Codex Sassoon, is de naam van het manuscript dat stamt uit het jaar 900. Het is een vrijwel complete Bijbel van een onbekende schrijver die in de omgeving van (nu) Israël of Syrië de wetten, profeten en geschriften overschreef op perkament. Die drie onderdelen vormen 24 boeken en daarmee de Tenach, de joodse Bijbel. Hij gebruikte voor zijn werk de huiden van meer dan 200 schapen en bond ze samen in een zogeheten codex. Daardoor ging het boek veel langer meer dan andere perkamenten die bewaard werden op rollen.

Naast de originele inhoud, zijn er in de kantlijn van het boek tal van aantekeningen te vinden. Daardoor is onder meer de reis van het boek langs verschillende eigenaren te volgen. De Codex Sassoon was in Jeruzalem, Syrië en kwam uiteindelijk in Duitsland terecht. Daarnaast zijn er taalkundige aantekeningen in het boek te vinden, wat ontzettend belangrijk is voor de context van de Schrift die oorspronkelijk in het Hebreeuws werd geschreven zonder dat daarbij gezegd werd hoe woorden moesten klinken. Daardoor waren er verschillende interpretaties mogelijk. Verschillende van die interpretaties zijn in dit boek te vinden. Ook daarom is de waarde zo hoog.

De Codex Sassoon is zo bijzonder omdat het een vrijwel complete Tenach is. Er is geen enkele andere Joodse Bijbel die zo oud en compleet is. In totaal missen er slechts twaalf pagina’s. Daarnaast zijn er wel veel andere pagina’s beschadigd. Eerder werd er wel een Tenach uit ongeveer dezelfde tijd gevonden. Deze miste echter maar liefst 40 procent van de pagina’s.

Het veilinghuis wil logischerwijs dat deze Tenach zoveel mogelijk opbrengt. In de catalogus waarin de veiling van het boek wordt aangekondigd, eindigt men daarom met een wens die in de kantlijn van het boek terug te vinden is. Deze wens werd erin geschreven door Isaac ben Ezekiel al-Attar, een klerk uit Jeruzalem die rond het jaar 1000 het boek kocht: ‘Moge God hem inzicht schenken uit Zijn Torah en de woorden van Zijn profeten, en hem het voorrecht geven zijn kinderen en hun kinderen te zien studeren op de Vierentwintig Boeken; en mag het volgende vers (Jesaja 54:13) voor hem in vervulling gaan: ‘Al uw kinderen zullen door de Heere onderwezen zijn, en de vrede van uw kinderen zal groot zijn’.’

Het is nog maar de vraag hoeveel het boek daadwerkelijk gaat opleveren. Als de Codex Sassoon het duurste boek ooit wil worden, zal het meer dan 35 miljoen moeten opleveren. Dat betaalde de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in 2017 namelijk voor een origineel drukkersmanuscript uit 1830 van het heilige boek van de Mormonen. 

Foto Sotheby’s