De gevaarlijke normalisering van slachtofferschap in de kerk

Column 13 april 2026 3 minuten Fausto Tumolo
Fausto Tumolo
Youtube

In veel kerken is een subtiele, maar gevaarlijke cultuur ontstaan: het normaliseren van slachtofferschap. Pijn, trauma en teleurstelling worden soms zo centraal gesteld dat ze een identiteit worden in plaats van een fase van genezing. Wie lijdt, krijgt aandacht, begrip en ruimte. Dat is op zichzelf goed en Bijbels. Maar wanneer pijn wordt gecultiveerd in plaats van genezen, ontstaat er een cultuur waarin gelovigen blijven hangen in hun wonden.

De Bijbel erkent dat gelovigen door moeilijke tijden gaan. Jezus zei immers: “In de wereld zult u verdrukking hebben, maar heb goede moed: Ik heb de wereld overwonnen” - Johannes 16:33.

Het christelijk leven is dus niet vrij van strijd. Maar de Bijbel leert ook dat strijd niet het eindpunt is. Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Van slachtoffer naar overwinnaar
De apostel Paulus kende meer lijden dan de meeste mensen. Hij werd vervolgd, gevangen gezet, geslagen en verraden. Toch schreef hij: “Maar in dit alles zijn wij meer dan overwinnaars door Hem die ons heeft liefgehad” - Romeinen 8:37.

Het evangelie draait niet om een identiteit van slachtoffer, maar om een identiteit van overwinning in Christus.

Let op de woorden: “meer dan overwinnaars”. Niet slachtoffers. Niet gebroken mensen die voor altijd gevangen blijven in hun verleden. Maar mensen die door Christus boven hun omstandigheden uitstijgen. Het probleem ontstaat wanneer pijn niet meer wordt gezien als iets dat God kan gebruiken voor groei, maar als iets dat een permanente identiteit wordt.

Het gevaar van een slachtofferidentiteit
Wanneer slachtofferschap een cultuur wordt in de kerk, ontstaan er verschillende gevaren:

  • Verantwoordelijkheid verdwijnt. Alles wordt verklaard vanuit wat iemand is aangedaan.
  • Bitterheid groeit. Onverwerkt verdriet kan veranderen in een wortel van bitterheid.
  • Geestelijke groei stopt. Mensen blijven stilstaan in hun verleden.

De Bijbel waarschuwt hier expliciet voor: “Zie erop toe dat niemand achterop raakt in de genade van God en dat er geen wortel van bitterheid opschiet” - Hebreeën 12:15.

Bitterheid houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Bitterheid is een van de grootste geestelijke blokkades. Het houdt mensen gevangen in hun verleden en verhindert dat ze wandelen in vrijheid.

Gods bedoeling met tegenslag
De Schrift leert dat God zelfs moeilijke omstandigheden gebruikt om gelovigen te vormen: “Wij roemen ook in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking volharding teweegbrengt, de volharding beproefdheid en de beproefdheid hoop” -Romeinen 5:3-4.

Gods doel met beproevingen is transformatie. Wat bedoeld was om ons te breken, kan God gebruiken om ons te vormen en sterker te maken.

Het voorbeeld van Jezus
Jezus zelf koos niet voor een slachtoffermentaliteit. Hij werd verraden, bespot, geslagen en gekruisigd. Toch bad Hij: “Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen” - Lukas 23:34.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

In plaats van bitterheid koos Hij voor vergeving. In plaats van wrok bracht Hij verzoening. Daarom roept Jezus Zijn volgelingen niet op tot slachtofferschap, maar tot navolging: “Wie achter Mij wil komen, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen” - Lukas 9:23.

Een kruis dragen betekent niet leven als slachtoffer, maar leven in overgave, volharding en gehoorzaamheid.

Een kerk van genezing én overwinning
De kerk moet een plaats zijn waar mensen genezing ontvangen, maar ook waar ze leren opstaan en groeien. Medelijden alleen is niet genoeg. Het evangelie brengt herstel en kracht.

De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?”

Gelovigen zijn geroepen om niet gedefinieerd te worden door hun verleden, maar door hun nieuwe identiteit in Christus: “Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden” - 2 Korinthe 5:17.

Het evangelie is daarom geen boodschap van slachtofferschap, maar van verlossing, herstel en overwinning.

De beslissende vraag
De vraag voor iedere gelovige is uiteindelijk niet: “Wat is mij overkomen?” maar: “Wie ben ik geworden in Christus?” Want in Hem zijn wij niet geroepen om slachtoffers te blijven, maar om te leven als overwinnaars.

Fausto Tumolo is spreker en schrijver met een passie voor geestelijke groei en Bijbels onderwijs. Bovenstaand artikel verscheen op zijn Facebook-pagina en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Jan Pool
Boekfragment

Een Bijbelse realiteit: God neemt het lijden niet weg

In Johannes 16:33 waarschuwt Jezus zijn volgelingen met de woorden: ‘Jullie zullen het zwaar te verduren krijgen in de wereld, maar houd goede moed: ik heb de wereld overwonnen.’ Ons staat dus lijden te wachten. De Bijbel ontkent of verstopt het lijd

Shah Ahmadi
Getuigenis

Iraanse evangelist: "Jezus verscheen aan mijn familie in dromen"

Een voormalige moslim uit Iran getuigt van een opmerkelijke geloofsreis waarin vervolging, vlucht en bovennatuurlijke ervaringen samenkomen. Volgens evangelist Shah Ahmadi kwamen meerdere familieleden tot geloof nadat Jezus aan hen verscheen in drome

Nigeria
Nieuws

20 Nigeriaanse christenen vermoord door islamitische Fulani-herders

Zeker twintig christenen zijn op donderdagavond 9 april om het leven gekomen bij een aanval op het Nigeriaanse dorp Mbwelle in de deelstaat Plateau. Gewapende mannen, die door de lokale bevolking worden omschreven als "Fulani-terroristen", vielen de

Colombia
Nieuws

Inheemse christenen in Colombia door hun dorp weggepest

Eerder dit jaar werden dertien christelijke gezinnen gedwongen hun inheemse gemeenschap in Nariño, Colombia, te verlaten. De reden? Hun geloof in Jezus. Ze moeten nu hun leven op een nieuwe plek proberen op te bouwen. Een moeilijk jaarDe druk begon a

Zwangere vrouw
Persbericht

Fiom wil dat media het ongeboren leven verzwijgen

Na de ‘inclusieve taalgids’ om woorden als ‘moederdag’ en ‘vaderdag’ te neutraliseren tot ‘jij-dag’, blijkt er nu ook een mediarichtlijn van Fiom in omloop om de abortuspraktijk in Nederland nóg verder te normaliseren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk

Irakese kerk
Nieuws

Eeuwenoude christelijke gemeenschap in Irak onder grote druk, maar hoop blijft

Een van de oudste christelijke gemeenschappen ter wereld staat onder grote druk. In Irak is het aantal christenen in de afgelopen decennia sterk gedaald door oorlog, geweld en vervolging. Toch zijn er ook tekenen van hoop. Dat schrijft CBN News. In d

Johan Schep
Video

Video: Johan Schep bekijkt schitterende Bijbelse schilderijen in Dordrecht

In een nieuwe video van Growing Faith brengt evangelist Johan Schep een bezoek aan de expositieruimte van Gospelimages in Dordrecht. De prachtige Bijbelse schilderijen zijn geschilderd door de christelijke kunstenaar Jan van `t Hoff en zijn erop geri

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons heeft een boodschap voor christenen die met geloofszekerheid worstelen

"Het bloed van Jezus wordt bij u gebracht. Ik weet zeker dat er velen zijn die dit niet voor waarachtig houden, die eraan twijfelen en zeggen: 'Is het wel waar?'", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant richtte zich in een recente preek tot gelo

Meerartikelen

GG-kansel
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller bezorgd over ‘overeenstemming’ tussen GG en GGiN

Binnen reformatorische kring is onlangs overeenstemming bereikt over het recente document van de Gereformeerde Gemeenten (GG) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN). Hoewel sommigen de toenadering toejuichen, leven er ook veel vragen en zo

Kerk
Nieuws

Dit gebed klinkt vandaag in aanloop naar asieldebat: ‘Heer, ontferm U over ons’

In aanloop naar het debat over nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer wordt in Nederland opgeroepen tot gebed. Tijdens een landelijk gebedsweekend en een gezamenlijke gebedsdienst in de Domkerk klinkt onder meer een gebed van Arnold Huijgen, Theoloog

Arjan Hogebrug
Interview

AI als eerste luisteraar bij geloofs- en levensvragen: “Echte ontmoeting blijft onmisbaar”

Steeds meer mensen gebruiken kunstmatige intelligentie bij geloofsvragen, psychische klachten en persoonlijke groei. Ook binnen de christelijke hulpverlening wordt deze ontwikkeling zichtbaar. Volgens systeemtherapeut Arjan Hogebrug van Eleos kan AI

Predikant loopt door straten Damascus
Interview

Syrische predikant nam Jezus aan tijdens tandartsstudie: “Ik knielde, huilde en bad"

“Ik knielde op bed en ik bad: Jezus, ik heb U nodig”, aldus pastor Edward. De predikant groeide op in een christelijk gezin, had een vader als dominee en de kerk was zijn tweede huis. Het geloof werd Edward met de paplepel ingegoten. Tijdens zijn tan

Chris Develing
Opinie

Online abortuspillen bestellen: onnodig en gevaarlijk

Deze week lanceerde huisarts en seksuoloog Peter Leusink een website waar vrouwen online abortuspillen kunnen krijgen via de apotheek. Volgens de website is een echo meestal niet nodig en zal er alleen een telefonisch gesprek zijn als de arts vragen

SGP'er Diederik van Dijk
Nieuws

SGP’er hekelt nieuwe Fiom-mediarichtlijn over abortus: “Ongeboren leven wordt uitgewist”

De nieuwe mediarichtlijn van Fiom die 'respectvolle, feitelijke en zorgvuldige berichtgeving' over abortus moet stimuleren, leidt tot stevige kritiek van SGP-Tweede Kamerlid Diederik van Dijk. De SGP'er spreekt op X van een poging om te verdoezelen w

Arjan van Essen
Column

Vijfhonderd dagen wachten: wat als alle kerken hun deuren openen?

Al vijfhonderd dagen bieden mensen in een kerk in Kampen onafgebroken Kerkasiel Kampen. Dat betekent: een doorlopende kerkdienst, dag en nacht, waardoor de overheid het gezin dat daar schuilt niet mag uitzetten. Binnen die muren wachten Aram, Ariana,

Restanten van oude klooster
Nieuws

Oud klooster uit begintijd christendom ontdekt in Egyptische woestijn

In de Egyptische woestijn hebben archeologen een bijzonder oud klooster ontdekt. Het gebouw stamt uit de begintijd van het christendom. Dat maakte het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden eind maart bekend. De vondst werd gedaan in Wadi El-

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Geen uitzondering voor kerkasiel: minister houdt vast aan asielregels

De familie Babayants zit inmiddels ruim vijfhonderd dagen in kerkasiel in de Open Hof in Kampen, maar van het kabinet hoeven zij geen uitzondering te verwachten. Asielminister Bart van den Brink benadrukt tegenover het Nederlands Dagblad dat het asie

Finland
Positief nieuws

Steeds meer Finse jongemannen ontdekken het geloof: “Het geeft richting en hoop”

In een van de meest seculiere landen van Europa groeit de interesse in het christelijk geloof onder jonge mannen. Dat blijkt uit een nieuwe wetenschappelijke studie uit Finland. Onderzoekers ontdekten dat steeds meer jonge mannen zich aangetrokken vo

Crew Artemis II
Nieuws

Historische maanmissie met christelijke astronaut aan boord bijna ten einde

De maanmissie Artemis II komt in de nacht van vrijdag op zaterdag ten einde. Dat zal gebeuren middels een landing in de Stille Oceaan voor de Californische kust. Vorige week woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds

Oorlog Libanon
Nieuws

Christelijke organisaties roepen op tot vrede in Libanon: “Mensen verliezen alles”

Christelijke hulporganisaties roepen op tot een einde aan het geweld in Libanon. Dat doen zij nadat nieuwe luchtaanvallen op de hoofdstad Beiroet tientallen slachtoffers hebben gemaakt. Kort na het ingaan van de wapenstilstand begon Israël een nieuwe