Albanese bisschop: "Ik had het geluk levende martelaren te ontmoeten"

Interview 26 februari 2025 4 minuten Kerk in Nood
albanie
Shutterstock

De erfenis van decennialang communistische dictatuur in Albanië is ook vandaag nog te bespeuren. Toch is er licht. Een interview met bisschop Simon Kulli van Sapë, in het noorden van Albanië, over de Albanese martelaren en hun getuigenis van hoop voor de Kerk.

U bent geboren in een tijd dat het christendom verboden was in Albanië. Hoe werd het geloof in uw familie doorgegeven tijdens het communistische regime?
"Ik ben 52 jaar geleden in Albanië geboren, op het hoogtepunt van het communistische regime. Mijn jeugd was dezelfde als die van alle andere kinderen in het land. We leden allemaal evenveel onder het communisme. Dankzij God ontving ik het geloof toen het nog niet bestond in Albanië. Toen ik een week oud was, namen mijn grootouders me mee en lieten me in het geheim dopen. Het was een groot wonder dat mijn grootouders het geloof aan mij hebben doorgegeven.

We zaten opgesloten in ons land. Ons werd verteld dat het een paradijs was, dat we alles hadden en dat het ons aan niets ontbrak. Toen het regime viel, wisten we niets van de wereld. We hadden geen idee hoe Italië, Duitsland of Amerika eruitzagen. Er was enorme armoede en het regime buitte iedereen uit. Het was absoluut een zwaar leven onder het communisme, we werden opgevoed zonder geloof, zonder Christus en zonder religie."

U werd in het geheim gedoopt. Werd het geloof ook in het geheim doorgegeven?"
Ja, mijn familie, vooral mijn grootouders, gaven het geloof door. Ze leerden ons de gebeden, het Onze Vader, het kruisteken, het Weesgegroet. Maar altijd in het geheim, in familieverband. We konden er niet over praten op school of met onze vrienden, anders zouden onze grootouders gearresteerd worden. Het regime was meedogenloos, je mocht niet eens het kruisteken maken. Thuis baden we het Onze Vader voor de maaltijd. Ik herinner me dat mijn opa altijd een kruis sloeg met zijn gezicht naar een lege muur, en ik wist niet waarom. Later, na de val van het regime, legde hij uit dat hij een kruisbeeld in de muur had verwerkt."

Als ik het me goed herinner, werd u niet door een priester gedoopt...
"Nee, het was geen priester, het was zuster María Kaleta, een Stigmatine zuster die drie jaar geleden overleed en die we allemaal "tante" noemden, omdat ze als oudere religieuze zuster deze diensten in het geheim verleende. Ze bracht het Heilig Sacrament vanuit gevangenissen, waar het haar werd overhandigd door gevangen priesters. De priesters vierden clandestien en overhandigden de geconsacreerde hosties aan zuster Maria, verborgen tussen hun vuile was, zodat zij ze naar de zieken kon brengen. En dit doopsel dat ik ontving was een groot geschenk dat de Heer mij in het geheim wilde geven, op het hoogtepunt van het communistische regime. Als iemand zou ontdekken dat ik gedoopt was, zouden mijn grootouders en de rest van mijn familie in de gevangenis gegooid worden."

Voor velen van ons is het idee van vervolging vandaag de dag een ver verwijderde realiteit, maar u heeft persoonlijk slachtoffers van vervolging gekend. Wat betekent dat voor u?
"Ik had het geluk om levende "martelaren" te ontmoeten, mensen die jarenlang in de gevangenis hebben geleden, sommigen wel 28 jaar lang. Toen ik nog maar een jonge jongen was die onder de angel van het communisme leed, ontmoette ik pater Martin Trushi, pater Shtjefen Pistulli, kardinaal Mikel Kolici, pater Gjergj Vata, vele jezuïeten en diocesane priesters, en zovele anderen die me met grote hoop vervulden. Ook al heb ik nooit in de gevangenis gezeten, toch voelde ik hoe het is om te leven in een land waar de mens beroofd is van zijn belangrijkste levensbehoefte: het geloof. En deze getuigenissen waren een grote bron van hoop voor mij en mijn toekomst."

Hoe heeft u uw roeping ontdekt, in een land zonder geloof?
"Mijn roeping ontstond toen ik een van die oude priesters voor het eerst de Mis in het Latijn zag opdragen in mijn parochie. Het was de eerste Mis na de bevrijding van het geloof in Albanië. Dat was precies het moment waarop ik mijn roeping voelde. Toen ik die lijdende priester zag, die het zo moeilijk vond om de Mis op te dragen, die krom voorovergebogen stond aan het altaar vanwege de jaren in de gevangenis, dacht ik dat ik hem kon vervangen. En daar werd mijn priesterroeping geboren. De eerste persoon met wie ik hierover sprak was zuster Maria, de zuster die mij doopte."

In 2016 erkende de Kerk officieel 38 martelaren in Albanië, en nog eens twee vorig jaar, in 2024. Zijn hun getuigenissen een bron van inspiratie voor jonge Albanezen vandaag de dag?
"Ja, de martelaren die hun leven gaven voor Christus zijn altijd de zaden van het christendom, zoals Tertullianus zei. Ik ben er zeker van dat hun bloed veel roepingen zal voortbrengen en zal leiden tot veel zegeningen voor Albanië, dat zoveel geleden heeft voor Christus. Ze zijn een grote getuige van hoop die ons leert sterk te zijn in het geloof, de moed niet te verliezen en door te gaan. Voordat ze hun leven gaven voor Christus, riepen ze uit: "Leve Christus de Koning, Albanië en de Paus". Dit zijn ook bemoedigende woorden voor de jongeren van vandaag, voor de bisschoppen, de priesters, mannelijke en vrouwelijke religieuzen en alle christenen."

Heeft u een boodschap voor de christenen die nu in landen leven waar het geloof vervolgd wordt, misschien met dezelfde ervaringen die u als kind had? Wat zou u tegen hen willen zeggen?
"Na de dood is er altijd opstanding. Aan het einde is er een licht dat de wereld verlicht. Jezus overwint het lijden. Blijf sterk, zonder angst, ondanks de moeilijkheden, de vervolging, want Christus wint altijd. Hij helpt ons, Hij geeft ons de kracht om elke moeilijkheid in ons leven te overwinnen. Ga door met moed, met gebed en met liefde, want met Christus kun je elke moeilijkheid overwinnen."

Dit artikel is overgenomen van de website van Kerk in Nood. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Sarah Mullally
Nieuws

Eerste vrouwelijke aartsbisschop van Canterbury ingezegend

In de Canterbury Cathedral werd Sarah Mullally woensdag als aartsbisschop ingezegend. Daarmee is zij de eerste vrouw ooit die leiding geeft aan de Anglicaanse Kerk en de wereldwijde Anglicaanse Gemeenschap. Tijdens haar inzegening sprak de 64-jarige

Amerikaanse school
Nieuws

Christelijke docente geschorst na vieren Loofhuttenfeest, school draait besluit terug

Een docente in de Amerikaanse staat Ohio werd vorig jaar geschorst nadat zij zonder toestemming afwezig was om het Loofhuttenfeest te vieren. Shawnae Carlisle vroeg vooraf onbetaald verlof aan, maar zag haar verzoek door haar werkgever afgewezen word

Canterbury
Nieuws

Bible Society trekt rapport over stille opwekking onder Britse jongeren in

Het Bible Society heeft zijn veelbesproken rapport Quiet Revival ingetrokken. In dat rapport werd onder meer gesteld dat er onder Britse jongeren hernieuwde belangstelling is voor het christelijk geloof én kerkbezoek toeneemt. Volgens Christian Today

LHBTI-vlag
Nieuws

Kerkorgaan steunt verruiming medische zorg voor transgender jongeren

Een organisatie binnen de United Methodist Church heeft steun uitgesproken voor nieuwe wetgeving in de Verenigde Staten. Deze wet moet beperkingen op medische behandelingen voor transgender jongeren wegnemen. Het kerkorgaan stuit daarbij op felle kri

Wimco Ester
Video

Europese Unie stelt nieuwe gezant godsdienstvrijheid aan; Open Doors-medewerker reageert

De Europese Unie heeft Mairead McGuinness aangesteld als de nieuwe speciaal gezant voor godsdienstvrijheid. McGuiness volgt daarmee Frans van Daele op. Family7-programma Uitgelicht! meldde woensdag al tijdens haar uitzending dat de Europese Unie een

Stuurman Sjaac van der Plas
Video

Video: zendingsschip Logos Hope keert na 17 jaar terug in Nederland

Op 19 mei hoopt het zendingsschip de Logos Hope na zeventien jaar terug te keren in Nederland. Het immense schip van de organisatie Operatie Mobilisatie zal dan aanmeren in de havens van Scheveningen. In de eerste aflevering van het Logos Hope Journa

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag: "Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring"

"Laat je zaligheid niet afhangen van een bijzondere openbaring", die oproep deed ds. W. A. Zondag in een recente preek aan zijn toehoorders. De predikant van de gereformeerde gemeente Dordrecht preekte over hoofdstuk 5 uit de Dordtse Leerregels. In z

Gemeente van God
Persbericht

Wat bedoelt God met de gemeente? Tiendelige Bijbelserie geeft uitleg

Bijbelleraar Dirk-Jan Jansen is gestart met een nieuwe tiendelige videoserie over de betekenis van de gemeente volgens de Bijbel. De serie, getiteld ‘De Gemeente van God’, wordt gemaakt in samenwerking met Stichting The Gospel Guardians. De eerste af

Meerartikelen

Rosanne van Dam
Persbericht

Verloskundige Rosanne van Dam spreekt openhartig over abortus en echo’s

In deze aflevering van De Podcast van je Leven! is verloskundige en arts Rosanne van Dam te gast. In een open gesprek komen thema’s als anticonceptie, prenatale screening en de waarde van nieuw leven aan bod. Van Dam runt een verloskundige praktijk i

Paasshows
Persbericht

Paasshows in Apeldoorn brengen paasverhaal dichtbij

In aanloop naar Pasen organiseert stichting Upstream opnieuw groots opgezette paasshows in Apeldoorn. De voorstellingen, die jaarlijks duizenden bezoekers trekken, worden dit jaar gehouden op 4 en 5 april in theaterzaal Gebouw 055. Volgens organisato

Jenneke Klijn
Interview

Jenneke Klijn doorbreekt christelijke clichés over rouw: “Het is niet snel klaar”

Jarenlang sprak Jenneke Klijn nauwelijks over rouw. Over het verlies van haar zusje en haar vader, en over wat dat deed met haar geloof. Pas in haar boek Vleugelkracht brengt ze die ervaringen onder woorden. “Het is niet snel klaar”, zegt ze. “Mensen

Dr. C. A. van der Sluijs
Opinie

De kerk trouw blijven of afscheiding: wat is de juiste weg?

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) dreigen te scheuren. Een teken aan de wand. Want je kunt zomaar helemaal buiten de kerk vallen. Augustinus meende dat het nu niet de tijd van afscheiding is, maar van verdragen. Hij zegt ook: “Wie zich van d

Bijbel in Iran
Boekfragment

Mensen van vrede: Jezus' vergeten strategie in Iran

Jezus’ instructie om uit te zien naar mensen van vrede vormt het hart van zijn strategie. Als je een snelle voortgang van het evangelie in je land wilt zien, moet je deze strategie goed begrijpen. Het idee dat niet gelovigen ons kunnen helpen om ande

vrije hervormde gemeente Driedorp
Nieuws

Juridische strijd in vrije hervormde gemeente Driedorp komt tot einde

De langdurige juridische strijd binnen de vrije hervormde gemeente in Driedorp is ten einde gekomen. Het hoger beroep dat nog liep bij het gerechtshof in Zwolle is ingetrokken, zo bevestigen betrokkenen en hun advocaat Teunis van Kooten volgens het R

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Eurofractie SGP neemt initiatief voor debat over terroristische aanslagen op Joodse instellingen

Woorden zijn niet genoeg: er moet gehandeld worden! Daarom nam SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen eerder deze week in het Europees Parlement het initiatief voor een debat over de recente terroristische aanslagen op de Joodse gemeenschap in Europ

Voorganger met familieleden en gemeenteleden
Persbericht

Druk op baptistengemeente in Krasnodon neemt toe: voorganger dreigt te worden uitgezet

De niet-geregistreerde baptistengemeente in Krasnodon (Loehansk) staat onder groeiende druk van de lokale autoriteiten. Sinds begin 2024 wordt de gemeente geconfronteerd met invallen, ondervragingen en administratieve vervolging. Gewapende functionar

Iraanse vrouw
Persbericht

ZOA start noodhulp in Iran nu oorlog in alle hevigheid blijft voortduren

Terwijl de bombardementen voortduren en steeds meer mensen ontheemd raken, start ZOA met noodhulp in Iran. De hulp richt zich met name op gezinnen die door de oorlog nauwelijks kunnen overleven. Binnen Iran zijn inmiddels miljoenen mensen op de vluch

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank bekrachtigt huwelijk van 13-jarige christenmeisje met ontvoerder

In Pakistan heeft de Federale Constitutionele Rechtbank (FCC) op woensdag 25 maart geoordeeld dat het veelbesproken huwelijk tussen een 13-jarige christelijke tiener en een moslimman in stand blijft. Dit besluit, dat diepe bezorgdheid wekt binnen de

Marina de Haan
Video

Verhalenverteller Marina de Haan is komende zondag te gast in Hour of Power.

Aanstaande zondag is verhalenverteller Marina de Haan te gast in Hour of Power. Ze kampt al jaren met een chronische aandoening en vertelt hoe dat haar leven beïnvloedt. Over haar pelgrimsreis schreef ze het boek 'De weg naar het licht'. “Het gaat ni

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kies Leven-coördinator Kees van Helden over Thuisabortus.nl

Sinds twee dagen biedt Thuisabortus.nl de mogelijkheid om abortuspillen online te bestellen. Prolife-organisaties spreken van een nieuw dieptepunt in de Nederlandse abortuspraktijk. Kees van Helden, coördinator van Kies Leven, besprak de kwestie eerd