De gevaarlijke normalisering van slachtofferschap in de kerk

Column 13 april 2026 3 minuten Fausto Tumolo
Fausto Tumolo
Youtube

In veel kerken is een subtiele, maar gevaarlijke cultuur ontstaan: het normaliseren van slachtofferschap. Pijn, trauma en teleurstelling worden soms zo centraal gesteld dat ze een identiteit worden in plaats van een fase van genezing. Wie lijdt, krijgt aandacht, begrip en ruimte. Dat is op zichzelf goed en Bijbels. Maar wanneer pijn wordt gecultiveerd in plaats van genezen, ontstaat er een cultuur waarin gelovigen blijven hangen in hun wonden.

De Bijbel erkent dat gelovigen door moeilijke tijden gaan. Jezus zei immers: “In de wereld zult u verdrukking hebben, maar heb goede moed: Ik heb de wereld overwonnen” - Johannes 16:33.

Het christelijk leven is dus niet vrij van strijd. Maar de Bijbel leert ook dat strijd niet het eindpunt is. Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Van slachtoffer naar overwinnaar
De apostel Paulus kende meer lijden dan de meeste mensen. Hij werd vervolgd, gevangengezet, geslagen en verraden. Toch schreef hij: “Maar in dit alles zijn wij meer dan overwinnaars door Hem die ons heeft liefgehad” - Romeinen 8:37.

Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Let op de woorden: “meer dan overwinnaars”. Niet slachtoffers. Niet gebroken mensen die voor altijd gevangen blijven in hun verleden. Maar mensen die door Christus boven hun omstandigheden uitstijgen. Het probleem ontstaat wanneer pijn niet meer wordt gezien als iets dat God kan gebruiken voor groei, maar als iets dat een permanente identiteit wordt.

Het gevaar van een slachtofferidentiteit
Wanneer slachtofferschap een cultuur wordt in de kerk, ontstaan er verschillende gevaren:

  • Verantwoordelijkheid verdwijnt. Alles wordt verklaard vanuit wat iemand is aangedaan.
  • Bitterheid groeit. Onverwerkt verdriet kan veranderen in een wortel van bitterheid.
  • Geestelijke groei stopt. Mensen blijven stilstaan in hun verleden.

De Bijbel waarschuwt hier expliciet voor: “Zie erop toe dat niemand achterop raakt in de genade van God en dat er geen wortel van bitterheid opschiet” - Hebreeën 12:15.

Bitterheid houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Bitterheid is een van de grootste geestelijke blokkades. Het houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Gods bedoeling met tegenslag
De Schrift leert dat God zelfs moeilijke omstandigheden gebruikt om gelovigen te vormen: “Wij roemen ook in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking volharding teweegbrengt, de volharding beproefdheid en de beproefdheid hoop” - Romeinen 5:3-4.

Gods doel met beproevingen is transformatie. Wat bedoeld was om ons te breken, kan God gebruiken om ons te vormen en sterker te maken.

Het voorbeeld van Jezus
Jezus zelf koos niet voor een slachtoffermentaliteit. Hij werd verraden, bespot, geslagen en gekruisigd. Toch bad Hij: “Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen” - Lukas 23:34.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

In plaats van bitterheid koos Hij voor vergeving. In plaats van wrok bracht Hij verzoening. Daarom roept Jezus Zijn volgelingen niet op tot slachtofferschap, maar tot navolging: “Wie achter Mij wil komen, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen” - Lukas 9:23.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

Een kerk van genezing én overwinning
De kerk moet een plaats zijn waar mensen genezing ontvangen, maar ook waar ze leren opstaan en groeien. Medelijden alleen is niet genoeg. Het evangelie brengt herstel en kracht.

De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?”

Gelovigen zijn geroepen om niet gedefinieerd te worden door hun verleden, maar door hun nieuwe identiteit in Christus: “Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden” - 2 Korinthe 5:17.

Het evangelie is daarom geen boodschap van slachtofferschap, maar van verlossing, herstel en overwinning.

De beslissende vraag
De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?” Want in Hem zijn wij niet geroepen om slachtoffers te blijven, maar om te leven als overwinnaars.

Fausto Tumolo is spreker en schrijver met een passie voor geestelijke groei en Bijbels onderwijs. Bovenstaand artikel verscheen op zijn Facebook-pagina en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

vlag
Nieuws

Christelijke leiders waarschuwen VN: Eritrea's mensenrechten blijven erbarmelijk

Een coalitie van dertig mensenrechtenorganisaties, waaronder Christian Solidarity Worldwide (CSW), roept de VN-Mensenrechtenraad op om het mandaat van de speciale rapporteur voor mensenrechten in Eritrea te verlengen. De organisaties menen dat er sin

Franse Senaat
Nieuws

Franse Senaat verwerpt opnieuw euthanasiewet: christelijke organisaties in actie

De Franse Senaat heeft maandag opnieuw een belangrijk onderdeel van een wetsvoorstel over euthanasie en hulp bij zelfdoding afgewezen. Met 151 tegen 118 stemmen stemden de senatoren tegen het artikel dat de voorwaarden voor ‘hulp bij sterven’ moest v

China
Nieuws

China probeert Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden

De Chinese Communistische Partij probeert de Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden en de controle te behouden. Dit gebeurt te midden van een groeiend aantal christenen in het land, dat nu meer gelovigen telt dan leden van de Communistisch

Brian Houston
Nieuws

Brian Houston zegt dat X-account is gehackt na plaatsen pornovideo

Brian Houston, oprichter van de wereldwijde Hillsong-beweging, zegt dat zijn account op X is gehackt. Donderdag verscheen er op zijn account een expliciete pornografische video, merkt de Christian Post op. Houston reageerde enkele uren later met een

Paus Leo
Nieuws

Paus doet oproep aan christenen en moslims: "Blaas menselijkheid nieuw leven in"

Paus Leo heeft christenen en moslims opgeroepen om samen te werken aan meer medeleven en solidariteit in de wereld. Dat deed hij volgens Vatican News tijdens een ontmoeting in het Vaticaan met deelnemers aan een interreligieuze bijeenkomst uit Jordan

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Ds. A. S. Middelkoop neemt beroep naar HHK Oldebroek-’t Harde aan

Ds. A. S. Middelkoop (foto) heeft het beroep aangenomen van de hersteld hervormde gemeente te Oldebroek-’t Harde. De predikant bedankte tegelijkertijd voor het beroep dat hij onlangs ontving van de hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothk

Ds. N. P. J. Kleiberg
Video

HHK-predikant wijst op strijd tegen karakter: "Ik was vroeger een driftig mannetje"

Een hoogmoedig of driftig karakter is misschien wel de grootste vijand van een christen. Dat stelde ds. N. P. J. Kleiberg, predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk, in een recente preek. Kleiberg merkt op dat we in ons leven tegen ons eigen karakt

Daphne en Lucas Smit
Video

Voormalig topsporters Daphne en Lucas Smit zondag te gast in Hour of Power

Van topsport en een leven vol prestaties naar een compleet andere focus. Aanstaande zondag vertellen Daphne en Lucas Smit hun verhaal in Hour of Power. Daphne verhuisde voor haar voetbalcarrière zelfs naar Amerika, terwijl Lucas zijn geluk zocht in b

Meerartikelen

Jacobs
Column

Hoe op bijzondere wijze een ontmoeting tot stand kwam met de Telegraaf-hoofdredacteur

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs onder meer over het ziekenbezoek dat hij aflegde en zijn ontmoeting met de hoofdredacteur van De Telegraaf. Die afspraak kwam overigens op een bijzondere manier tot stand. 'Hoe we ook plannen, alles

congo
Nieuws

Opnieuw bloedbad in Congo: tientallen christenen vermoord

In de Democratische Republiek Congo (DRC) is de oostelijke provincie Ituri opnieuw het toneel geweest van brute aanvallen, waarbij meer dan 30 burgers om het leven zijn gekomen. Rebellen van de Allied Democratic Forces (ADF) voerden dodelijke aanvall

Annelijn de Gier
Opinie

Kan Protestants Nederland vernieuwen zonder te verwateren?

Tijdens de eerste algemene ledenvergadering van het vernieuwde Protestants Nederland werden plannen voor nieuwe campagnes en maatschappelijke betrokkenheid gedeeld. Toch bleef bestuurskundige en religiewetenschapper Annelijn de Gier achter met fundam

Kees Postma
Column

Ieder-heeft-iets dienst: een evangelisatieavond om nooit te vergeten

Wat begint als een goedbedoelde evangelisatieavond, eindigt in totale chaos. Kees Postma neemt je in deze column mee naar een bijzondere kerkdienst waarin iedereen iets mag bijdragen. Wanneer een act mislukt en de stilte valt, grijpt een onverwachte

Stoffer
Nieuws

Chris Stoffer wil geen extra controle op particuliere scholen

De Tweede Kamer behandelde woensdag een wetsvoorstel om voorafgaand toezicht in te voeren op particuliere scholen. SGP-voorman Stoffer ziet geen enkele aanleiding om deze scholen al bij voorbaat te wantrouwen en wil het voorstel daarom aanpassen. “Na

Ruissen
Nieuws

SGP haalt hard uit naar EU-burgerinitiatief conversiepraktijken

De Europese Commissie komt met een aanbeveling richting lidstaten om conversiepraktijken te verbieden. Dit maakte Eurocommissaris Hadja Lahbib vandaag bekend als reactie op burgerinitiatief 'Voor een verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie'

Andrew Brunson
Video

Andrew Brunson: “Ik danste elke dag vijf minuten in de gevangenis”

De Amerikaanse predikant Andrew Brunson vertelde op een recent SDOK-event hoe hij tijdens zijn gevangenschap in Turkije bewust elke dag vijf minuten danste om God te gehoorzamen. Niet omdat hij vreugde voelde, maar omdat hij Jezus’ oproep om te juich

Ds. W. J. van de Velde
Video

CGK-predikant spoort jongeren aan om uit de Bijbel te lezen en kerkdiensten te bezoeken

Veel jongeren vinden het moeilijk om de Bijbel te lezen en daarmee kan het zomaar gebeuren dat die Bijbel dichtgaat. Ds. W. J. van de Velde, CGK-predikant te Doetinchem, riep jongeren in een recente preek op om hun Bijbel te blijven lezen, ook als ze

Lineke Blijdorp
Video

Asieladvocaat Lineke Blijdorp geschokt door AZC-rellen: “Dit is niet wie wij zijn”

De recente rellen rond demonstraties tegen asielzoekerscentra (AZC’s) zorgen voor grote zorgen bij asieladvocaat Lineke Blijdorp. In het programma Uitgelicht! van Family7 noemt zij het geweld tegen politie en asielzoekers “schokkend” en waarschuwt ze

Bangladesh
Nieuws

Priester gewond bij overval kerk Bangladesh; kerkleden bezorgd

Afgelopen 27 april drong een groep aanvallers een katholieke kerk in de Bengaalse hoofdstad Dhaka binnen. Het incident vond plaats in de St. Eugene de Mazenod Katholieke Kerk rond 3:00 uur ‘s nachts, toen een groep personen het kerkterrein binnendron

Oeganda
Nieuws

Oegandese bekeerling ernstig toegetakeld door moslimfamilie

Een Oegandese christelijke man raakte op 2 mei zwaargewond na een aanval door familieleden van zijn vrouw. Ochora Awali, een 28-jarige man en vader van één kind bekeerde zich vanuit de islam tot het christendom. Dit leidde uiteindelijk tot de aanval

Janine Beijer
Podcast

Waar is God in je verdriet? In gesprek met Janine Beijer

Wat als je leven anders loopt dan je had gehoopt en je God niet meer lijkt te voelen? In deze aflevering van Stronglife de Podcast gaat het over rouw en geloof. Lennart spreekt met Janine Beijer en Chantal over het Bijbelverhaal van Naomi en Ruth. Hu