Dat merkte ik toen ik missionair werk ging doen. Vrijwel het hele team was uitgeput, maar he, dat deden we voor de Heer. Ik weet nog dat we er gesprekken over hadden met de dominee. Volgens hem waren er voor Jezus geen grenzen, want hij was er zelf ook aan doodgegaan. Ik was het toen al niet met hem eens. Toch pushte ik mijzelf to the limits, alles om de wereld te redden. Het is heel moeilijk om grenzen te stellen als je in een omgeving verkeert als anderen dat niet doen. En als je je eigen grenzen nog niet duidelijk kent en denkt dat jij echt de wereld moet redden.

Ik raakte burn-out.

In de jaren daarna moest ik meerdere vormen van grenzeloosheid in mijn leven aankijken. Elke keer deed ik dat op mijn eigen kleedje. Want ja, ik had het toch zelf laten gebeuren.

Tot hier en niet verder.

Toen mocht ik een fort huren. Dat fort werd mijn grote leermeester als het gaat om begrenzen. Een grens kent twee kanten. Degene die de grens stelt, en degene die de grens respecteert en honoreert. Grenzen gaan over veiligheid in een gezamenlijk gebied. Veel te vaak benaderen we het aspect grenzen individualistisch, alsof jij de enige bent die ervoor verantwoordelijk is!

Dat zien we ook in deze hypernerveuze maatschappij. Er wordt verwacht van individuen dat ze grenzen stellen voor een collectief probleem. Een van de aanbevelingen van het recente rapport 'Op de rem' is dan ook dat we teruggaan naar de verbinding om de stress samen in de bek te kijken.

Bij het stellen van grenzen denken we vaak aan harde lijnen. Van het fort leerde ik dat grenzen stellen ook een dans kan zijn. De poort kan open en dicht, de boel kan onder water of niet. Er is speelruimte om signalen af te geven en te ontdekken of de ander een stapje verder mag komen, of nu misschien nog niet. Ben je een vriend of vijand, dat mag je ontdekken.

Grenzen stellen is tegelijkertijd het scheppen van duidelijkheid. Tot hier en niet verder geeft afbakening voor veilige plekken waarbinnen mensen kunnen floreren. In een tijd van harde lijnen zijn we het grenzenspel verleerd.

Het lijkt alsof ze tegenover elkaar staan: de duidelijke grens en de zachte kracht. Maar wat als ze altijd al bij elkaar hoorden?

Bovenstaand artikel verscheen op de Facebook-pagina van Mirjam en is met toestemming van de auteur overgenomen door Cvandaag.