Ik heb wat moeite gedaan om het contact met John te onderhouden, maar erg soepel gaat het niet. Ik krijg geen mailtje van John terug. Ik ga niet wéér proberen om te bellen en hem te spreken te krijgen. Ik ga verder met mijn eigen leven.

In de vijf jaar die volgen droogt de nieuwsstroom rond John en zijn gemeente een beetje op. Oh, ik hoor nog wel van die verhalen… Hij zou zijn beide kinderwerksters en andere stafleden het minimumloon betalen, terwijl hij en Annelies samen duizenden euro’s aan salaris per maand uit de gemeente halen. Ik hoor dit verhaal van een bevriende voorganger uit Hoorn. “Van hun hongerloontje moeten ze nog hun tienden en extra betalen ook,” zegt hij. “Ze houden niks over. Ik heb er nog over nagedacht om hen anoniem financieel te ondersteunen. Maar alles wat ze extra krijgen, gaat waarschijnlijk toch zo naar de gemeente. En ik ga die gemeente niet ondersteunen!”

“Ik kan me niet voorstellen dat die mensen zo loyaal zijn” gaat hij verder. “Het is alsof ze in een huwelijk zitten waarin ze geslagen worden en elke keer weer gewoon terugkomen. Wist jij dat die loyaliteit aan pastor John en pastor Annelies dwars door gezinnen en huwelijken gaat? Ik weet van een aantal gezinnen, waar de man niet meer in de gemeente komt en de vrouw aangemoedigd wordt om van haar man te scheiden. En weet je waarom, omdat ze zeggen dat hij rebels is en door demonen bezet, terwijl die beste man een aantal jaar geleden nog de aanbidding leidde in de gemeente. Kinderen worden voor het blok geplaatst om óf naar hun ouders te luisteren óf naar pastor John. Ik weet bijvoorbeeld van een jongen in de gemeente die van zijn ouders moest studeren voor een examen, terwijl pastor John vond dat hij naar de gemeente moest komen om extra te oefenen voor de aanbidding. Naar wie luisterde die jongen, denk je? Mensen worden gewoon gemanipuleerd in die gemeente. En weet je wat? Ze laten het gewoon toe…”
 

Hij gaat nog even door, maar ik heb alweer genoeg gehoord. Ik voel die baksteen weer in mijn maag zakken. Ik merk dat verhalen over John altijd veel met mij doen. Misschien spiegel ik mij teveel aan John. Misschien zie ik teveel van mezelf in John. Ik weet dat het in mijn leven maar weinig had gescheeld of ik was ook als John geworden. Misschien als de omstandigheden anders waren geweest, als we andere partners hadden getrouwd, als we een andere weg waren ingeslagen, dan had John mijn redelijk anonieme leven kunnen leven en had ik in zijn spotlicht gestaan en waarschijnlijk die mensen net zo hard gemanipuleerd, gemolken en behandeld als hij. Wat zou het gescheeld hebben? Moet ik hier nu blij of jaloers om zijn? Wat me verbaast is dat ik er niet aan twijfel of die verhalen juist zijn. John inschattende, is hij tot die dingen en méér in staat. Maar ik voel me op een bepaalde manier verantwoordelijk voor hem. We zijn toch ooit vrienden geweest…

Het is inmiddels 2007. Willow Creek organiseert een dag over kerkelijk leiderschap in Lelystad. Normaliter ga ik niet naar dit soort dagen, maar een paar collega’s hebben me overgehaald om samen te gaan. Op de folder die ik thuis gestuurd kreeg zie ik dat John een van de hoofdsprekers is. Ik ben benieuwd.

John’s verhaal valt niet tegen. Volgens mij doet hij een korte samenvatting van één van Maxwells boeken over leiderschap. Maxwell is een Amerikaanse goeroe op het gebied van leiderschap en John weet zijn punten goed over te brengen. John is een gemakkelijke spreker om naar te luisteren en gebruikt een groot aantal voorbeelden uit zijn eigen leven en gemeente waarmee het verhaal nog levendiger wordt.

Tijdens de pauze hoor ik meerdere deelnemers vol enthousiasme over zijn verhaal spreken. Als ik koffie ga halen, zie ik hem staan praten met een aantal mensen. Hij kijkt mijn richting uit en we hebben even oogcontact. Ik blijf op een afstandje staan en wacht totdat hij zijn gesprek beëindigt. Na een paar minuten komt hij op me toe gelopen. Ik complimenteer hem met zijn verhaal. Hij vraagt hoe het gaat met mijn kerkelijk werkterrein. Dat vind ik het knappe van John. Hij is iemand die je het gevoel kan geven dat je een van de belangrijkste mensen in zijn leven bent.

“En onder wiens bedekking sta je?”

Ik ben verrast door de vraag. John ziet dit aan mij. “Onder wiens zalving sta je?” Ik begin ongemakkelijk te lachen. Voor mij is de vraag ‘onder wiens bedekking sta je’ gelijk aan de vraag ‘onder wiens controle sta je’. Ik probeer John uit te leggen dat ik niet geloof in de theologie van onder iemand anders bedekking staan. Ik vertel hem dat ik geloof in wederzijdse onderwerping en verantwoording afleggen. In het priesterschap van alle gelovigen, waar christenen gelijkwaardig zijn en toch een andere functie kunnen hebben. Waar we aan elkaar verantwoording afleggen en waar we de zalving van de Heilige Geest ontvangen, niet van een ander mens, hoe begaafd die ook is. Ik probeer hem uit te leggen dat ik niet geloof in een piramidesysteem waar je onder een bepaalde leider moet staan om goed te kunnen functioneren.

John kijkt me verwijtend aan. Vol vuur vertelt hij over de zalving van pastor Michael van de Life gemeente in Colorado onder wiens bedekking hij staat, over de enorme groei in de gemeente en de geweldige dingen die daar gebeuren. “Matthijs, als ik zo vandaag met je praat, ervaar ik een geest van rebellie in je. Je leidt nu een gemeente van ongeveer dertig mensen. Je zou je eens moeten afvragen of jouw rebellie tegen leiderschap misschien wel de reden is dat God jou niet kan zegenen. Bekeer je, broeder, en ga leven in het succes dat God voor je heeft.” Hij geeft me een stralende glimlach. Er is een hoop wat ik tegen John wil zeggen. Ik wil me verdedigen, maar voordat ik de kans krijg is hij al weer in gesprek met iemand anders.

'De Gezalfde’ is een spannend feuilleton in dagboekstijl, geschreven door Matthijs Vlaardingerbroek Elke maandag en donderdag staat een nieuwe aflevering online. Deze serie is volledig fictief. Hoewel gebeurtenissen zoals beschreven in ‘De Gezalfde’ herkenning zullen oproepen bij mensen die bekend zijn met de mores in bepaalde evangelische en charismatische gemeenten en organisaties in Nederland, berust elke gelijkenis met bestaande personen, gemeenten en situaties op louter toeval. Ook is het niet zijn opzet om met deze serie evangelische en charismatische christenen of kerken op de hak te nemen, maar veel meer dieperliggende dynamieken bloot te leggen.