De spanningen tussen de Armeense-Apostolische Kerk en de Armeense regering bestaan al langere tijd. Ze namen toe nadat in 2018 premier Nikol Pashinyan aan de macht kwam. Na de Armeense nederlaag in de oorlog om Nagorno-Karabach in 2020, verslechterde de verhouding verder.

Conflict rond kerkleider
In mei vorig jaar liep het conflict verder op. Pashinyan en zijn politieke bondgenoten beschuldigden de Armeense kerkleider Karekin II ervan zijn belofte van celibaat te hebben geschonden. De premier riep hem daarna op om af te treden.

De regeringspartij Burgercontract maakte de vervanging van Karekin II zelfs onderdeel van haar politieke plannen. Volgens aanhangers van de kerk is inmiddels een groot aantal bisschoppen gearresteerd. Ook zou Karekin II het land niet mogen verlaten.

Critici beschuldigen de premier ervan dat hij de Armeens-Apostolische Kerk onder controle probeert te krijgen. De premier spreekt dat tegen. Volgens hem wil hij de kerk juist beschermen tegen wat hij 'antichristelijk' en 'anti-staatse' krachten noemt.

De regering beschuldigt enkele hoge kerkleiders van steun aan een gewelddadige machtswisseling. Ook zouden geestelijken uitspraken hebben gesteund waarin werd opgeroepen tot geweld tegen ministers.

Aartsbisschop veroordeeld
Een bekende zaak is die van aartsbisschop Mikael Ajapahyan. Hij werd in september 2025 veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. Volgens de aanklagers had hij opgeroepen tot een staatsgreep. De aartsbisschop had in een interview gezegd dat een staatsgreep nodig was om Armenië te redden. De autoriteiten zagen die uitspraken als bewijs dat hij de regering op een onwettige manier wilde laten vallen.

Het conflict draait inmiddels ook om bisschop Gevorg Saroyan. Hij werd door Karekin II uit zijn ambt gezet en is geen geestelijke meer. Een rechtbank bepaalde dat de kerk hem weer in zijn functie moest herstellen.

Karekin II en zes andere hoge geestelijken zouden dat bevel niet hebben uitgevoerd. Daarom verschenen zij op 7 augustus voor de rechter in Vagharshapat. Daar bevindt zich ook de zetel van de Armeens-Apostolische Kerk.

De zaak werd kort na het begin uitgesteld. De rechter trok zich terug uit de zaak. Volgens berichten kunnen de betrokken kerkleiders bij een veroordeling maximaal twee jaar gevangenisstraf krijgen.

Kerk spreekt van vervolging
Karekin II stelt dat de Armeense overheid de kerk en haar geestelijken vervolgt. Volgens hem worden strafzaken gebruikt om geestelijken en mensen die de kerk steunen vast te zetten of in hun vrijheid te beperken.

De Wereldraad van Kerken heeft nu openlijk haar zorgen uitgesproken. De organisatie benadrukt dat de Armeens-Apostolische Kerk een belangrijke plaats heeft in het geloof, de cultuur en de geschiedenis van het Armeense volk.

'Wij maken ons zorgen over ongepaste inmenging in interne kerkelijke zaken', schrijven WCC-voorzitter bisschop Heinrich Bedford-Strohm en secretaris-generaal Jerry Pillay in een gezamenlijke verklaring. De Wereldraad van Kerken zegt naast de Armeense christenen te staan. "Wij dragen de Armeense Kerk en haar mensen in deze tijd op in gebed en steunen hen.”