Als de gemeenteraad vergadert over een nieuw armoede- en schuldenbeleid, besluit Carlijn haar eigen verhaal te delen, juist om het taboe te doorbreken. "Hoe kon ik praten over bestaanszekerheid”, zegt Carlijn, "als niemand in de raadszaal wist wat schulden met een mens doen?” 

Het is een periode waar ze jarenlang over zwijgt. Uit schaamte, maar ook vanuit de overtuiging dat ze het zelf moet oplossen. "Ik dacht: schulden horen niet bij mij en mogen er eigenlijk niet zijn. Wegkijken leek veiliger dan toegeven wat er speelde. Nog even wachten, ik los dit wel op. Maar dat lukte me niet en het werd alleen maar zwaarder. Zolang ik het probleem niet onder ogen zag, bleef het bestaan. Ik trok me terug, hield de gordijnen dicht, nam telefoon niet op en liet mijn post liggen.” 

In beweging komen 
Over hoe ze in de schulden terechtkwam, is Carlijn open. "In mijn studententijd dacht ik niet aan sparen. Ik had een parttimebaan en recht op huur- en zorgtoeslag. Toen mijn inkomen toenam, werd dit niet doorgevoerd bij de belastingdienst, waardoor ik meer toeslag ontving dan waar ik recht op had. Die fout werkte door in de jaren daarna en werd pas later gecorrigeerd.” In totaal liep haar schuld op tot ongeveer 13.000 euro. "Ik raakte in paniek en probeerde zelf mijn schulden te betalen door het ene gat met het andere te vullen, maar dat werkt natuurlijk niet.”  

Een belangrijk kantelpunt komt onverwacht. "Ik hoorde een preek over de weduwe met de oliekruikjes. De vrouw heeft schulden en krijgt de opdracht om bij haar buren oliekruiken te verzamelen. Thuis schenkt ze het beetje olie dat ze heeft, over in de kruiken. De olie blijft stromen en ze kan met de opbrengst haar schulden afbetalen. Dat raakte mij. De vrouw moest niet wachten tot iemand het probleem voor haar oploste, maar zelf in beweging komen. Ik wist: ik kan blijven hopen dat het vanzelf overgaat, óf stoppen met wegkijken.” 

Carlijn zet al haar schulden op een rij. "Dat vond ik doodeng. Je ziet ineens zwart-op-wit wat er ligt. Duizenden euro’s. Maar het was ook de eerste keer dat ik dacht: oké, hier sta ik nu.” 

Meedoen kost geld 
Carlijn komt er zelf niet uit en schakelt de Kredietbank in. "Mijn salaris werd in het vervolg aan die instantie uitbetaald en ik leefde van vijftig euro per week. Ik hield zelf bij wat er werd afbetaald. Het was mijn geld, mijn situatie. Ik had hier zelf een aandeel in gehad en wilde mijn verantwoordelijkheid op mij nemen. In ongeveer twee jaar tijd betaalde ik alles af. Dat betekende: sober leven en steeds opnieuw afwegen: heb ik dit nodig of kan het wachten?” 

Die financiële discipline werkt door alles heen, ook in haar sociale leven. "In mijn werk is het vanzelfsprekend om na een vergadering nog samen iets te drinken of te lunchen. Als je dat iedere week doet, gaat dat heel wat kosten. Dus ging ik gewoon naar huis. Dat voelde veiliger dan uitleggen waarom ik niet meeging.” 

Een lunchafspraak met een vriendin mondt uit in een pijnlijk moment. "Ik had begrepen dat zij zou betalen, maar dat was niet zo. Het bedrag dat ik moest afrekenen, vrat aan mijn hele weekbudget. Ik leerde hoe belangrijk het is om eerlijk te zijn over wat je zelf kunt dragen.” 

Schuldenvrij! 
Haar ervaringen neemt Carlijn nu mee in hoe ze naar schulden kijkt. "Ik zie hoe verschillend situaties kunnen zijn en dat kwijtschelding soms nodig is. Zeker wanneer mensen alles hebben gedaan wat binnen hun mogelijkheden ligt, geloof ik in genade.” Tegelijk is ze voorzichtig met een systeem waarin mensen hun eigen rol volledig wordt ontnomen. "Voor mij was het juist bevrijdend om te kunnen zeggen: ‘Dit is van mij en ik ga mijn schuld voldoen.’ Toen de laatste betaling was gedaan, voelde dat als een overwinning.” Vijf jaar na dato schrijft Carlijn op LinkedIn: ‘Vijf jaar schuldenvrij!’ "Die woorden herinneren me eraan waar ik vandaan kom. En dat verandering mogelijk is.” 

In haar werk als raadslid loopt ze een dag mee met een deurwaarder. "We kwamen in arme wijken, maar ook in buurten waar mensen een baan hebben, mensen van wie je denkt dat het financieel wel goed zit. Het bevestigde wat ik inmiddels wist”, zegt Carlijn. "Schulden hebben geen herkenbaar gezicht. En elke keer als ik nu een dossier lees, weet ik: hier zit iemand met een verhaal achter.” 

Ook op beleidsniveau wordt ze kritischer. "Ik zag hoe mensen eerst langs verschillende loketten moesten voordat ze bij schuldhulpverlening terechtkwamen, terwijl tijd juist cruciaal is. Als je vastloopt, moet je niet nóg meer drempels over.” 

Zonder oordeel 
Haar geloof speelt in deze periode een constante rol, maar niet als gemakkelijke uitweg. "Ik heb nooit gedacht: God lost dit wel even voor me op. Ik was niet boos op God, maar wel ontzettend streng voor mezelf. Ik heb mezelf de schulden erg kwalijk genomen. Het betrof ook hoe ik naar mezelf keek. Ik ging aan mezelf twijfelen en voelde schaamte.” 
 
De schuldenperiode verandert haar blijvend. "Ik oordeel minder snel, want ik weet hoe iemand zomaar kan vastlopen. Dat neem ik mee in mijn politieke werk én in hoe ik nu zelf met geld omga. Ik houd mijn administratie inzichtelijk en wil precies weten hoe ik er financieel voor sta. Ook heb ik geleerd hoe belangrijk het is om niet af te wachten tot de problemen groter worden, maar meteen overzicht te creëren en hulp in te schakelen als dat nodig is. Mijn ervaringen waren ook de reden dat ik mijn verhaal in de raadszaal deelde. Ik wilde laten zien: dit kan iedereen overkomen. En het zegt niets over je waarde als mens.” 

Op de vraag wat ze wil meegeven aan mensen die nu midden in de schulden zitten, antwoordt ze: "Wees eerlijk naar jezelf en zoek iemand met wie je het kunt delen en die je kan helpen. Schaamte maakt alles zwaarder, terwijl delen vaak juist lucht geeft. Je bent niet je schuld en je hoeft het niet alleen te doen.”