De nieuwe regering van Israël heeft bepaald dat deze maand plannen worden gepresenteerd over de annexatie van delen van Samaria en Judea (ook wel de Westelijke Jordaanoever genoemd). In Israël wacht men in spanning af welke ontwikkelingen zullen volgen op de plannen van premier Benjamin Netanyahu.

Als het om Israël gaat, dan kijkt de hele wereld mee. Het blijft dan niet alleen bij kijken, maar iedereen heeft ook direct een oordeel klaar. Zo ook de Tweede Kamer. Op initiatief van de SP is een motie aangenomen die minister Blok oproept om alvast sancties tegen Israël in kaart te brengen en deze uit te oefenen zodra er sprake is van enige annexatie. Van de christelijke partijen hebben SGP en ChristenUnie tegen de motie gestemd en tot verrassing van velen heeft het CDA voor de motie gestemd.

Onlangs berichte de Israëlische nieuwssite Arutz Sheva dat 1080 Europese parlementsleden uit meer dan 25 landen er bij hun regering op aandringen om de toepassing van de soevereiniteit (annexatie) door Israël over delen van Samaria en Judea te stoppen. De Wereldraad van Kerken was er nog eerder bij. Begin mei van dit jaar stuurden de Wereldraad van Kerken een brief aan de Europese regeringen om het associatieverdrag met Israël op te zeggen. Deze brief van de Wereldraad van Kerken werd door de Nederlandse Raad van Kerken onderschreven en onder de aandacht gebracht van minister Blok en de vaste Kamercommissie van Buitenlandse Zaken.

Hoe kan het toch dat de hele wereld, met de Wereldraad van Kerken voorop, er als de kippen bij is om de Joodse Staat te veroordelen? Het lijkt er veel op dat het oordeel vooraf al klaar ligt en dat er weinig sprake is van onderzoek of feitenkennis. Je kunt de situatie vanuit Bijbels perspectief bezien, maar ook als je wat minder Bijbelvast bent, kun je kennis nemen van de feiten en op grond daarvan een standpunt bepalen.

Mandaatgebied
Ver voor de Tweede Wereldoorlog, in het jaar 1922, heeft de Volkenbond (zeg maar, de toenmalige VN) besloten dat een gebied wat we nu kennen als Israël én Jordanië aan te wijzen als een ‘nationaal tehuis’ voor het Joodse volk. Het ‘Mandaat van Palestina’ werd dit genoemd, waarbij ‘Palestina’ verwijst naar een grondgebied en niet naar een bevolkingsgroep. De Volkenbond maakte Groot-Brittannië verantwoordelijk voor het bestuur.

Om politieke redenen gaf Londen het gebied ten oosten van de Jordaan aan Emir Abdullah die er het koninkrijk Jordanië vestigt. Jordanië heeft niet eerder als land bestaan. Er wonen grofweg 80 procent Palestijnen en 20 procent Arabische bedoeïen. Ten westen van de rivier de Jordaan wordt in 1948 de staat Israël opgericht, zonder dat er grenzen worden bepaald. Het nieuwe land wordt direct aangevallen door de buurlanden en Samaria en Judea worden veroverd door Jordanië. Een aantal Joodse dorpen in Samaria en Judea worden verwoest en in inwoners vermoord.

Samaria en Judea komen in 1967 onder controle van Israël. Er kan geen sprake zijn van ‘bezetting’, want dit gebied is niet aan een ander staat toegekend. Voor 1920 was het onderdeel van het Turks-Ottomaanse Rijk, daarna viel het onder het Engelse mandaat. In 1948 werd het veroverd door Jordanië.

Bij de Oslo-vredesakkoorden van 1993 zijn Samaria en Judea opgedeeld in zogenoemde A-,B-, en C-gebieden. In de A-gebieden (ongeveer 17 procent van het grondgebied) is er sprake van Palestijns zelfbestuur. In de B-gebieden (ongeveer 24 procent van het gebied) is er sprake van civiel Palestijns bestuur en gezamenlijk zorgen Israël en de Palestijnse Autoriteit voor de veiligheid. Het C-gebied (ongeveer 59 procent van het gebied) staat onder Israëlisch bestuur. Dit C-gebied kent bijna 150 dorpen en steden en een half miljoen Joodse inwoners. De bewoners in dit gebied (zowel Joodse als niet-Joodse) vallen onder het militaire bestuur. De soevereiniteit (of annexatie) is niks meer en niks minder dat het militaire bestuur wordt gewijzigd in een civiel bestuur. Bij een militair bestuurd wordt de bouwvergunning van een woning verleend door het Ministerie van Defensie en bij annexatie wordt de bouwvergunning verleend door het Ministerie van Volkshuisvesting. Dat is kortgezegd wat er gebeurd bij annexatie. Beide keren ligt de macht bij Israël en wordt die macht niet vrijwillig uit handen gegeven.

De Israëlische politiek
Er zijn in Israël stemmen die er voor pleiten het te laten zoals het is. Samaria en Judea is grondgebied welke door God zelf aan Zijn volk is gegeven, wat de wereld daar verder ook van vindt. De huidige Joodse staat heeft de controle over het gebied en formele annexatie geeft alleen maar politiek gedoe.

Andere partijen in Israël, waaronder de sterk opkomende partij Yamina, pleiten voor directe annexatie. Ze nemen de annexatie in 1981, tijdens de regering van Menachem Begin, van de Golan hoogvlakte als voorbeeld. Hier verraste de toenmalige premier Menachem Begin de wereld door over te gaan tot de annexatie van het gebied, zonder (zichtbaar) vooroverleg met een voor Israël belangrijke partner als Amerika. Pas in 2019 ging Amerika over tot erkenning van deze annexatie.

Israël heeft een rechtse meerderheid in de Knesset, het parlement. Door de ruzie tussen Benjamin Netanyahu en zijn voormalige rechtse bondgenoot Avigdor Liberman en de afkeer van Liberman van religieuze partijen, kon geen rechtse meerderheidsregering worden gevormd. Netanyahu had linkse partijen, die sceptisch zijn over annexatie, nodig om te kunnen regeren. Dit maakt het erg ingewikkeld en niemand kan inschatten hoe de soevereiniteitsplannen zich zullen ontwikkelen.

Intussen gaat in Samaria en Judea het gewone leven gewoon door. Voormalig minister van Justitie Ayelet Shaked (Yamina partij) nam vorige week nog deel aan de hoeksteenlegging voor een nieuwe wijk in de Samaria-gemeenschap van Har Bracha.

Complex
Hebben de Tweede Kamerleden die voor de anti-Israëlmotie van de SP stemden zich verdiept in de geschiedenis of is hier sprake van onderbuik gevoel? Volkenrechtelijk is de term ‘bezette gebieden’ volstrekt onterecht en de positie van wat we hier vaak noemen ‘Westbank’ is complexer dan de media ons doet geloven.

In Israël zelf is men tot op het bod verdeeld en ook de christenen in Nederland denken er niet allemaal gelijk over. Laten we in ieder geval het Joodse Volk innig liefhebben en bidden voor de vrede in Jeruzalem.

Geert Benedictus is lid van CIP.nl en leverde bovenstaand artikel aan. Hij is werkzaam bij Bureau Benedictus BV en kerkrentmeester/ouderling bij de Protestantse Gemeente te Garyp. Dit artikel is eerder als opiniestuk verschenen in het Friesch Dagblad.