Aan een tafel in de kringloop zitten Marijke van Dijke, oprichtster en drijvende kracht achter de winkel en Jaap Hage, raadslid en fractievoorzitter van de ChristenUnie in de gemeente Tholen, waar Sint-Annaland onder valt. Twee mensen met verschillende rollen, maar met gedeelde overtuigingen. Hun verhaal laat zien hoe politiek en samenleving elkaar kunnen versterken en wat het betekent om lokaal op te staan voor het goede. 

‘Geef mij maar een pand'
Marijke is al een lange tijd betrokken bij Anna Zorgt, een zorgcoöperatie in Sint-Annaland zonder winstoogmerk, met als doel om de leefbaarheid van Sint-Annaland op peil te houden. kringloop. 'Het begon eigenlijk als een grapje,' vertelt Marijke. 'We wilden een extra geldpotje voor Anna Zorgt, ik zei voor de gein: geef mij maar een pand, dan maken we wel een winkeltje.' De grap werd serieus toen er de volgende dag iemand voor de deur stond met een sleutel. Marijke voegde daad bij woord en de kringloopwinkel werd een feit. 

Wat volgde, had Marijke nooit kunnen voorspellen. 'We begonnen met drie vrijwilligers. Toen kwam corona. Mensen zaten thuis, gingen opruimen en brachten spullen. Het was echt onwerkelijk hoeveel er binnenkwam.’ Ze huurde er ruimtes bij, nam meer vrijwilligers aan en breidde stap voor stap uit. Inmiddels werken er zo’n vijftig vrijwilligers en is de kringloop uitgegroeid tot een vaste plek in de gemeenschap. Toch is groei nooit haar doel geweest. 'Het geld is voor mij altijd op de tweede plek gekomen. Het gaat mij om het sociale contact. Dat heb ik vanaf het begin gezegd.'

De huiskamer van Sint-Annaland
En precies dát sociale contact is waarom veel mensen is langskomen. ‘Mensen komen hier voor een bakje koffie, lopen een rondje door de winkel en blijven nog even zitten voor een praatje,’ zegt Marijke. ‘Het is echt een soort huiskamer.’ Dat merkt Jaap ook. 'Dit soort plekken zijn ongelooflijk belangrijk voor de leefbaarheid. Zeker in dorpen zie je hoe snel eenzaamheid kan toeslaan als ontmoetingsplekken verdwijnen.'

Marijke ziet het dagelijks. 'Sommige mensen zijn zó eenzaam. Dan is het voor hen een hoogtepunt van de dag dat ze hier even binnen kunnen lopen. Vorige week, na die sneeuwdagen, zat het hier ineens helemaal vol. Mensen hadden het gemist.' Ze neemt er bewust de tijd voor. 'Voor mij is het een kleine moeite. Ik ga er even bij zitten, luister, maak een praatje. Dat is vaak al genoeg.' Dat Marijke geliefd is bij de mensen en dat ze weten wat er speelt in haar leven blijkt ook uit de vele ‘goede reis naar Amerika’ wensen die tijdens het gesprek worden gebracht door de bezoekers en vrijwilligers. 

Tweede kansen
De vrijwilligers van de kringloop vinden hier structuur, betekenis en contact. Mensen met een beperking draaien mee in het team. Mensen uit andere landen krijgen de kans om mee te doen. 'Iedereen krijgt hier vier weken proef, net als ieder ander,' zegt Marijke. 'Gaat het niet, dan hak ik een knoop door. Maar vaak gaat het juist verrassend goed.' 

Het idee van een ‘tweede kans’ loopt als een rode draad door het verhaal. 'Dat zeg ik hier vaak,' vertelt Marijke. 'Naast spullen krijgen ook mensen een tweede kans.’ 

Jaap herkent dat. 'Werk, vrijwilligerswerk, meedoen in de samenleving, het is zó belangrijk. Mensen willen iets betekenen, iets doen. Als je dat mogelijk maakt, gebeurt er iets moois.' 

Politiek die faciliteert
Voor Jaap, die al 20 jaar raadslid is, is dat waar lokale politiek om draait. 'Niet alles zelf willen regelen, maar ruimte geven aan de samenleving. En waar nodig ondersteunen.' In Tholen is bewust gekozen voor het ondersteunen van initiatieven die duurzaam succes hebben in de gemeenschap. 'In de beginfase helpt de gemeente soms financieel, bijvoorbeeld via het stimuleringsfonds samenleving. Daarna moet het initiatief wel zelfredzaam worden.'

Maar ondersteuning hoeft niet altijd geld te zijn. 'Soms is meedenken al genoeg. Neem het afvalprobleem bij een kringloop: dan moet je kijken hoe je dat praktisch kunt oplossen. Dat is faciliteren.' 

Marijke knikt. 'Ik trek dan soms letterlijk iemand aan zijn jasje. Ik weet niet altijd de wegen, maar het is fijn als er dan meegedacht wordt.' 

Opstaan voor een zorgzame samenleving
De nieuwe ChristenUnie slogan ‘Opstaan voor het goede’ raakt bij beiden een snaar. Voor Marijke is het persoonlijk. Het overlijden van haar zusje afgelopen zomer zette alles in perspectief. 'Dan besef je hoe kwetsbaar het leven is en wat er nu écht toe doet. En hoe weinig oog mensen soms voor elkaar hebben. Die eenzaamheid, die zie ik hier dagelijks. Maar ook gezinnen die eigenlijk nergens bij horen of het niet breed hebben. Nou, daar is deze winkel natuurlijk voor bedoeld. Opstaan voor het goede is voor mij dan ook zorgen voor elkaar en naar elkaar omzien.' 

Voor Jaap is opstaan voor het goede soms ook een kwestie van tegen de stroom in durven gaan. 'Bijvoorbeeld bij het openhouden van zwembaden of bij de opvang van asielzoekers. Je kunt alleen naar de kosten kijken, maar je kunt ook kijken naar wat het betekent voor samenhang, ontmoeting en menswaardigheid.' Hij zag het gebeuren bij de crisisnoodopvang. 'Eerst weerstand, daarna stonden er ineens vrijwilligers op. Taalles, sport, werk. Dan zie je: het is mogelijk.

We doen het samen
Maar waar begin je als je zelf wilt opstaan voor het goede? Wat Marijke en Jaap verbindt, is het geloof in samen doen. ‘Je hoeft het niet alleen te doen,’ zegt Marijke. ‘Zoek een plek waar je je thuis voelt en draag bij.’  Jaap vult aan: ‘Of dat nu politiek is, vrijwilligerswerk, kerk of een initiatief als deze kringloop. Blijf niet thuis zitten. Als je opstaat, gebeurt er iets.’ 

In de winkel gaat ondertussen het dagelijks leven door. Vrijwilligers ruimen op, iemand zwaait bij het weggaan. Marijke kijkt tevreden rond. ‘Ik heb de mooiste baan van Nederland,’ zei ze onlangs tegen de burgemeester. Ze meent het. 

Op naar de verkiezingen
Nog even en we mogen naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Voor Jaap is het helder waarom hij zich aan de ChristenUnie heeft verbonden. 'De ChristenUnie staat voor zorg voor elkaar, voor de schepping en voor een overheid die dienstbaar is. Dat zijn geen abstracte idealen, dat zijn waarden die je hier in de praktijk terugziet.' 

Marijke herkent zich daarin. Ze staat zelf op de kandidatenlijst, maar benadrukt dat haar inzet in de kringloop losstaat van politiek. 'Deze winkel is er voor iedereen. Je kunt pas echt iets betekenen als je bereid bent om naast mensen te staan. Dat is wat ik hier elke dag probeer te doen en dat zie ik ook terug in hoe de ChristenUnie lokaal politiek bedrijft.’ De komende tijd hopen ze dat de campagne vooral uitnodigt tot meedoen. 'Niet alleen stemmen,' zegt Jaap, 'maar ook betrokken blijven bij je dorp, je buren en initiatieven als deze kringloop.' Marijke knikt: 'Als iedereen een klein beetje opstaat, gebeurt er meer dan je denkt.'