Daarmee krijgt de samenwerking tussen SGP-leider Chris Stoffer en JA21-voorman Joost Eerdmans een vervolg met BBB-leider Henk Vermeer. De drie willen daarnaast lagere belastingen voor middeninkomens en ondernemers, een kleinere belastingkloof tussen een- en tweeverdieners, strenger migratiebeleid en meer ruimte voor boeren.

In ruil bieden zij steun aan het belastingplan en “een constructieve houding richting de begrotingen 2027”. Dat laatste is geen onvoorwaardelijke toezegging om iedere begroting te steunen. De partijen willen eerst afspraken maken met het minderheidskabinet, dat voor zijn plannen steun van de oppositie nodig heeft.

Bescherming van kinderen
De SGP publiceerde de brief donderdag op haar website. Het onderdeel over medische ethiek staat daarin expliciet onder de naam van de partij. JA21 neemt het migratieonderdeel voor haar rekening en BBB de landbouwparagraaf. De drie partijleiders ondertekenden het volledige aanbod.

In de medisch-ethische paragraaf vragen de partijen om meer bescherming van kinderen. Zij schrijven dat kinderen onvoldoende voor zichzelf kunnen opkomen en dat hun belang te vaak ondersneeuwt. Ook vinden zij dat de wettelijke bescherming van ongeboren kinderen de afgelopen jaren is afgenomen.

De drie vragen om betere hulp aan zwangere vrouwen in moeilijke omstandigheden en terughoudendheid bij omstreden ontwikkelingen. De brief noemt daarbij late abortussen, thuisabortus en draagmoederschap. Hoe die pas op de plaats precies vorm moet krijgen, werken de partijen niet verder uit.

Het gaat om een gezamenlijk onderhandelingsaanbod. Dat betekent niet automatisch dat de drie partijen over ieder medisch-ethisch onderwerp hetzelfde denken.

Kamer wees ingrijpen af
De gezamenlijke brief volgt kort op de stemmingen over late abortussen. Dinsdag verwierp de Tweede Kamer een motie van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker om de verruiming van abortussen bij 22 of 23 weken zwangerschap zonder medische indicatie te stoppen. De motie kreeg bij een hoofdelijke stemming 50 stemmen voor en 96 tegen. Ook het CDA stemde tegen.

Een motie van afkeuring van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk tegen het beleid van zorgminister Sophie Hermans haalde evenmin een meerderheid. Daarbij stemden 40 Kamerleden voor en 106 tegen. Ook die stemming verliep hoofdelijk.

De SGP houdt na de verworpen moties vast aan haar inzet op medische ethiek. Die maakt nu deel uit van het gezamenlijke onderhandelingsaanbod van SGP, JA21 en BBB.

Eenverdieners en ondernemers
Ook de positie van eenverdieners krijgt nadrukkelijk aandacht. De partijen willen het verschil in belastingdruk tussen huishoudens met één en twee inkomens verkleinen. Gezinnen moeten volgens hen zelf kunnen bepalen hoe zij betaald werk en de zorg voor hun gezin verdelen.

Verder willen zij de zogenoemde vrijheidsbijdrage schrappen. Die levert volgens de partijen een te zware belastingverhoging op voor huishoudens, vooral voor middeninkomens. Extra investeringen in bijvoorbeeld Defensie moeten wat hen betreft worden betaald door andere keuzes te maken binnen de overheidsuitgaven.

Voor ondernemers vragen ze een hogere mkb-winstvrijstelling en behoud van de startersaftrek. Ook de voorgenomen btw-verhoging op sierteelt moet van tafel.

JA21 houdt daarnaast vast aan het schrappen van dwang bij de opvang van asielzoekers door gemeenten. De partij wil ook aanvullende maatregelen om de asielinstroom te beperken. BBB verlangt aanpassingen aan de landbouw- en stikstofplannen.

Kabinet houdt eigen uitgangspunten
Of het gezamenlijke aanbod tot een akkoord leidt, is nog niet duidelijk. Jetten liet tijdens zijn persconferentie van 9 oktober al weten dat het kabinet met partijen over medisch-ethische onderwerpen spreekt, maar dat de principiële verschillen groot zijn.

Over de wet rond draagmoederschap zei de premier toen dat het kabinet die wil blijven verdedigen. Volgens hem moet de wet betere juridische bescherming bieden voor een praktijk die in Nederland al mogelijk is. Dat was een eerder uitgesproken kabinetsstandpunt, geen reactie op de nieuwe brief.

SGP, JA21 en BBB leggen hun voorwaarden nu gezamenlijk neer. Ze nodigen het kabinet uit om daarover met hen in gesprek te gaan.