Het is al maandenlang een hele kunst om niet bedolven te raken onder onheilspellende berichten over de coronapandemie. In de nieuwsvoorziening gaat het nauwelijks ergens anders over. Als je je dagelijkse portie vreugde wilt bederven, dan is het nauwgezet volgen van de actualiteit een zeer effectieve remedie.

Daarom maar liever naar een wat minder deprimerend circuit. Al jaren geef ik dagelijks gewillig toe aan mijn verslaving om op Facebook te grasduinen. Daar kan ik leuke weetjes, grappige filmpjes en inspirerende ervaringen opdoen of delen met mijn zelf gekozen - vooral christelijke - vriendjes en vriendinnetjes. We waren het in het verleden prettig vaak met elkaar eens en/of respectvol oneens. En er zijn heel wat opgestoken duimpjes en zelfs hartjes te scoren als je schrijft wat men graag wil lezen. Dat is wellicht wat het zo verslavend maakt.

De actualiteit drong dankzij mijn vriendenkeuze goed gefilterd door en de contacten voorzagen vaak in opbouwend of minstens bemoedigend geestelijk voedsel. En hoe gaaf is het om oude -, bijna vergeten vrienden weer op dit platform te ontmoeten en bij te praten. Verre vrienden soms, van het andere einde van deze aardplaat – eh – aardbol.

Sinds de eerste alarmerende coronaberichten werd dat wereldwijd Facebook-podium echter al snel besmet gebied en de complottheorieën buitelden over elkaar heen in een veelstemmige schreeuw om mijn pertinente aandacht; ik sliep immers en moest vooral wakker worden…

Het was storend, omdat ze mijn comfortzone schonden, maar vooral omdat het nooit echt op verifieerbare feiten of degelijke Schriftkennis, maar op willekeurige aannames gebaseerd was: “het zou toch kunnen en daarom is het zo”… of “dit zijn de tekenen van het einde der tijden, dus…”

En men schroomde niet om heel onchristelijk sommige toonaangevende mensen zwart te maken – eh – te belasteren, zonder enig rechtsgeldig bewijs.
Het meest schokkend was toch wel de ontdekking, dat veel van die hardcore onheilsprofeten een flink deel van mijn brave christelijke Facebook-vriendjes en -vriendinnetjes bleek te zijn; rebellerend tegen het aards gezag en belust om mede-gelovigen op stang te jagen. Ze waren plots niet meer vatbaar voor redelijke argumenten en klare feiten deden er niet meer toe. Ik bleek te maken te hebben met een soort geloof; een bijgeloof, dat doorgaans gevoed werd door individuen die wars zijn van enige christelijke notie. Wat zich voor mijn ogen ontwikkelde was een toenemende tegenstelling: of je gelooft 100% in de officiële berichtgeving en het crisisbeleid van de overheid of je vertrouwt die totaal niet en hecht kritiekloos geloof aan de vele theorieën over samenzweringen om de mensheid te vernietigen of minstens tot slaaf of armoedzaaier te maken. Het werd een soort loopgravenoorlog. Een scherpe breuklijn in mijn faceboekhouding. Heel wat heb ik er ontvriend, maar via omwegen kwamen ze toch weer in beeld. Gelukkig bleek de pandemie redelijk snel onder controle en gingen we met elkaar weer richting het “normale” leven. Ook op Facebook kon geleidelijk aan weer “normaal” gecommuniceerd worden. Eventjes maar, want de volgende coronagolf diende zich aan…

Deze golf is, wat de reacties betreft, anders dan de vorige. Zo mogelijk is het gemor in de reële samenleving en op Facebook nog heftiger, terwijl de overheidsmaatregelen vooralsnog minder stringent zijn. De tegenstelling tekent zich nog scherper af en lijkt zich vooral toe te spitsen op een politisering van de controverse. Mede ingegeven door de extreme polarisering in de politieke verhoudingen van de VS zien we ook in Nederland een erge polarisering tussen linkse en rechtse rakkers, terwijl die voorheen toch best goed samen door één ietwat verbrede deur konden. Zo vinden rechtse gelovigen dat je geen christen kunt zijn als je links georiënteerd bent en visa versa. Commentaar op de niet zo heel edele heer Trump kan bijvoorbeeld zelfs al opleveren dat je als ambassadeur van de antichrist beschouwd wordt.

Zo langzamerhand begin ik echter toch nog wakker te worden en helder in te zien dat er ècht wel sprake is van een complot. En niet zomaar eentje.
In de volgende aflevering wil ik uit de doeken doen, wat dat complot is, wat het beoogt en hoe het werkt.

Bovenstaand artikel van CIP-lezer Marijn Burkunk is deel 1 van een drieluik over complottheorieën. Volgende week verschijnt deel 2.