#Hoedan? Waarom kerken vastlopen en hoe het anders kan

Column 16 december 2025 4 minuten Joël Boertjens
Joël Boertjens

Twee jaar geleden reikte ik het eerste exemplaar van #Hoedan? uit aan Danielle Braun. Met deze gids voor een veilig gesprek over kerk, geloof en LHBTI+ wilde ik een goede poging doen om mensen, kerken en organisaties te ondersteunen bij het op gang brengen van een dialoog. Dat was broodnodig, omdat LHBTI+ en het christelijk geloof nogal eens een ongelukkig huwelijk bleken te vormen. Dit leidde tot grote gebrokenheid in mensen en in kerken. Maar hoe is dit nu, twee jaar later?

Ruzie onder de regenboog
Mijn indruk is dat de ruzie onder de regenboog helaas allerminst is afgenomen. Onlangs kwam de scheuring in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) uitgebreid aan bod. Zowel in christelijke als in seculiere media, van het Nederlands Dagblad tot aan de NOS. De visie op de positie van vrouwen en het omgaan met LHBTI+ vormde hierbij een splijtzwam.

Eerder was te lezen dat Love2Meet LGBTQ+ na vier jaar samen optrekken met Mozaiek zelfstandig verder gaat. Dit besluit kwam voort uit een verschil van inzicht over gelijkwaardigheid, inclusiviteit en zichtbaarheid van LGBTI+ binnen de kerk.

In mijn omgeving zie ik dat afhakers lang niet altijd vertrekken vanwege een visie of besluit dat hen niet zint.

Naast deze opvallende ontwikkelingen zijn er talloze geluiden te horen over spanningen en scheuringen in lokale kerken. Samen de onmin overstijgen blijkt in de weerbarstige praktijk vaak uit te draaien op een desillusie.

Grote gevolgen
Onenigheid over het omgaan met LHBTI+ raakt uiteindelijk niet alleen de theorie, maar vooral mensen. Mensen die afhaken. Afhaken met pijn. LHBTI'ers en hetero’s. Met verschillende visies. En waarom? In mijn omgeving zie ik dat afhakers lang niet altijd vertrekken vanwege een visie of besluit dat hen niet zint.

Vaak verlaten deze mensen de kerk van Jezus omdat zij zich onveilig voelen. Denk aan ledenvergaderingen die exploderen, kwetsende opmerkingen die worden gemaakt, leiders die om de hete brij heen blijven draaien en geen keuze durven maken. Of aan besluiten die zonder openheid in achterkamertjes worden genomen en de gemeenschap overvallen met een voldongen feit.

Met blijvende verschillen van inzicht samen optrekken in de Geest van Jezus. Makkelijk is het niet. Mogelijk wel. En verrijkend zeker.

Juist dit gebrek aan transparantie, openheid en dialoog zorgt ervoor dat mensen afhaken. In de afgelopen twee jaar heb ik verlangende zoekers met een seculiere achtergrond hun zoektocht naar Jezus zien opgeven. Oprechte christenen die al tientallen jaren hun kerk dienden blijven thuis. En mensen die ondanks hun kerkpijn een nieuwe poging waagden om zich aan te sluiten, liepen opnieuw teleurgesteld weg.

Hoe dan wel? Oftewel: #Hoedan?!

Zijn orthodoxe evangelische en reformatorische kerken een veilige plek voor LHBTI'ers? Hierover gingen Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens in gesprek in de Cvandaag podcast. Van Wijngaarden is onderdeel van een vergeten groep: celibataire LHBTI'ers. Ook gaan beide heren in op de vraag of het homostandpunt van christenen ten onrechte een struikelblok vormt.

Samen zegenrijk zoeken
Mijn ervaring is dat het kan. Met blijvende verschillen van inzicht samen optrekken in de Geest van Jezus. Makkelijk is het niet. Mogelijk wel. En verrijkend zeker.

In de afgelopen jaren heb ik met vele kerken en organisaties mogen optrekken. Soms met een overwegend traditioneel geluid. Soms met een modern geluid. Maar bijna altijd met een mix van beide. Ik begeleidde evangelische kerken, pinksterkerken, Mozaiek, baptistengemeenten, Nederlandse Gereformeerde Kerken en andere protestantse kerken. Tot mijn verrassing meldden zich ook besturen van basisscholen, middelbare scholen en organisaties die voorlichting geven op scholen.

Ongeacht de kerkelijke ligging lukte het vaak om samen dichterbij te komen. Dichterbij Hem. Dichterbij elkaar. De individuele visies op geloof en LHBTI+ bleven meestal hetzelfde, maar werden ook verrijkt. Begrip, empathie en verbondenheid namen toe. In geen enkele kerk, organisatie of school werd men het inhoudelijk samen eens, maar de eenheid groeide wel. Samen eens is immers iets anders dan samen één. Dat verstaan en toepassen is een belangrijke sleutel.

Zelfs als kerkelijke wegen zich scheiden, kun je elkaar zegenend loslaten. Dat lukt niet altijd, maar vaak genoeg wel.

Natuurlijk was het niet alleen pais en vree. Soms vertrokken mensen omdat de uiteindelijke beslissing te ver ging. Linksom of rechtsom. Maar zelfs als kerkelijke wegen zich scheiden, kun je elkaar zegenend loslaten. Dat lukt niet altijd, maar vaak genoeg wel.

Plekken van hoop
In veel situaties ondersteun ik kerken en organisaties door middel van drie seminars. Zij richten zich achtereenvolgens op connectie, college en cultuur. Vanuit het luisteren naar elkaar verdiepen we ons in de verschillende Bijbelvisies en bouwen we aan een cultuur van gesprek en begrip.

Ik moedig kerken en organisaties aan om op een gegeven moment een duidelijke knoop door te hakken. Veiligheid vraagt om duidelijkheid. Duidelijkheid aan de hand van een helder tijdspad en een eerlijk proces waarin ieders stem wordt gehoord.

Begin 2026 staan alweer nieuwe kerken op de rol. Kerken uit verschillende denominaties die ik mag ondersteunen. Dat doe ik met veel voldoening. Want het blijft mijn roeping om complexe vraagstukken binnen de kerk in Nederland inzichtelijk en bespreekbaar te maken. Om samen recht te doen. Recht aan God en recht aan mensen.

De inhoud van deze column vertegenwoordigt niet per definitie de mening van de redactie.

Joël Boertjens is schrijver, spreker en begeleider van kerken, scholen en organisaties die zoeken naar een veilige en Bijbels verantwoorde omgang met vragen rond geloof en LHBTI+. Hij is auteur van #Hoedan?, een gids voor een open en respectvolle dialoog binnen christelijke gemeenschappen. Wil je met hem in contact komen? Klik dan hier. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Arjan Lock
Persbericht

EO Metterdaad start noodhulpactie voor vluchtelingen in Libanon

Sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten zijn in Libanon grote aantallen mensen op de vlucht geslagen. Gezinnen moesten halsoverkop hun huizen verlaten, kinderen slapen op straat en ook complete dorpen zijn geëvacueerd. In samenwerking met

Anne Rats - De Stokerij Schiedam
Nieuws

Lutherse Kerk Schiedam podium voor 'onheilige mis op heilige grond'

De voormalig Lutherse Kerk in Schiedam is op zaterdag 21 maart de plek waar hogepriesteres Anne Rats een 'onheilige mis op heilige grond' organiseert. Theatergezelschap De Stokerij noemt het een theater waarbij er ook tien geboden zijn en een vuurrit

Nigeria
Nieuws

Christen gedood en vijf gelovigen ontvoerd bij aanval in Nigeria

In Nigeria is opnieuw een dodelijke aanval uitgevoerd op een christelijke gemeenschap. Gewapende aanvallers hebben een christelijke man gedood en vijf anderen ontvoerd. Onder de ontvoerden is ook de vrouw van het slachtoffer, meldt Morning Star News.

asielbeleid Nederland
Nieuws

Kerkleiders waarschuwen senatoren in open brief voor verharding asielbeleid

Kerkvertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hebben stevige kritiek geuit op de voorgenomen verharding van het asielbeleid. In een open brief aan de Eerste Kamer roepen bisschop Gerard de Korte en scr

Straatprediker evangeliseert
Nieuws

Organisatie start rechtszaak tegen Chicago aan na arrestatie straatpredikers

Een christelijke organisatie is een rechtszaak gestart tegen de Amerikaanse stad Chicago. Aanleiding zijn de recente arrestaties van drie straatpredikers. De zaak is ingediend door het American Center for Law and Justice (ACLJ). Volgens hen schond de

Ds. M. Maas
Video

Ds. Maas vertelt hoe je als christen positief uit de toon kunt vallen

"Het leven met God is geen film met alleen maar mooie fragmentjes", aldus ds. M. Maas. De hervormde predikant uit Rijssen preekte over Jozef die door zijn broers als slaaf verkocht werd. Maar diezelfde Jozef werd door God bijgestaan en groeide zelfs

Samuel Leeds
Nieuws

Britse zakenman wil kerk kopen om te voorkomen dat het appartementen worden

De Britse zakenman Samuel Leeds wil een kerk opkopen om die gratis beschikbaar te stellen aan christenen. Hij hoopt zo te voorkomen dat het gebouw wordt omgebouwd tot een appartementencomplex. Dat schrijft Christian Daily International. De kerk in kw

Roelof Ham
Video

Roelof Ham duidt oorlog Israël-Iran vanuit Bijbels perspectief: bekijk de video

In een nieuwe video van Het Zoeklicht staat Roelof Ham stil bij de oorlog die is uitgebroken tussen Iran en Israël. Volgens hem is het conflict voor veel christenen aanleiding om opnieuw na te denken over de betekenis van gebeurtenissen in het Midden

Meerartikelen

Bioscoop
Persbericht

Reflect Filmfestival opent met C.S. Lewis-film 'Freud’s Last Session'

Het christelijke Reflect Filmfestival opent op 20 maart in Pathé Ede met de Nederlandse première van de film Freud’s Last Session. De film verbeeldt een fictieve ontmoeting tussen psychoanalyticus Sigmund Freud en de christelijke schrijver C.S. Lewis

Jan-Jaap van Peperstraten
Opinie

Het christelijk geloof wordt door de Linkse Kerk politiek geclaimd

De oprichting van een initiatief dat zich de ‘Linkse Kerk’ noemt, roept vragen op. Volgens Jan Jaap van Peperstraten laat het zien hoe gemakkelijk christelijke tradities worden ingepast in hedendaagse politieke kampen. De kerk van Christus hoort volg

Esther en Arash
Interview

Esther gaat regelmatig naar Iran: "Iraniërs kiezen radicaal voor Jezus ondanks gevaar"

"Als je openlijk christen bent, riskeer je je leven." Met deze indringende woorden schetst Esther* de realiteit van het christelijk geloof in Iran, een land waar onderdrukking en gevaar hand in hand gaan. Toch groeit de kerk daar sneller dan ooit. “I

Bijbel
Boekfragment

Bijbelse ontdekking leidde tot duizenden nieuwe gemeenten in India

Zendeling David werkte jarenlang onder het Bhojpuri-volk in Noord-India. Zijn eerste poging om kerken te planten eindigde in tragedie, toen evangelisten werden vermoord en hij zelf het land moest verlaten. In een periode van gebed en gebrokenheid ont

Charlie Mackesy
Video

Arie de Rover deelt ontroerend verhaal over vertrouwen op Jezus

Spreker en schrijver Arie de Rover heeft onlangs een inspirerende video gedeeld om christenen te bemoedigen. In de video vertelt de Britse auteur en illustrator Charlie Mackesy (foto) een ontroerend verhaal over geloof, gebed en vertrouwen op Jezus.

gebed
Nieuws

Christenen wereldwijd opgeroepen tot week van gebed voor vrede

De internationale gebedsbeweging 24-7 Prayer roept christenen wereldwijd op om van 16 tot en met 22 maart deel te nemen aan een week van gebed voor vrede. Aanleiding is de toenemende onrust in de wereld en de escalatie van verschillende oorlogen. Vol

Proponent D. P. A. Damsteeg
Nieuws

Hervormde gemeente Werkhoven krijgt nieuwe predikant: proponent D. P. A. Damsteeg

De hervormde gemeente te Werkhoven beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Proponent D. P. A. Damsteeg (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. In de Stevenskerk volgt de proponent de vorig jaar naar Est en Meteren vertrokken ds. E. M

Eric Rivera
Nieuws

Christelijke leraar uit Amerika mag les over homohuwelijk overslaan

Een christelijke leraar uit de Amerikaanse stad Nashville mag een aangekondigde les over het homohuwelijk overslaan. Dat meldt CBN News. De basisschoolleraar stelde dat hij vanwege zijn geweten geen les kon geven over het homohuwelijk. Na druk van ju

Pro-Israël christenen
Nieuws

Predikanten in actie: Gebed voor Israël bij PKN in Utrecht

Bij het landelijk dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) in Utrecht vindt op vrijdagmorgen 20 maart een gebedsbijeenkomst voor Israël plaats. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de PKN-predikanten Arenda Haasnoot en Alfons va

Ds. P. de Vries
Video

Ds. P. de Vries neemt zijn hondje Moos regelmatig mee naar preekbeurten

"Hij heeft al een paar keer naast de koster in de kerkbank gezeten", aldus ds. P. de Vries. In een aflevering van de serie Getuigend Gesprek vertelt de hersteld hervormde emerituspredikant over zijn hondje Moos. De predikant besloot, mede op initiati

Nicaragua kerk
Nieuws

Nicaragua verbiedt wijding van nieuwe priesters en diakenen

De regering van Nicaragua heeft het wijden van nieuwe katholieke priesters en diakenen in verschillende bisdommen verboden. Kerkleiders zeggen dat deze maatregel de druk op religieuze gemeenschappen verder vergroot, zo meldt Christian Daily Internati

Brits parlement
Nieuws

Brits parlement wil ‘haatmeldingen’ schrappen na kritiek op aanpak straatpredikers

Het Britse Hogerhuis heeft gestemd voor het afschaffen van zogenoemde non-crime hate incidents (NCHI’s). Deze meldingen werden ook gebruikt tegen christelijke straatpredikers die Bijbelteksten citeerden of hun geloof uitlegden in het openbaar. Critic