Wat een pruimenboom mij leerde over opvoeden

Column 28 oktober 2026 5 minuten Sarina Kriek
Sarina Kriek

We leven in een tijd waarin iedereen op de piek van zijn kunnen moet presteren. Hulpinstanties lopen over en we proberen elk ‘probleem’ meteen op te lossen met praten en verwachtingen.

Na de oogst van mijn pruimenboom had ik een voorbeeld van snel iets willen oplossen, gewoon in mijn eigen tuin: een pruimenboom die totaal niet meer paste op de plek waar hij dertig jaar geleden door iemand was neergezet. Uit de kluiten gewassen nam hij veel te veel ruimte in en drukte hij tegen de schutting. De hoveniersboeken waren er helder over: snoeien doe je met beleid, stap voor stap, verspreid over een paar jaar. Wie te rigoureus knipt, brengt de boom in shock.

Maar ja, ik wilde actie en ik wilde dat de boom geen ‘overlast’ meer was voor de tuin en de steeg waar hij half overheen hing. Takkenschaar erbij en knippen maar. Wat overbleef, was heel veel kaal hout met een paar zielige groene blaadjes. Toen al die takken op de grond lagen, bekroop me toch een vlaag van twijfel. Het formaat was nu honderd keer beter, maar ging hij dit wel overleven? Zijn de wonden niet veel te groot?

Wie te rigoureus knipt, brengt de boom in shock.

En toen dacht ik: dit gebeurt thuis ‘aan de keukentafel’ eigenlijk ook nogal eens.

De keukentafel
Kijk eens naar een gemiddelde middag thuis. Het brein van een kind heeft er al een hele dag ‘aan’ op zitten: school, spelen, nieuwe dingen leren, verwachtingen, keuzes. Het zenuwstelsel van kinderen scant de hele dag feilloos onze sfeer. Zelfs als we niets zeggen, voelen ze de spanning van onze dag. Kom je na zo’n volle dag thuis en vraag je: “Hoe was het?”, dan krijg je misschien een snauw of een opgetrokken schouder.

Wij schieten dan ook nogal eens in onze eigen geraaktheid. Nu ben je er, heb je tijd en vraag je iets, maar krijg je geen of geen leuke reactie. We willen die ‘lastige tak’ dan toch best graag wegsnoeien. We vragen nogmaals om een open gesprek, corrigeren de toon of worden bang als het zich herhaalt en vrezen dat het de verkeerde kant opgaat. De buitenwereld roept al snel om een stempel of adviseert extra hulp.

Wat nu als je weet dat het brein er na een dag met van alles en nog wat wel even klaar mee is? Ons brein is heel handig: dat beschermt ons dan. Het denkende en taaldeel gaat minder functioneren. Een kind kan op dat moment geen uitgebreid of ingewikkeld gesprek voeren. Door meteen te gaan corrigeren, vragen we dan nog meer en krijgen we minder van wat we willen.

Kijken met milde ogen
In de Bijbel staat die mooie zin: “De mens kijkt naar het uiterlijk, maar de Heere kijkt naar het hart.” Wij staren ons misschien te veel blind op de takken: het dwarse gedrag, de mondigheid of de stilte van een kind. En met onze ‘maatschappelijke takkenschaar’ worden snel oordelen geveld (“Je doet niet goed mee”). Een kind trekt zich dat persoonlijk aan. Het voelt alsof er iets mis is met hem of haar, terwijl de wortels simpelweg overbelast zijn door de drukte van de dag.

Wij staren ons misschien te veel blind op de takken: het dwarse gedrag, de mondigheid of de stilte van een kind.

Als we naar Jezus kijken, dan zie je iemand die nooit takken afknipte om mensen maar passend te maken. Hij gaf oprechte, onvoorwaardelijke aandacht. Hij keek door het gedrag heen en bracht rust. Hij zou niet vragen om rapporten of successen. Zou Hij niet eerder iets zeggen als: “Stop met krampachtig sturen uit angst. Wees geduldig en heb vertrouwen in Mijn plannen. Het begint bij oprechte aandacht voor het werken aan de grond waarin dit kind mag groeien.”

Rust en ontspanning
Praten en streng toespreken voelt voor een vermoeid kind al snel als een aanval. De alarmbellen in het brein gaan rinkelen. Wat gebeurt er als we, in plaats van te praten en iets lastigs te doen, namelijk het te willen oplossen, gewoon een groot vel papier en wat potloden, verf of een spel op tafel schuiven en samen even iets gaan doen?

  • Je hoeft niet strak in elkaars ogen te kijken bij een gesprek (wat heel spannend kan voelen), maar kijkt samen naar het papier.
  • Zonder allerlei vragen te stellen, zie je ineens door lijnen, kleuren en krassen anders en raak je ontspannen in gesprek over wat je ziet.
  • Het creatieve of speelse bezig zijn helpt het zenuwstelsel om te ontladen. De hartslag zakt en er ontstaat weer ruimte voor echte verbinding.
Kinderen hoeven niet gerepareerd te worden en onze kinderen zijn geen projecten die gesnoeid hoeven te worden.

Geef de wortels de tijd
Kinderen hoeven niet gerepareerd te worden en onze kinderen zijn geen projecten die gesnoeid hoeven te worden. Ze willen gewoon gezien worden door de mensen van wie ze houden.

Wees dus lief voor jezelf als het even rommelig is in huis. Stop met alles te willen oplossen met het verstand of strenge regels. Ga voor speelsheid, maak iets samen, haal diep adem en geef de wortels onder de grond de tijd om te herstellen. Zo mag je kind uitgroeien tot een sterke boom die stevig in de aardse én hemelse grond staat!

En merk je dat de spanning in huis te hoog is voor speelsheid en samen bezig zijn en je er samen echt niet meer uitkomt? Weet dan dat hulp zoeken die écht bij je past een opluchting kan zijn.

Zoek professionele hulp die durft te kijken zoals Jezus het deed. Hulp die jou en je kind als een uniek mensenkind ziet, dat gekend is door de Maker. Iemand die de moed heeft om de hokjes los te laten, de takkenschaar weg te leggen en samen met jou een veilige haven bouwt. Waar geen prestatiedruk heerst, maar genade, ademruimte en de rust om weer diep te mogen wortelen.

Je hoeft het niet alleen te doen. Gun jezelf en je gezin die plek. Je doet het al goed.

Bovenstaand artikel verscheen onlangs op de site van Sarina Kriek en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Sarina Kriek is toegepast psycholoog met een specialisatie in gezondheidspsychologie en werkt in de zorg. Als moeder van drie volwassen kinderen en voormalig gezinshuisouder houdt ze zich in het bijzonder bezig met wat kinderen nodig hebben om veilig te kunnen opgroeien. Vanuit haar christelijke geloof schrijft ze over opvoeding, verbinding en psychologie door een Bijbelse bril. Klik hier om haar website te bezoeken.
Wij vragen ons af...

Verwachten ouders tegenwoordig te veel van hun kinderen?

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkasiel
Nieuws

Kerkasiel in Kampen stopt na precies twee jaar: gezin Babayants mag kerk verlaten

Na 730 dagen komt er een einde aan het kerkasiel in de Open Hof in Kampen. De Oezbeekse familie Babayants hoeft niet langer binnen de kerkmuren te blijven om uitzetting te voorkomen. Een nieuwe juridische procedure biedt het gezin volgens de...

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Meerartikelen

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...