De familie heeft in een verklaring laten weten dat Jackson “een dienende leider was, niet alleen voor onze familie, maar ook voor de onderdrukten, de stemlozen en de vergeten mensen over de hele wereld.” Een specifieke doodsoorzaak werd niet genoemd, maar Jackson werd in november vorig jaar nog opgenomen in het ziekenhuis vanwege een neurologische aandoening.

Jesse Louis Burns werd in 1941 geboren in Greenville, South Carolina. Zijn moeder, Helen Burns, was destijds 16 jaar oud. Zijn vader was een 33-jarige getrouwde buurman. Zijn moeder trouwde later met Charles Henry Jackson, die hem adopteerde. Jackson ervoer al op jonge leeftijd de gevolgen van rassenscheiding, zoals hij in 2018 in College Tour vertelde: "Je mocht niet voor in de bus zitten, ook al betaalde je de volle ritprijs." Hij werd zelf eens gearresteerd omdat hij en schoolgenootjes illegaal een openbare bibliotheek bezochten.

Door zijn academische en sportieve talenten kreeg Jackson een beurs voor de grotendeels witte universiteit van Illinois. Na een jaar stapte hij over naar Sociologie aan een zwarte universiteit in North Carolina. Hij gaf aan dat discriminatie binnen het footballteam van zijn oorspronkelijke universiteit de reden was voor deze overstap. Tijdens zijn studie nam hij deel aan lokale demonstraties tegen segregatie en voor burgerrechten. In deze periode ontmoette hij Jacqueline Lavinia Brown, met wie hij in 1962 trouwde. Samen kregen zij vijf kinderen.

In 1965 nam Jackson deel aan protestmarsen geleid door Martin Luther King, die streefden naar stemrecht voor Afro-Amerikanen. Jackson beschreef King als “onze grote inspiratiebron. Hij was ongelooflijk intelligent, krachtig, moedig en charismatisch. Hij was de held van onze tijd.” King herkende Jacksons gedrevenheid en betrok hem bij zijn Southern Christian Leadership Conference (SCLC). Jackson verhuisde met zijn gezin naar Chicago om theologie te studeren. Hoewel hij zijn studie afbrak om fulltime voor King te werken, werd hij in 1968 toch ingewijd als baptistenpredikant.

In Chicago leidde Jackson Operation Breadbasket, de economische afdeling van de SCLC. Over Jacksons leiderschap zei King: “We wisten dat hij het goed zou doen, maar hij heeft het beter dan goed gedaan.”  Na Kings dood ontstond een machtsstrijd tussen Jackson en Kings benoemde opvolger Ralph Abernathy. Na zijn schorsing bij Operation Breadbasket, richtte Jackson in 1971 met zijn staf en bestuursleden de organisatie People United to Save Humanity (PUSH) op, met als doel zwarte burgers meer in de economie te betrekken. Ook werd hij voorzitter van de Rainbow Coalition, die streed voor gelijke rechten voor Afro-Amerikanen, vrouwen en homoseksuelen.

Jackson deed in 1984 en 1988 twee keer een poging om president van de Verenigde Staten te worden, als eerste zwarte presidentskandidaat die daadwerkelijk een kans leek te maken. Bij zijn tweede poging eindigde hij als tweede, achter Michael Dukakis. Dit droeg bij aan het op de agenda plaatsen van Afro-Amerikaanse kwesties binnen de Democratische Partij. Later steunde Jackson Barack Obama, die in 2009 de eerste zwarte president van de Verenigde Staten werd. Tegenover Donald Trump was Jackson kritischer; hij zag diens presidentschap als een bedreiging voor vijftig jaar vooruitgang op burgerrechtengebied.

Jackson speelde ook een prominente rol op het internationale toneel. Hij bezocht Zuid-Afrika om zich uit te spreken tegen apartheid en voerde campagne voor een Palestijnse staat. In 1997 werd hij door president Clinton benoemd tot speciaal gezant voor Afrika. In 2018 raakte Jackson nog betrokken bij de Nederlandse Zwarte Piet-discussie, waarbij hij premier Rutte per brief vroeg Zwarte Piet te verbieden. “Kinderen leren dat hij iemand is om grapjes mee te maken. Daarmee leren ze dat hij niet als gelijkwaardig persoon wordt behandeld,” aldus Jackson.

De predikant en activist kwam tijdens zijn leven ook meermaals onder vuur te liggen. Zo deed hij antisemitische uitspraken tijdens zijn eerste presidentscampagne, waarvoor hij later publiekelijk zijn excuses aanbood in een synagoge. Ook raakte hij in opspraak vanwege een buitenechtelijk kind, waardoor hij zijn tv-show op CNN verloor en zijn activisme tijdelijk op een laag pitje zette.

Jackson kampte de laatste jaren met flinke gezondheidsproblemen. Hij leed onder meer aan Parkinson. De activist laat zijn vrouw en vijf kinderen achter.