Hulp aan de behoeftige medemens
Hoewel het op het eerste gezicht een eenduidig begrip is, heeft bestaanszekerheid ongemerkt twee betekenissen gekregen.

De ene uitleg is: de overheid moet elke achteruitgang van een burger in zijn bestaansmogelijkheden compenseren. De overheid wordt dan gezien als ultieme verzekering voor geluk, inkomen en comfort. Elk voorstel in deze richting krijgt het stempel bestaanszekerheid mee, wat het in de praktijk onaantastbaar lijkt te maken. De verantwoordelijkheid van de burger, die allereerst zelf dient om te gaan met mee- en tegenvallers, lijkt compleet verdwenen.

De andere uitleg is: in een rijk en beschaafd land als het onze moet het voor iedereen mogelijk zijn om ‘normaal’ in de dagelijkse behoeften te kunnen voorzien. Bij deze lijn, die de verantwoordelijkheid voor het individu ondertussen overeind laat, voelt de SGP zich meer thuis. Dit sluit aan op het voor de SGP belangrijke uitgangspunt van ‘hulp aan de behoeftige medemens’, in de woorden van het beginselprogramma. 

Hoe gaat de SGP om met bestaanszekerheid in de politieke praktijk?

Bestaansminimum
Sociale minima hebben het krap. Nu voor iedereen de prijzen stijgen, voelen zij dat nog harder in hun portemonnee. Hoewel de inflatie ongeveer gelijk is voor iedereen, is het effect ervan natuurlijk enorm ongelijk. Daar moet de overheid in het beleid ook rekening mee houden. Daarom wil de SGP dat er werk wordt gemaakt van een fatsoenlijk bestaansminimum, dat regelmatig wordt herijkt. Omdat uit de cijfers blijkt dat met name gezinnen met twee of meer kinderen het zwaar hebben, bepleiten wij verhoging van de kindregelingen. Niet voor niets zorgde Chris Stoffer er vorig jaar voor dat de kinderbijslag vanaf dit jaar met maximaal € 21,53 extra omhoog gaat. Daarnaast moet ons publieke sociale vangnet, de bijstand, worden verhoogd.

Belastingstelsel
Bestaanszekerheid gaat ook over ons belastingstelsel. Met zijn fors opgevoerde fiscale prikkels pakt dat met name voor uitkeringsgerechtigden en eenverdieners onevenredig scheef uit. Je zult maar blind zijn geworden en als gevolg daarvan afgekeurd worden. Een WIA-uitkering volgt. Van een volledig maandsalaris keldert je inkomen naar een uitkering van 75 procent van het laatste loon. Maar omdat arbeidsparticipatie de heilige graal is geworden in ons fiscale beleid moet je daarnaast nog eens honderden euro’s meer belasting afdragen dan iemand in loondienst. Net als de eenverdiener loop je diverse kortingen mis en ga je meer belasting betalen dan mensen met een hoger inkomen. Dat is onrechtvaardig, wat de SGP betreft. Het is hoog tijd dat we hier een einde aan maken en werken aan een eenvoudig en rechtvaardig belastingstelsel, ook voor uitkeringsgerechtigden en eenverdieners.

Kan de overheid de belofte van bestaanszekerheid eigenlijk wel waarmaken?
Dat is maar zeer de vraag. Weten we niet allemaal dat we in deze wereld juist een onzeker bestaan leiden? Volgens mij is de roeping van christenpolitici daarom te doen wat onze hand vindt om te doen en iets te laten zien van Bijbelse afhankelijkheid.

Dit is een verkorte weergave van een artikel uit het tijdschrift Zicht over het thema ‘Jubeljaar en bestaanszekerheid. Over Bijbelse solidariteit in de samenleving nu’. Zicht is het kwartaalblad van de Guido de Brès-Stichting, het Wetenschappelijk Instituut voor de SGP. Bestel dit nummer via de website.
Overweeg ook het WI-SGP te steunen. Dat kan via deze website. Van harte welkom!