Paas: "Nuchter lijkt het me om vast te stellen dat er op de een of andere manier hier twee staten moeten zijn en dat beide partijen kansen hebben gemist om dat voor elkaar te krijgen. Er is een ontiegelijke spin hier, maar ook hier is onschuld niet te vinden. Nuchter is het naar mijn bescheiden mening ook om vast te stellen dat er een enorm machtsverschil is tussen beide partijen. Als 'macht' het hebben van handelingsopties is, dan is duidelijk dat Israël er veel meer heeft dan de Palestijnen. 

Israël gebruikt die macht in 'normale' tijden onder andere om langzaam maar zeker Palestijnse gebieden af te wurgen door kolonisatie (Westbank), uithuiszetting (Jeruzalem), het het afsnijden van toevoer (de facto bezetting Gaza). Voor de duidelijkheid: nuchter is het ook om te zeggen dat Israël het recht heeft zich te verdedigen en te beveiligen. Ik herinner me nog de opgeblazen schoolbussen. Afgrendelen en checkpoints zijn daarvan het resultaat. Maar landjepik niet. 

Enfin, nu de Palestijnen: welke handelingsopties hebben zij? Mogelijkheid 1: emigreren. Dat is vooral een optie voor de wat meer welgestelden met internationale contacten. Vaak christelijke Palestijnen trouwens. Mogelijkheid 2: de internationale gemeenschap. Steun zoeken in het buitenland en druk laten uitoefenen. Maar dat was al nooit echt een optie (Israël trok zich weinig aan van resoluties) en nu al helemaal niet meer. Mogelijkheid 3 (nou ja, niet echt een mogelijkheid, maar dat gebeurt meestal vanzelf): toenemende frustratie, verbittering, hopeloosheid en radicalisering. Dat geeft ook een kans aan het Hamas-gespuis en het corrupte Abbas-regime. 

Is er nog een mogelijkheid om tegendruk te geven? Niet echt. Tenzij je raketten schieten een optie vindt. Maar dat de geweldsbereidheid onder zulke omstandigheden toeneemt, ligt voor de hand. Ook daarvoor wordt al een tijd gewaarschuwd. Komt bij dat het boycotwapen vakkundig onklaar is gemaakt door Netanyahu c.s. door het met antisemitisme te associëren (toegegeven, daarbij geholpen door nuttige idioten van BDS-zijde). 

Dus wat volgt daaruit voor een nuchtere visie vanuit hier? Ik zou zeggen het volgende: 1. Blijf tweestatenoplossing benadrukken. 2. Erken soevereiniteit en recht op veiligheid van Israël. 3. Keur geweld van beide zijden af. 4. Oefen internationale druk uit op Israël, in combinatie met boycots van producten uit kolonistennederzettingen. Recht op veiligheid is wat anders dan landjepik. 5. Onderzoek mogelijkheden om de Palestijnen aan een fatsoenlijk bestuur te helpen.

Maar wie zich opwindt over raketaanvallen van Hamas zonder het te hebben over het gebrek aan opties van Palestijnen, of wie zich opwindt over Israëls acties zonder het recht op veiligheid van Israëli's te erkennen: lijkt me totaal onvruchtbaar. Of het conflict ooit opgelost wordt: geen idee. Lijkt me ook niet primair onze verantwoordelijkheid. Maar we kunnen in ieder geval consistent en nuchter reageren. En deze 5 punten lijken mij daarvoor een mooi begin.

Maar totdat er een oplossing komt (of niet): er is geen reden, noch qua veiligheid noch qua soevereiniteit, waarom Israël niet kan stoppen met koloniseren en ontruimingen", aldus Paas.