Kerk-zijn in Egypte: de Bijbel houdt de hoop levend

Dagelijks leven 25 september 2023 Kerk in Actie
Egypte

Achtergesteld of gepest worden: veel christenen in Egypte kunnen erover meepraten. Al eeuwenlang vormen ze een minderheid in dit islamitische land. Maar niets weerhoudt de kerk ervan om er voor anderen te zijn. De Bijbel geeft kracht.

Christenen in Egypte weten niet anders dan dat ze een minderheid zijn. Grofweg kun je zeggen dat sinds de komst van de Arabieren in de zevende eeuw de verhouding tussen het aantal moslims en christenen langzaam is verschoven in het voordeel van de moslims. Er is regelmatig wrijving tussen beide bevolkingsgroepen.

Op dit moment is ongeveer 10 procent van de 100 miljoen Egyptenaren christen. “Er zijn geen officiële cijfers”, zegt Willem-Jan de Wit, die sinds 2008 in Egypte woont. “Christenen zelf denken dat ze met meer zijn, terwijl sommige onderzoeken 7 procent aangeven.” Willem-Jan werkt namens zendingsorganisatie GZB als theologiedocent in Caïro. Je kunt hem inmiddels Egypte-kenner noemen.

"Veel Egyptische christenen kunnen je verhalen vertellen over discriminatie, soms in het groot, soms in het klein."

Pesterijen
“Vervolging is een te groot woord”, benadrukt Willem-Jan. “Maar veel Egyptische christenen kunnen je verhalen vertellen over discriminatie, soms in het groot, soms in het klein. Het varieert van pesterijen op school tot achterstelling in sollicitatieprocedures, ook al ben je beter dan de moslimkandidaat. Je ziet in Egypte maar weinig christenen op hoge functies in bijvoorbeeld de politiek of het leger. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren aanslagen geweest op kerken en christenen. Maar om foute beeldvorming te voorkomen: zulke aanslagen komen gewoonlijk van groepen die zich tegen de overheid keren en dan de zwakste schakel in de samenleving pakken.”

Willem-Jan ziet ook veel voorbeelden van moslims en christenen die welwillend tegenover elkaar staan: “Een predikant die de plaatselijke moslimleiders feliciteert ter gelegenheid van het Offer- of Suikerfeest, en een imam die omgekeerd hetzelfde doet met Kerst. Een gezamenlijke iftarmaaltijd. Of een kerk die een bijeenkomst rond een bepaald thema organiseert en zowel een christelijke als een islamitische spreker uitnodigt. De huidige president schept een relatief rustig klimaat voor christenen. Toch blijven er spelregels waaraan christenen zich maar beter kunnen houden. De islam beledigen ligt overal gevoelig, maar in Egypte kun je er zomaar voorgoed je dorp voor worden uitgegooid.”

Armoede
Betekent de minderheidspositie van christenen dat de kerken in Egypte zich terugtrekken tussen de vier muren van hun eigen gebouwen? Voor het antwoord op die vraag hoef je alleen maar te kijken naar BLESS, de diaconale organisatie van de Koptisch-Orthodoxe Kerk. BLESS heeft zo’n 500 medewerkers in dienst, en ook nog eens 1000 vrijwilligers. Woordvoerder Hanan Shnouda vertelt wat de organisatie doet: “BLESS wil de levensomstandigheden in arme dorpen verbeteren door economische ontwikkeling te stimuleren. Samen met de dorpsbewoners kijken we welke problemen er spelen en hoe we die kunnen aanpakken. Het kan gaan om bijvoorbeeld gezondheidszorg, onderwijs, jeugd, landbouw of huisvesting.”

BLESS begeleidt de dorpen zo’n drie tot vijf jaar. Vrijwilligers uit het dorp zelf krijgen daarbij een belangrijke rol. “Mensen nemen nu eenmaal sneller iets aan van een bekende. De begeleiding stopt zodra het dorp de verdere ontwikkeling zelf kan oppakken.”

Het mooie is: BLESS werkt goed samen met de overheid. “Het werk van de kerk wordt gewaardeerd omdat we opstaan tegen armoede. Veel zaken die de overheid wil verbeteren, pakken wij op.”

“Armoede speelt ook een rol. Veel mensen hebben geen geld om een bijbel te kopen.”

Een concreet voorbeeld van de hulp van BLESS: in 2019 heeft de organisatie 545 microkredieten verleend. Mensen die eerst afhankelijk waren van liefdadigheid, verdienen nu hun eigen inkomen. Het succes van de microkredieten zorgt er ook nog eens voor dat jongeren zich minder snel genoodzaakt zien om hun dorp te verlaten en hun heil in de stad of het buitenland te zoeken. Juist dit aspect is voor Kerk in Actie een belangrijke motivatie om BLESS te steunen.

“BLESS biedt hulp aan iedereen”, zegt Hanan. “We maken geen onderscheid in geloof. We spreken niet openlijk over ons christelijk geloof, maar we hopen dat de manier waarop we ons werk doen iets losmaakt bij mensen.”

Bijbel
Om sterk te staan, is inspiratie en bemoediging vanuit de Bijbel belangrijk voor Egyptische christenen. Maar bijbels zijn in Egypte niet zo vanzelfsprekend. “Nog niet eens zo heel lang geleden had alleen de priester een bijbel”, zegt Willem-Jan de Wit. “Je moest naar de kerk of de zondagsschool om iets uit de Bijbel te weten te komen.”

“Armoede speelt ook een rol. Veel mensen hebben geen geld om een bijbel te kopen”, vult Mumtaz Abd-el-Messiah van het Egyptisch Bijbelgenootschap aan. Zijn organisatie moedigt bijbelgebruik onder christenen in Egypte op allerlei manieren aan. “Mede met steun van Kerk in Actie kunnen wij elk jaar duizenden bijbels uitgeven, voor volwassenen en kinderen. Omdat mensen vaak niet weten waar ze moeten beginnen, hebben we ook een methode die mensen helpt bij het bijbellezen. Daarnaast hebben we een televisieprogramma waar jaarlijks zo’n 12 miljoen kinderen naar kijken.”

"Bijbelverhalen geven hoop, ook aan kinderen."

Het Egyptisch Bijbelgenootschap organiseert bovendien elk jaar een bijbelcompetitie voor kinderen van 6 tot 12 jaar. “Zes jaar geleden begonnen we, via de kerken, met het uitdelen van losse bijbelboeken, met bij elk hoofdstuk een aantal vragen. De kinderen konden de vragen niet beantwoorden zonder de hoofdstukken te lezen en moesten daarbij hun ouder(s), broer of zus om hulp vragen. Zo werd de hele familie ingeschakeld bij het bijbellezen, en dat is precies wat we wilden”, vertelt Mumtaz.

De competitie werd afgesloten met een festival op verschillende plekken in Egypte. “Elke kerk kwam hier met haar eigen kindergroep naartoe voor een wedstrijd over wat de kinderen thuis hadden geleerd. Fanatiek dat ze waren! Sommige kinderen kenden het hele bijbelboek dan uit hun hoofd.” De bijbelcompetitie was zo’n succes dat ze sindsdien elk jaar wordt herhaald, steeds met een of meerdere nieuwe bijbelboeken. Het afgelopen jaar lazen de kinderen er vier tegelijk: Ruth, Nehemia, Marcus en Filippenzen.

Hoop
“Egypte is niet altijd een makkelijk land om te wonen, de toekomst voelt onzeker”, zegt Mumtaz. “Bijbelverhalen geven hoop, ook aan kinderen. Ze kunnen wegdromen bij de mooie afbeeldingen. Kinderen zijn de toekomst van ons land. Het is belangrijk dat zij de hoop levend houden.”

Veel christelijke gezinnen in Egypte hebben geen geld om een Bijbel te kopen. Lees hier meer over het project van Kerk in Actie. Bovenstaand verhaal verscheen onlangs op de website van Kerk in Actie en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...