Albanese bisschop: "Ik had het geluk levende martelaren te ontmoeten"

Interview 26 februari 2025 4 minuten Kerk in Nood
albanie
Shutterstock

De erfenis van decennialang communistische dictatuur in Albanië is ook vandaag nog te bespeuren. Toch is er licht. Een interview met bisschop Simon Kulli van Sapë, in het noorden van Albanië, over de Albanese martelaren en hun getuigenis van hoop voor de Kerk.

U bent geboren in een tijd dat het christendom verboden was in Albanië. Hoe werd het geloof in uw familie doorgegeven tijdens het communistische regime?
"Ik ben 52 jaar geleden in Albanië geboren, op het hoogtepunt van het communistische regime. Mijn jeugd was dezelfde als die van alle andere kinderen in het land. We leden allemaal evenveel onder het communisme. Dankzij God ontving ik het geloof toen het nog niet bestond in Albanië. Toen ik een week oud was, namen mijn grootouders me mee en lieten me in het geheim dopen. Het was een groot wonder dat mijn grootouders het geloof aan mij hebben doorgegeven.

We zaten opgesloten in ons land. Ons werd verteld dat het een paradijs was, dat we alles hadden en dat het ons aan niets ontbrak. Toen het regime viel, wisten we niets van de wereld. We hadden geen idee hoe Italië, Duitsland of Amerika eruitzagen. Er was enorme armoede en het regime buitte iedereen uit. Het was absoluut een zwaar leven onder het communisme, we werden opgevoed zonder geloof, zonder Christus en zonder religie."

U werd in het geheim gedoopt. Werd het geloof ook in het geheim doorgegeven?"
Ja, mijn familie, vooral mijn grootouders, gaven het geloof door. Ze leerden ons de gebeden, het Onze Vader, het kruisteken, het Weesgegroet. Maar altijd in het geheim, in familieverband. We konden er niet over praten op school of met onze vrienden, anders zouden onze grootouders gearresteerd worden. Het regime was meedogenloos, je mocht niet eens het kruisteken maken. Thuis baden we het Onze Vader voor de maaltijd. Ik herinner me dat mijn opa altijd een kruis sloeg met zijn gezicht naar een lege muur, en ik wist niet waarom. Later, na de val van het regime, legde hij uit dat hij een kruisbeeld in de muur had verwerkt."

Als ik het me goed herinner, werd u niet door een priester gedoopt...
"Nee, het was geen priester, het was zuster María Kaleta, een Stigmatine zuster die drie jaar geleden overleed en die we allemaal "tante" noemden, omdat ze als oudere religieuze zuster deze diensten in het geheim verleende. Ze bracht het Heilig Sacrament vanuit gevangenissen, waar het haar werd overhandigd door gevangen priesters. De priesters vierden clandestien en overhandigden de geconsacreerde hosties aan zuster Maria, verborgen tussen hun vuile was, zodat zij ze naar de zieken kon brengen. En dit doopsel dat ik ontving was een groot geschenk dat de Heer mij in het geheim wilde geven, op het hoogtepunt van het communistische regime. Als iemand zou ontdekken dat ik gedoopt was, zouden mijn grootouders en de rest van mijn familie in de gevangenis gegooid worden."

Voor velen van ons is het idee van vervolging vandaag de dag een ver verwijderde realiteit, maar u heeft persoonlijk slachtoffers van vervolging gekend. Wat betekent dat voor u?
"Ik had het geluk om levende "martelaren" te ontmoeten, mensen die jarenlang in de gevangenis hebben geleden, sommigen wel 28 jaar lang. Toen ik nog maar een jonge jongen was die onder de angel van het communisme leed, ontmoette ik pater Martin Trushi, pater Shtjefen Pistulli, kardinaal Mikel Kolici, pater Gjergj Vata, vele jezuïeten en diocesane priesters, en zovele anderen die me met grote hoop vervulden. Ook al heb ik nooit in de gevangenis gezeten, toch voelde ik hoe het is om te leven in een land waar de mens beroofd is van zijn belangrijkste levensbehoefte: het geloof. En deze getuigenissen waren een grote bron van hoop voor mij en mijn toekomst."

Hoe heeft u uw roeping ontdekt, in een land zonder geloof?
"Mijn roeping ontstond toen ik een van die oude priesters voor het eerst de Mis in het Latijn zag opdragen in mijn parochie. Het was de eerste Mis na de bevrijding van het geloof in Albanië. Dat was precies het moment waarop ik mijn roeping voelde. Toen ik die lijdende priester zag, die het zo moeilijk vond om de Mis op te dragen, die krom voorovergebogen stond aan het altaar vanwege de jaren in de gevangenis, dacht ik dat ik hem kon vervangen. En daar werd mijn priesterroeping geboren. De eerste persoon met wie ik hierover sprak was zuster Maria, de zuster die mij doopte."

In 2016 erkende de Kerk officieel 38 martelaren in Albanië, en nog eens twee vorig jaar, in 2024. Zijn hun getuigenissen een bron van inspiratie voor jonge Albanezen vandaag de dag?
"Ja, de martelaren die hun leven gaven voor Christus zijn altijd de zaden van het christendom, zoals Tertullianus zei. Ik ben er zeker van dat hun bloed veel roepingen zal voortbrengen en zal leiden tot veel zegeningen voor Albanië, dat zoveel geleden heeft voor Christus. Ze zijn een grote getuige van hoop die ons leert sterk te zijn in het geloof, de moed niet te verliezen en door te gaan. Voordat ze hun leven gaven voor Christus, riepen ze uit: "Leve Christus de Koning, Albanië en de Paus". Dit zijn ook bemoedigende woorden voor de jongeren van vandaag, voor de bisschoppen, de priesters, mannelijke en vrouwelijke religieuzen en alle christenen."

Heeft u een boodschap voor de christenen die nu in landen leven waar het geloof vervolgd wordt, misschien met dezelfde ervaringen die u als kind had? Wat zou u tegen hen willen zeggen?
"Na de dood is er altijd opstanding. Aan het einde is er een licht dat de wereld verlicht. Jezus overwint het lijden. Blijf sterk, zonder angst, ondanks de moeilijkheden, de vervolging, want Christus wint altijd. Hij helpt ons, Hij geeft ons de kracht om elke moeilijkheid in ons leven te overwinnen. Ga door met moed, met gebed en met liefde, want met Christus kun je elke moeilijkheid overwinnen."

Dit artikel is overgenomen van de website van Kerk in Nood. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. IJ. R. Bijl
Nieuws

Ds. Bijl keert terug als gemeentepredikant: HHK-dominee aanvaardt beroep

Ds. IJ. R. Bijl (foto) keert terug als gemeentepredikant. De hersteld hervormde predikant nam het beroep aan dat de hersteld hervormde gemeente te Waddinxveen (Dorpstraat) op hem uitgebracht heeft. In Waddinxveen volgt Bijl ds. J. G. van Tilburg op.

Hans van de Breevaart
Nieuws

Voormalig SGP-onderzoeker Hans van de Breevaart nu FVD-lijsttrekker in Dordrecht

Dordrecht verwelkomt Hans van de Breevaart als een nieuwe lijsttrekker voor Forum voor Democratie (FVD). Hij verklaarde zich te willen inzetten om "Dordrecht weer terug te geven aan de Dordtenaren". Van de Breevaart bekleedt momenteel de functie van

Ben Verboom
Interview

Ben Verboom zocht liefde en vond God: “Ik kon alleen maar huilen”

Dominee Ben Verboom kwam op een bijzondere manier ter wereld. “Mijn moeder was dakloos. Ik ben op straat geboren en naar het ziekenhuis gebracht”, vertelt hij. Kort daarna werd hij te vondeling gelegd. “Uiteindelijk ben ik op zoek gegaan naar: wie be

Wilkin van de Kamp
Video

Wat als God zwijgt en gebeden niet verhoord worden? Wilkin van de Kamp antwoordt

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' behandelt spreker en schrijver Wilkin van de Kamp Gods zwijgen. Wat betekent het wanneer gebeden onbeantwoord lijken te blijven en Gods nabijheid ver weg voelt? Aan de hand van Psalm 37 laat Van de Kamp z

Proponent M. Slingerland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Kesteren: proponent M. Slingerland

De hervormde gemeente te Kesteren beschikt binnenkort weer over een eigen gemeentepredikant. Proponent M. Slingerland (foto) heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In Kesteren volgt Slingerland ds. A. Snoek op. Laatstgenoemde predikant vert

Ds. M. Klaassen
Video

Hoe weet ik dat God bestaat? Ds. Klaassen antwoordt in Q&A

Een veelgehoorde vraag die mensen stellen is hoe je nu zeker kan weten of God bestaat. Op deze essentiële vraag zijn meerdere antwoorden te geven, zo stelde ds. M. Klaassen tijdens een Q&A van de Family Bible Church in Rotterdam. Bij een van de antwo

Dode Zeerollen
Nieuws

Deel van Dode Zeerollen voor publiek toegankelijk in Washington

In Washington zijn delen van de Dode Zeerollen te zien voor het publiek. De tentoonstelling vindt plaats in het Museum of the Bible. Bezoekers krijgen daar een unieke blik op de oudste bekende handschriften van Bijbelboeken. Dat schrijft CBN News. Vo

Amerikaanse rapper Bad Bunny
Nieuws

Christelijke organisatie roept op tot boycot Super Bowl vanwege optreden omstreden rapper

De Amerikaanse christelijke actiegroep One Million Moms roept christenen op om dit jaar niet naar de Super Bowl te kijken. Aanleiding is de zogeheten halftime show die door de Amerikaanse rapper Bad Bunny ingevuld wordt. Dat schrijft The Christian Po

Meerartikelen

Rogier ter Veer
Video

Onderzoek toont keerzijde van social media: deskundige geeft toelichting

Het gebruik van sociale media blijft toenemen onder Nederlanders. Tegelijk groeit de zorg over de gevolgen ervan. In het programma Uitgelicht! van Family7 spreekt Rogier ter Veer over de uitkomsten van het nieuwste Nationaal Social Media Onderzoek. B

Roll
Getuigenis

Van gevangenis tot wereldpodium: Amerikaanse zanger prijst Jezus bij Grammy's

Tijdens de 68ste jaarlijkse Grammy-uitreiking op 1 februari 2026 in Los Angeles trok de Amerikaanse zanger en songwriter Jelly Roll (echte naam Jason Bradley DeFord) veel aandacht met een openhartige getuigenis van zijn christelijk geloof. Terwijl an

Oekraine
Nieuws

Rusland voert druk op kerken in Oost-Oekraïne steeds verder op

In de door Rusland bezette delen van Oost-Oekraïne zijn christelijke gemeenschappen opnieuw geconfronteerd met intimidatie, invallen en juridische druk tijdens hun kerkdiensten. Dit blijkt uit recente rapporten over het harde optreden van de Russisch

Somalie
Nieuws

Somalisch gezin op de vlucht na wonderlijke bekering tot Christus

Nadat ze tot geloof kwam vanuit de islam, vluchtte de 31-jarige Fatuma samen met haar kinderen weg bij haar man. Maar enkele maanden later kwam ook haar man tot geloof in Jezus Christus. Dat is echter levensgevaarlijk in Somalië en daarom is het hele

Stef Schagen
Opinie

Is Israël slechts een trechter in de heilsgeschiedenis?

Heb je genoten van de recente briefwisseling tussen ds. Ernst Leeftink en prof. dr. Jan Hoek over Israël op Cvandaag? De polemiek is à la Aristoteles: these en antithese. Zal er ooit een synthese komen tussen de gedachtenscholen? Zelf heb ik genoten

Erik Bakker
Opinie

Huiskerken ontmaskeren onze kerkcultuur

Wie in Nederland begint over huiskerken, merkt al snel hoe dun het laagje openheid is. Men knikt beleefd, zegt dat het “interessant” klinkt, maar keert vervolgens weer terug naar de veilige banken van het bestaande kerkmodel. Dat is geen toeval. Huis

Evangelist Zejbel en zijn familie
Interview

Aleksander Zejbel leidde een gemeente van acht leden: "Er is een groot gebrek aan evangelisten"

Duizenden kilometers reisden evangelist Aleksander Zejbel en zijn vrouw Elisabeth om een gemeente van acht leden te leiden in Jakoetië. “De velden zijn wit om te oogsten. Het christendom is er een nieuwe ervaring.” “Ik kom uit Jakoetië, het verre noo

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

ChristenUnie wil opheldering over verbod op paasdienst in Alkmaarse kerk

Het besluit om de Grote Kerk van Alkmaar niet te verhuren aan de Protestantse Gemeente voor een paasdienst, heeft geleid tot Kamervragen van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De weigering was gebase

Samuel Ketcham
Nieuws

Predikant uit Amerikaans-gereformeerde kerk afgezet na racistische leer

Een predikant van de Reformed Presbyterian Church of North America is uit zijn ambt gezet vanwege het verspreiden van een racistische leer. De kerk heeft besloten hem te excommuniceren omdat zijn opvattingen haaks staan op het Evangelie en de belijde

Kerk-onderzoek
Nieuws

Onderzoek plaatst kanttekeningen bij berichten over geloofsopleving onder Britse jongeren

Berichten over een heropleving van het christelijk geloof onder jongvolwassenen in het Verenigd Koninkrijk geven mogelijk een te rooskleurig beeld. Dat stelt het Pew Research Center volgens Christian Today in een nieuwe analyse over religieonderzoek.

worship
Video

Nieuwe hit Elevation Worship en Chandler Moore stevig in christelijke hitlijsten

De nieuwe worship-single 'God I'm Just Grateful' van Elevation Worship, met zang van Chandler Moore, behoudt begin 2026 zijn positie in de hitlijsten. Het nummer, dat eind 2025 verscheen, scoort sinds de release sterk in met name de Verenigde Staten.

christenvervolging
Nieuws

Geloofsvrijheid wereldwijd steeds meer onder druk

Wereldwijd staat de geloofsvrijheid onder druk, zo blijkt uit een nieuw rapport van het Internationale Instituut voor Godsdienstvrijheid (IIRF), met steun van International Christian Concern (ICC). Tussen juli 2024 en juni 2025 werden christenen op v