Waarom ik hoop dat er in de PKN meer ruimte komt voor de HBO-theoloog

Opinie 1 juli 2022 Bram Dijkstra
Bram Dijkstra

Toen ik mijn eerste stage liep op Rotterdam-zuid was er eens een bijeenkomst van voorgangers. Mijn stagebegeleider nam me mee. Ik weet niet meer precies waar de bijeenkomst over ging, maar ik weet nog wel hoe ik me voelde: overweldigd.

Supergelovigen
In de aanwezigheid van zoveel ‘vakgenoten’ (want een theoloog voelde ik mij nog allesbehalve) bevloog mij een diep gevoel van ‘wie ben ik?’. Wie ben ik dat ik het lef heb om me bij deze groep (professionele super-) gelovigen te gaan voegen? Toen ik dit gevoel deelde met mijn stagebegeleider, volgde er een belangrijke les die ik sindsdien altijd bij me mocht dragen. Hij zei, zelf ook een hbo-theoloog: "Luister Bram, dit is wat ik heb geleerd: 'God doesn’t call the qualified, He qualifies the called'". Met andere woorden: ‘God roept niet de gekwalificeerden, Hij maakt de geroepenen gekwalificeerd’.

Mag ik?
Die uitspraak heeft me sindsdien steeds vergezeld als ik een stap moest en mocht nemen in mijn kerkelijke loopbaan waarvan ik dacht: ‘kan en mag ik dit wel?’. Oók toen ik solliciteerde als hbo-voorganger van een gemeente die eigenlijk een ‘echte’ dominee moest beroepen. Inmiddels mag ik al bijna drie jaar Crosspoint – Protestantse Gemeente in Nieuw-Vennep – dienen als voorganger. Maar eigenlijk pas het laatste half jaar ‘volwaardig’. Dat zit zo.

Twee jaar
Ook al had mijn gemeente toestemming van de classis om een hbo-voorganger aan te trekken, het tekenen en ingaan van de arbeidsovereenkomst betekende niet – een Bachelor in Divinity, premaster, minor kerkelijke route en twaalf jaar (s)preekervaring ten spijt – dat ik met het werk kon beginnen. Preken en het bedienen van de sacramenten mocht ik pas ná het meedoen aan een aanvullende training. Die heeft – ik zal je de details besparen – maar liefst twee jaar in beslag genomen, inclusief de aanvraag en het traject bij de preekconsentencommissie. Om uiteindelijk de bevoegdheid te krijgen voor eenzelfde periode. In de tussentijd moest ik het doen met het preken dat oogluikend werd toegestaan door de classis en het invliegen van collega’s voor de sacramenten.

Beschadigd
Het was vernederend, niet uit te leggen aan mijn gemeente (‘maar je bent toch onze dominee?’), heeft me beschadigd achtergelaten en erger nog: veel gemeenteleden hebben doop, opdragen en belijdenis uitgesteld totdat ik wel ‘gekwalificeerd’ was. De roeping die ik voelde en de roeping die de gemeente in mij en met mij ervaarde, werd geborneerd door wat wij voelden als heel veel bureaucratische verplichting, zonder dat er werd gekeken naar wat de context werkelijk vraagt. Ik voelde me niet gezien en erkend. Dat gevoel word bij mij niet weggenomen door het nieuwe rapport rond de ambtsvisie van de PKN ‘Geroepen door Christus’.

Misstanden
Collega Jan Willem Hengeveld, (Hbo) geestelijk verzorger in de GGZ, wees me erop dat er in het rapport twee keer de term ‘misstanden’ valt. Beide keren lijken voor mij de sfeer van het rapport samen te vatten: meer uit zijn op indammen en inkaderen, dan op het ontdekken en vormgeven van nieuwe mogelijkheden die passen bij nieuwe vragen, behoeften en contexten. Ik heb daarom weinig vertrouwen in de invulling van een ‘vierde ambt’, als het vooral bedoeld is om een afgebakend hokje te creëren. Dan hebben we slechts één deel van de paradox opgelost dat het onderzoeksrapport ‘Geroepen om te dienen’ van afgelopen maart noemt: wel landelijke duidelijkheid, maar slechts bar weinig ruimte voor de plaatselijke praktijk.

Ondertussen ga ik maar gewoon door. Springend door de hoepels die voor me liggen. Dansend rond de regels. En voorlopig misschien meer ‘called’ dan ‘qualified’. Ik wens de leden van de synode heel veel wijsheid, zegen en ruimte toe bij de besluitvorming.

Bram Dijkstra is predikant van Crosspoint, een Protestantse Gemeente in Nieuw-Vennep. Deze blog verscheen eerder op zijn eigen website en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Zaterdag vergadert de PKN over de positie van HBO-theologen binnen de kerk. Eerder deze week stelde theoloog Remmelt Meijer op Cvandaag dat wetenschappelijke theologie volgens hem wordt overschat: “We hebben niet meer wetenschappelijke theologie nodig, maar competente mannen en vrouwen met een brandend hart dat is aangeraakt door Jezus Christus", zei hij onder meer. Lees het volledige artikel hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Meerartikelen

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Ondergrondse kerk
Boekfragment

Christenen herontdekken in Iran de grote opdracht zonder zondaarsgebed

Sommige christenen geloven dat vervolging opwindend is, zelfs aantrekkelijk, en dat het leidt tot een snelle groei van de kerk. Maar dat is een mythe. Als je in het Iran van na de fatwa had geleefd, zou je weten dat dit niet klopt. Vervolging is verw

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De antichrist: wie is hij en wanneer komt hij?

Te midden van alle tegenwoordige politieke overwegingen komt de vraag op: wie en waar is de antichrist? Maar wat zegt de Bijbel daar eigenlijk over? In het Nieuwe Testament wordt de antichrist slechts op enkele plaatsen expliciet genoemd. Toch geven

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

David Harper
Getuigenis

BBC-presentator David Harper: “Het was Jezus die mijn dochter redde”

De Britse televisiepersoonlijkheid David Harper, bekend als antiekexpert bij de BBC, beschouwde zichzelf jarenlang als agnost. God speelde geen rol in zijn leven. Toch gaf hij zijn leven aan Jezus Christus. Wat begon als een intellectueel onderzoek n

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen

Het Omega Project
Verdieping

Tutorial: waarom de christelijke gemeente de oefenplaats is voor betrokken relaties

In een tijd waarin autonomie bijna heilig verklaard wordt, groeit tegelijkertijd het verlangen naar verbondenheid en gemeenschap. In een nieuwe tutorial van het Omega Project laat Johan Vink echter zien dat echte vrijheid alleen binnen betrokken rela

Keir Starmer
Nieuws

Britse premier Starmer vindt dat kerken onmisbaar zijn voor de samenleving

Volgens de Britse premier Keir Starmer spelen kerken een 'onmisbare rol in het hart van de Britse samenleving'. Dat zei Starmer in een videoboodschap voor de ChurchWorks Summit in Londen, een bijeenkomst waar kerkleiders, politici en maatschappelijke