'Nederland zat al vast in een stikstofmoeras', merkt Grinwis op. 'Inderdaad: vorige kabinetten hebben dingen niet goed gedaan en te weinig. En sinds het aantreden van dit kabinet - dat oude schoenen weggooide en zeker 15 miljard euro wegbezuinigde zonder nieuwe schoenen aan te schaffen - zijn we daar nog dieper in weggezonken. Pyromanenpolitiek heb ik dat eerder genoemd. Na de uitspraak van de Raad van State van vorige maand kunnen we gerust spreken van een stikstoflockdown.

En vandaag (22 januari, red.) heeft de rechter het kabinet opnieuw met de neus op de feiten gedrukt: de wettelijke doelen werden al niet gehaald en na het schrappen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en de financiën is daar al helemaal geen zicht meer op. De staat handelt volgens de rechter daarmee onrechtmatig. Maak kortom concreet werk van het fors terugdringen van uitstoot van schadelijke stikstofverbindingen en van herstel van de natuur c.q. voorkom verdere verslechtering. Het is goed dat de stikstofstress bij het kabinet is toegeslagen. Het is immers hoog tijd voor realiteitszin bij de ministers en staatssecretarissen, zeker bij die van LVVN. De strategie van vertragen moet kortom worden ingeruild voor doen wat nodig is voor ons land, en dat betekent daadkrachtig en nuchter doorpakken.

Het doorgeschoten depositiebeleid moet dus snel ingeruild worden door degelijk geborgd emissiereductiebeleid en effectieve natuurherstelmaatregelen, zodat er weer vergunningen verstrekt kunnen worden die stand houden bij de rechter. Alleen in de eerste honderden meters rond stikstofgevoelige natuurgebieden is met het oog op de stikstofneerslag in de stikstofgevoelige natuurgebieden een gebiedsgerichte aanpak vereist met gerichte uitkoop en extensiveringsregelingen om de stikstofneerslag in de natuurgebieden naar beneden te brengen. Daarbuiten moet het beleid gericht zijn op het dunner maken van de dikke stikstofdeken boven ons land, emissiebeleid dus.'

De politicus merkt op dat de rechterlijke uitspraak 'een linkse directe is voor het kabinet'. 'Maar nog net niet knock-out. Hoewel Greenpeace op punten dik heeft gewonnen, is de claim voor het alsnog bereiken van het natuurdoel in 2025 niet toegewezen. Kabinet, bliksemsnel opkrabbelen, stevig terugslaan met een effectieve reductie- en herstelaanpak en zorgen dat je over een paar jaar niet alsnog knock-out bij de rechter gaat.'