Statenvertalers bouwden voort op oudere Bijbelvertaling

Meer dan de helft van de tekst van het Oude Testament in de Statenvertaling komt overeen met de oudere Deux-Aesvertaling. Dat blijkt uit onderzoek van Kees Jan van Linden, die maandag 16 november promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De vertalers maakten uitvoerig gebruik van bestaande kennis, maar moesten ondertussen zelf lastige keuzes maken.
Van Linden onderzocht voor zijn proefschrift Duurzamer dan brons onder meer de oorspronkelijke handschriften in Het Utrechts Archief. Doorhalingen, verbeteringen en opmerkingen bij elkaars werk laten zien hoe de vertaling stap voor stap tot stand kwam. Ook persoonlijke irritaties zijn terug te vinden. “Niets menselijks was hun vreemd”, zegt hij in een toelichting van de VU.
De vertalers wilden zo dicht mogelijk bij de Hebreeuwse grondtekst blijven. Toch kozen zij soms voor een minder letterlijke weergave wanneer het Nederlands anders onbegrijpelijk of onnatuurlijk zou worden. Daarbij raadpleegden ze niet alleen gereformeerde bronnen, maar ook rabbijnse, vroegchristelijke, katholieke en lutherse verklaringen en vertalingen.
De uiteindelijke tekst was bovendien niet uitsluitend hun werk. Revisoren uit de verschillende provincies beoordeelden de concepten. Ook de toekomstige lezers speelden een rol: de nieuwe vertaling moest voor hen aanvaardbaar zijn. Van Linden kon dat proces tot in de laatste fase volgen, want zelfs de drukproeven met correcties zijn bewaard gebleven.












































Praatmee