Kerk-zijn in Egypte: de Bijbel houdt de hoop levend

Dagelijks leven 25 september 2023 Kerk in Actie
Egypte

Achtergesteld of gepest worden: veel christenen in Egypte kunnen erover meepraten. Al eeuwenlang vormen ze een minderheid in dit islamitische land. Maar niets weerhoudt de kerk ervan om er voor anderen te zijn. De Bijbel geeft kracht.

Christenen in Egypte weten niet anders dan dat ze een minderheid zijn. Grofweg kun je zeggen dat sinds de komst van de Arabieren in de zevende eeuw de verhouding tussen het aantal moslims en christenen langzaam is verschoven in het voordeel van de moslims. Er is regelmatig wrijving tussen beide bevolkingsgroepen.

Op dit moment is ongeveer 10 procent van de 100 miljoen Egyptenaren christen. “Er zijn geen officiële cijfers”, zegt Willem-Jan de Wit, die sinds 2008 in Egypte woont. “Christenen zelf denken dat ze met meer zijn, terwijl sommige onderzoeken 7 procent aangeven.” Willem-Jan werkt namens zendingsorganisatie GZB als theologiedocent in Caïro. Je kunt hem inmiddels Egypte-kenner noemen.

"Veel Egyptische christenen kunnen je verhalen vertellen over discriminatie, soms in het groot, soms in het klein."

Pesterijen
“Vervolging is een te groot woord”, benadrukt Willem-Jan. “Maar veel Egyptische christenen kunnen je verhalen vertellen over discriminatie, soms in het groot, soms in het klein. Het varieert van pesterijen op school tot achterstelling in sollicitatieprocedures, ook al ben je beter dan de moslimkandidaat. Je ziet in Egypte maar weinig christenen op hoge functies in bijvoorbeeld de politiek of het leger. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren aanslagen geweest op kerken en christenen. Maar om foute beeldvorming te voorkomen: zulke aanslagen komen gewoonlijk van groepen die zich tegen de overheid keren en dan de zwakste schakel in de samenleving pakken.”

Willem-Jan ziet ook veel voorbeelden van moslims en christenen die welwillend tegenover elkaar staan: “Een predikant die de plaatselijke moslimleiders feliciteert ter gelegenheid van het Offer- of Suikerfeest, en een imam die omgekeerd hetzelfde doet met Kerst. Een gezamenlijke iftarmaaltijd. Of een kerk die een bijeenkomst rond een bepaald thema organiseert en zowel een christelijke als een islamitische spreker uitnodigt. De huidige president schept een relatief rustig klimaat voor christenen. Toch blijven er spelregels waaraan christenen zich maar beter kunnen houden. De islam beledigen ligt overal gevoelig, maar in Egypte kun je er zomaar voorgoed je dorp voor worden uitgegooid.”

Armoede
Betekent de minderheidspositie van christenen dat de kerken in Egypte zich terugtrekken tussen de vier muren van hun eigen gebouwen? Voor het antwoord op die vraag hoef je alleen maar te kijken naar BLESS, de diaconale organisatie van de Koptisch-Orthodoxe Kerk. BLESS heeft zo’n 500 medewerkers in dienst, en ook nog eens 1000 vrijwilligers. Woordvoerder Hanan Shnouda vertelt wat de organisatie doet: “BLESS wil de levensomstandigheden in arme dorpen verbeteren door economische ontwikkeling te stimuleren. Samen met de dorpsbewoners kijken we welke problemen er spelen en hoe we die kunnen aanpakken. Het kan gaan om bijvoorbeeld gezondheidszorg, onderwijs, jeugd, landbouw of huisvesting.”

BLESS begeleidt de dorpen zo’n drie tot vijf jaar. Vrijwilligers uit het dorp zelf krijgen daarbij een belangrijke rol. “Mensen nemen nu eenmaal sneller iets aan van een bekende. De begeleiding stopt zodra het dorp de verdere ontwikkeling zelf kan oppakken.”

Het mooie is: BLESS werkt goed samen met de overheid. “Het werk van de kerk wordt gewaardeerd omdat we opstaan tegen armoede. Veel zaken die de overheid wil verbeteren, pakken wij op.”

“Armoede speelt ook een rol. Veel mensen hebben geen geld om een bijbel te kopen.”

Een concreet voorbeeld van de hulp van BLESS: in 2019 heeft de organisatie 545 microkredieten verleend. Mensen die eerst afhankelijk waren van liefdadigheid, verdienen nu hun eigen inkomen. Het succes van de microkredieten zorgt er ook nog eens voor dat jongeren zich minder snel genoodzaakt zien om hun dorp te verlaten en hun heil in de stad of het buitenland te zoeken. Juist dit aspect is voor Kerk in Actie een belangrijke motivatie om BLESS te steunen.

“BLESS biedt hulp aan iedereen”, zegt Hanan. “We maken geen onderscheid in geloof. We spreken niet openlijk over ons christelijk geloof, maar we hopen dat de manier waarop we ons werk doen iets losmaakt bij mensen.”

Bijbel
Om sterk te staan, is inspiratie en bemoediging vanuit de Bijbel belangrijk voor Egyptische christenen. Maar bijbels zijn in Egypte niet zo vanzelfsprekend. “Nog niet eens zo heel lang geleden had alleen de priester een bijbel”, zegt Willem-Jan de Wit. “Je moest naar de kerk of de zondagsschool om iets uit de Bijbel te weten te komen.”

“Armoede speelt ook een rol. Veel mensen hebben geen geld om een bijbel te kopen”, vult Mumtaz Abd-el-Messiah van het Egyptisch Bijbelgenootschap aan. Zijn organisatie moedigt bijbelgebruik onder christenen in Egypte op allerlei manieren aan. “Mede met steun van Kerk in Actie kunnen wij elk jaar duizenden bijbels uitgeven, voor volwassenen en kinderen. Omdat mensen vaak niet weten waar ze moeten beginnen, hebben we ook een methode die mensen helpt bij het bijbellezen. Daarnaast hebben we een televisieprogramma waar jaarlijks zo’n 12 miljoen kinderen naar kijken.”

"Bijbelverhalen geven hoop, ook aan kinderen."

Het Egyptisch Bijbelgenootschap organiseert bovendien elk jaar een bijbelcompetitie voor kinderen van 6 tot 12 jaar. “Zes jaar geleden begonnen we, via de kerken, met het uitdelen van losse bijbelboeken, met bij elk hoofdstuk een aantal vragen. De kinderen konden de vragen niet beantwoorden zonder de hoofdstukken te lezen en moesten daarbij hun ouder(s), broer of zus om hulp vragen. Zo werd de hele familie ingeschakeld bij het bijbellezen, en dat is precies wat we wilden”, vertelt Mumtaz.

De competitie werd afgesloten met een festival op verschillende plekken in Egypte. “Elke kerk kwam hier met haar eigen kindergroep naartoe voor een wedstrijd over wat de kinderen thuis hadden geleerd. Fanatiek dat ze waren! Sommige kinderen kenden het hele bijbelboek dan uit hun hoofd.” De bijbelcompetitie was zo’n succes dat ze sindsdien elk jaar wordt herhaald, steeds met een of meerdere nieuwe bijbelboeken. Het afgelopen jaar lazen de kinderen er vier tegelijk: Ruth, Nehemia, Marcus en Filippenzen.

Hoop
“Egypte is niet altijd een makkelijk land om te wonen, de toekomst voelt onzeker”, zegt Mumtaz. “Bijbelverhalen geven hoop, ook aan kinderen. Ze kunnen wegdromen bij de mooie afbeeldingen. Kinderen zijn de toekomst van ons land. Het is belangrijk dat zij de hoop levend houden.”

Veel christelijke gezinnen in Egypte hebben geen geld om een Bijbel te kopen. Lees hier meer over het project van Kerk in Actie. Bovenstaand verhaal verscheen onlangs op de website van Kerk in Actie en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun aan het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw aan...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Hans Hamoen
Podcast

Bijbelsmokkelaar Hans Hamoen beleeft wonderlijke ontmoeting bij Roemeense douane

Met een koffer vol Johannesevangeliën reist Hans Hamoen in de jaren tachtig naar het communistische Roemenië. Bij aankomst op het vliegveld van Boekarest ontdekt een douanebeambte tien Bijbelboekjes in zijn binnenzak. Wat volgt, kan Hans tientallen...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...