De gevaarlijke normalisering van slachtofferschap in de kerk

Column 13 april 2026 3 minuten Fausto Tumolo
Fausto Tumolo
Youtube

In veel kerken is een subtiele, maar gevaarlijke cultuur ontstaan: het normaliseren van slachtofferschap. Pijn, trauma en teleurstelling worden soms zo centraal gesteld dat ze een identiteit worden in plaats van een fase van genezing. Wie lijdt, krijgt aandacht, begrip en ruimte. Dat is op zichzelf goed en Bijbels. Maar wanneer pijn wordt gecultiveerd in plaats van genezen, ontstaat er een cultuur waarin gelovigen blijven hangen in hun wonden.

De Bijbel erkent dat gelovigen door moeilijke tijden gaan. Jezus zei immers: “In de wereld zult u verdrukking hebben, maar heb goede moed: Ik heb de wereld overwonnen” - Johannes 16:33.

Het christelijk leven is dus niet vrij van strijd. Maar de Bijbel leert ook dat strijd niet het eindpunt is. Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Van slachtoffer naar overwinnaar
De apostel Paulus kende meer lijden dan de meeste mensen. Hij werd vervolgd, gevangengezet, geslagen en verraden. Toch schreef hij: “Maar in dit alles zijn wij meer dan overwinnaars door Hem die ons heeft liefgehad” - Romeinen 8:37.

Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Let op de woorden: “meer dan overwinnaars”. Niet slachtoffers. Niet gebroken mensen die voor altijd gevangen blijven in hun verleden. Maar mensen die door Christus boven hun omstandigheden uitstijgen. Het probleem ontstaat wanneer pijn niet meer wordt gezien als iets dat God kan gebruiken voor groei, maar als iets dat een permanente identiteit wordt.

Het gevaar van een slachtofferidentiteit
Wanneer slachtofferschap een cultuur wordt in de kerk, ontstaan er verschillende gevaren:

  • Verantwoordelijkheid verdwijnt. Alles wordt verklaard vanuit wat iemand is aangedaan.
  • Bitterheid groeit. Onverwerkt verdriet kan veranderen in een wortel van bitterheid.
  • Geestelijke groei stopt. Mensen blijven stilstaan in hun verleden.

De Bijbel waarschuwt hier expliciet voor: “Zie erop toe dat niemand achterop raakt in de genade van God en dat er geen wortel van bitterheid opschiet” - Hebreeën 12:15.

Bitterheid houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Bitterheid is een van de grootste geestelijke blokkades. Het houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Gods bedoeling met tegenslag
De Schrift leert dat God zelfs moeilijke omstandigheden gebruikt om gelovigen te vormen: “Wij roemen ook in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking volharding teweegbrengt, de volharding beproefdheid en de beproefdheid hoop” - Romeinen 5:3-4.

Gods doel met beproevingen is transformatie. Wat bedoeld was om ons te breken, kan God gebruiken om ons te vormen en sterker te maken.

Het voorbeeld van Jezus
Jezus zelf koos niet voor een slachtoffermentaliteit. Hij werd verraden, bespot, geslagen en gekruisigd. Toch bad Hij: “Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen” - Lukas 23:34.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

In plaats van bitterheid koos Hij voor vergeving. In plaats van wrok bracht Hij verzoening. Daarom roept Jezus Zijn volgelingen niet op tot slachtofferschap, maar tot navolging: “Wie achter Mij wil komen, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen” - Lukas 9:23.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

Een kerk van genezing én overwinning
De kerk moet een plaats zijn waar mensen genezing ontvangen, maar ook waar ze leren opstaan en groeien. Medelijden alleen is niet genoeg. Het evangelie brengt herstel en kracht.

De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?”

Gelovigen zijn geroepen om niet gedefinieerd te worden door hun verleden, maar door hun nieuwe identiteit in Christus: “Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden” - 2 Korinthe 5:17.

Het evangelie is daarom geen boodschap van slachtofferschap, maar van verlossing, herstel en overwinning.

De beslissende vraag
De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?” Want in Hem zijn wij niet geroepen om slachtoffers te blijven, maar om te leven als overwinnaars.

Fausto Tumolo is spreker en schrijver met een passie voor geestelijke groei en Bijbels onderwijs. Bovenstaand artikel verscheen op zijn Facebook-pagina en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel
Nieuws

Kerkasiel in Kampen stopt na precies twee jaar: gezin Babayants mag kerk verlaten

Na 730 dagen komt er een einde aan het kerkasiel in de Open Hof in Kampen. De Oezbeekse familie Babayants hoeft niet langer binnen de kerkmuren te blijven om uitzetting te voorkomen. Een nieuwe juridische procedure biedt het gezin volgens de...

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Meerartikelen

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...