van de gereformeerde (bevindelijke) prediking blijft voluit staan: het wonder van gered worden.

Ds. A. L. van Zwet is predikant van de hervormde gemeente te Putten. Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 15 februari 2024. Neem een jaarabonnement(€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Arotin Babakhani
Interview

Arotin uit Staphorst fietst 5.547 kilometer naar Iraanse grens: "God zei: eis de overwinning op"

Een man, een fiets en een missie die groter is dan hijzelf. Arotin Babakhani (36) uit Staphorst bereidt zich voor op een tocht van 5.547 kilometer naar de Iraanse grens om aandacht te vragen voor vervolgde christenen in Iran en geld in te zamelen voo

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode komt vervroegd bij elkaar vanwege breuk in kerkverband

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) komt waarschijnlijk al kort na de zomer bijeen. Dat is ongeveer negen maanden eerder dan gepland. Dat meldt het Nederlands Dagblad. De vervroegde vergadering komt er vanwege de grote s

Ark
Nieuws

Ark van Noach mogelijk naar pretpark in Rotterdamse havens

De Ark van Noach komt mogelijk in een Rotterdams pretpark te liggen. Dat zegt ondernemer en eigenaar van de Ark Wim Beelen in gesprek met het Algemeen Dagblad. Hij kocht deze week het mislukte attractiepark Rivoli dat in het Rotterdamse havengebied l

John Piper
Nieuws

John Piper kritisch op AI: "AI kan denken, maar nooit God liefhebben"

Volgens John Piper kan kunstmatige intelligentie nooit kan doen wat een mens wel kan: God liefhebben. Daarmee laat de opkomst van AI volgens de bekende Amerikaanse predikant juist zien wat de mens uniek maakt. De Amerikaanse predikant Ray Miller waar

Irene
Getuigenis

Irene Klein Haneveld overleden: "Ik ben niet bang om naar de hemel te gaan"

Irene Klein Haneveld was meer dan vijftig jaar het gezicht van Bijbelshop Samma in Gouda. Ze kreeg begin dit jaar de diagnose alvleesklierkanker. Ondanks die zware boodschap bleef haar verlangen hetzelfde: mensen dichter bij God brengen. Met liefde s

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over predikant die gedwongen werd om mee te gaan naar de kroeg

"Er komt een soldaat naast hem lopen en die zegt: 'Zo dominee, jij hebt karakter.' Die krijgsmachtpredikant antwoordt en zegt: 'Hoezo dan?' 'Nou', antwoordt die soldaat, 'de vorige predikant moesten we naar huis dragen, want die dronk al die glaasjes

Kees Boele
Persbericht

Kees Boele stopt als bestuurder Protestantse Theologische Universiteit

Dr. Kees Boele stopt per 1 september 2026 als voorzitter van het college van bestuur van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU). Daarmee komt een einde aan zijn tweede termijn én aan een loopbaan van 25 jaar in het hoger onderwijs. Boele tr

Gert-Jan en Tinet de Jonge
Interview

Burgermeester Tinet de Jonge over geloof en tegenslag: “We hebben gezien welke kracht er in ons huwelijk zit”

Wat begint als een droom om burgemeester te worden, krijgt in het leven van Tinet de Jonge-Ruitenbeek een diepere laag wanneer haar man tijdens zijn werk als politieagent zwaar mishandeld wordt. In Hour of Power vertelde ze afgelopen zondag openharti

Meerartikelen

Nigeri
Nieuws

Minstens acht dodelijke slachtoffers bij aanval op christelijk dorp in Nigeria

In de centraal-Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn opnieuw christenen het doelwit geworden van geweld. Bij nachtelijke aanvallen op meerdere dorpen zijn afgelopen weekend minstens acht christenen om het leven gekomen. Tien anderen raakten gewond. Dat

Jan
Opinie

Waarom ik als christen juist wél naar islamitische landen reis

Je zou als christen niet naar een islamitisch land op vakantie moeten gaan, zo las ik deze week op Cvandaag. Maar is dat ook zo? Om eerlijk te zijn, denk ik daar zelf anders over. Sterker nog: er zijn genoeg islamitische landen waar je heen kunt reiz

Ds. W. Markus
Interview

Ds. Markus zag christenen op hun sterfbed worstelen met geloofszekerheid: “Komt het wel goed?” 

In veel kerkelijke gemeenten groeit het aantal ouderen en daarmee ook de behoefte aan ouderenpastoraat. Daarnaast worstelen veel christenen aan het einde van hun leven met geloofszekerheid. Ook is de angst voor het sterven soms zo groot dat het zicht

Bikker Van Dijk
Nieuws

Openlijk gif op Nederlandse straten? Lees de bijdrages van CU en SGP aan antisemitismedebat

Dinsdag vond in de Tweede Kamer een debat over antisemitisme plaats. Daarbij stelde CU-leider Mirjam Bikker dat antisemitisme een gif is dat diep in onze samenleving is doorgedrongen. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk zei dat "de vijand uit zijn hol is

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Terug naar het fundament: wat wordt bedoeld met 'de kerk'?

De kerk staat opnieuw volop in de belangstelling, onder andere door spanningen en dreigende scheuringen. Maar wat bedoelen we eigenlijk als we spreken over ‘de kerk’? In dit artikel wordt vanuit de Bijbel en de belijdenis nagedacht over de kerk als l

India
Nieuws

Tienduizenden Indiase christenen protesteren tegen nieuwe antibekeringswet

Meer dan 30.000 mensen hebben op 13 april in Jagdalpur, het hoofdkwartier van het Bastar-district in de Indiase deelstaat Chhattisgarh, gedemonstreerd tegen de antibekeringswet. De actie vond plaats als reactie op de in maart aangenomen wet die volge

Het Omega Project
Verdieping

Hoe leef je als christen in de wereld terwijl je niet van de wereld bent?

Hoe leef je als christen midden in een samenleving die steeds verder afstand neemt van haar christelijke wortels, zonder je terug te trekken of juist volledig op te gaan in de omgeving? Over dat en meer gaat het in een boeiende en prikkelende tutoria

solidariteitsavond voor Israël
Video

Grote solidariteitsavond voor Israël: kijk hier live mee

Op dinsdagavond 21 april om 19.30 uur is live een solidariteitsavond voor Israël te volgen. Tijdens deze avond wordt stilgestaan bij het 78-jarig bestaan van de staat Israël. Vanuit het midden van Nederland klinkt samenzang tot eer van de God van Isr

Israël en de Bijbel
Persbericht

Israël en de Bijbel organiseert Ontmoetingsdag 2026: 'Levende woorden voor Israël'

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Het thema van de dag is ‘Levende woorden voor Israël’. Gastspreker is Victor Kalisher, directeur van het Israëlisch Bijbe

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a