Sahakyan sprak op 4 september tijdens een persconferentie in de Armeense hoofdstad Jerevan over hun behandeling. International Christian Concern vraagt daar deze week opnieuw aandacht voor. Volgens de advocaat zitten nog twintig Armeniërs vast, onder wie acht voormalige politieke en militaire leiders van Nagorno-Karabach.

Gevangen na militaire aanval
Nagorno-Karabach behoort internationaal tot Azerbeidzjan, maar stond jarenlang onder bestuur van etnische Armeniërs. De overwegend christelijke bevolking had er een eigen bestuur en leger. Armenië en Azerbeidzjan voerden meerdere oorlogen om het gebied.

In september 2023 maakte een Azerbeidzjaanse militaire aanval een einde aan het Armeense zelfbestuur. Ongeveer 100.000 Armeniërs vluchtten naar Armenië. Rond de machtsovername arresteerde Azerbeidzjan verschillende voormalige bestuurders en militaire leiders.

Hun gevangenschap houdt verband met dat conflict. Azerbeidzjan beschuldigt hen onder meer van oorlogsmisdaden en terrorisme. Sahakyans kritiek op de beperking van hun geloof gaat dus over hun behandeling tijdens de detentie, niet over de officiële reden voor hun arrestatie.

Een van de bekendste gevangenen is Ruben Vardanyan. De zakenman vervulde in 2022 en 2023 een hoge bestuursfunctie in Nagorno-Karabach. Azerbeidzjaanse autoriteiten arresteerden hem op 27 september 2023, toen hij tijdens de massale uittocht naar Armenië probeerde te vertrekken.

Twintig jaar cel en levenslang
Een militaire rechtbank veroordeelde Vardanyan in februari tot twintig jaar gevangenisstraf. Hij werd onder meer beschuldigd van het financieren van terrorisme en het oprichten van een illegale gewapende groep. Vardanyan ontkent de beschuldigingen.

Vijftien andere Armeniërs kregen diezelfde maand eveneens lange gevangenisstraffen. Vijf van hen, onder wie voormalig president Arayik Harutyunyan, kregen levenslang.

Amnesty International uit stevige kritiek op de processen. Volgens de mensenrechtenorganisatie vonden de zittingen vrijwel achter gesloten deuren plaats. Bewijsmateriaal kwam bovendien aan bod in een taal die de verdachten niet begrepen, zonder voldoende vertaling. Amnesty vroeg Azerbeidzjan om informatie over het proces en de bewijzen, maar kreeg geen antwoord.

Afgesloten van familie
Volgens Sahakyan leven de gevangenen vrijwel volledig afgesloten van de buitenwereld. Zij mogen hun familie niet ontmoeten en krijgen geen bezoek van onafhankelijke artsen of het Internationale Rode Kruis. Telefoneren kan wel, maar de autoriteiten luisteren mee en kunnen gesprekken afbreken.

De advocaat zegt dat hun christelijke identiteit hen extra kwetsbaar maakt. Naast de geweigerde Bijbels noemt zij het vernielen van christelijke symbolen. Het wegbranden van de kruistatoeage omschrijft zij als marteling.

Ook de Amerikaanse commissie voor internationale godsdienstvrijheid vermeldt in haar jaarverslag dat familieleden berichten over geweigerde Bijbels.

De Azerbeidzjaanse ombudsman Sabina Aliyeva noemt de beschuldigingen ongegrond. Volgens haar respecteert het land de godsdienstvrijheid van gevangenen. Medewerkers van haar kantoor bezoeken de Armeniërs en beoordelen hun lichamelijke en psychische toestand, stelt zij.