Het is veertig jaar geleden dat SeeYou, destijds nog Dark & Light Blind Care, het levenslicht zag. Arts Martien Cozijnsen en zijn vrouw Jenny richtten de hulporganisatie in 1982 op. “Ze hielden ervan om rond de wereld te trekken. Maar tijdens hun reizen, en dan met name in Zuid-Afrika, raakte het hen enorm dat zij langs de weg heel veel blinde, slechtziende kinderen zagen bedelen”, vertelt directeur Dicky Nieuwenhuis. 

“Dat is ook echt de situatie van deze kinderen. Als je blind of slechtziend bent in een arm gebied, is er vrijwel niemand meer die nog iets van je verwacht. Eigenlijk heb je vrijwel geen toekomstperspectief (meer) en is het enige wat je nog te doen staat je hand ophouden. Dat greep hen destijds zo aan dat ze met Dark & Light Blind Care begonnen. Tot op de dag van vandaag volgen we dat spoor.”

“Martien en Jenny hebben die stap echt vanuit geloof gezet”, vertelt Nieuwenhuis verder. “De liefde van Christus uitdragen, was hun levensmotto. De bekende tekst uit Mattheüs 25: ‘Voor zover u dit voor een van deze geringste broeders van Mij gedaan hebt, hebt u dat voor Mij gedaan’, gold voor hen als een belangrijke motivatie om zich specifiek in te zetten voor kinderen met een visuele beperking of andere beperking wereldwijd.”

Nieuwenhuis merkt op dat de hulp van SeeYou, die in de armste regio’s in zeven lagen in Afrika en Azië wordt ingezet, gefundeerd is op drie belangrijke pijlers. Dat is allereerst het verbeteren van de gezondheidszorg, waarbij specifiek aandacht gegeven wordt aan oogzorg, maar ook het trainen van artsen en verpleegkundig personeel. “Wat we zagen, en ook vandaag de dag nog zien, is dat het aantal oogartsen in de landen waar wij werken dramatisch laag is. Daarnaast stelden we vast dat er nauwelijks kennis over oogziektes voorhanden was. Daarvan hebben we direct gezegd dat we daarin willen investeren.”

“Cijfers tonen aan dat liefst 80 procent van alle slechtziende en blinde mensen wereldwijd in de armste landen wonen. Wat je ziet is dat er een hele sterke relatie bestaat tussen armoede en het hebben van een handicap”, maakt Nieuwenhuis kenbaar. “Als je daar verder op inzoomt, blijkt vaak dat bij het grootste deel, zo’n 75% van deze mensen, een visuele beperking voorkomen had kunnen worden. Dan kun je denken aan relatief eenvoudige ingrepen als een staaroperatie maar bijvoorbeeld ook aan goede hygiëne. Als SeeYou proberen we daarom in te zetten op het verbeteren van de algehele gezondheidszorg maar ook van (persoonlijke) hygiëne.”

Het hebben van een handicap is in de landen waar SeeYou werkt om meerdere redenen problematisch, vertelt Nieuwenhuis. “Naast het feit dat je maatschappelijk op enorme achterstand staat, is er ook een groot stigma verbonden aan het hebben van een handicap. Wat we zien in de landen waar wij werken is dat er sterke overtuigingen heersen, vaak religieus of cultureel gerelateerd. Zo wordt al snel gedacht dat als je als moeder een kind met een beperking krijgt, er iets met jou aan de hand is en dat je een grote zonde hebt begaan.”

“Als gezin heb je het dan dubbel zo moeilijk. Je raakt geïsoleerd binnen de eigen gemeenschap, terwijl deze voor de meeste mensen cruciaal is om te kunnen (over)leven. Recent ben ik nog in Ethiopië geweest waar ik een echtpaar sprak die een kindje van twee hebben met het syndroom van down. Dat kindje was ook geopereerd aan de ogen. Deze mensen vertelden mij dat sinds ze dit kindje kregen, de buren niet meer met hen spraken. Maar ook de familie van de man had het gezin de rug toe gekeerd.”

“De tweede pijler is dat we als SeeYou niet alleen willen dat mensen (weer) kunnen zien, maar dat ze zelf ook gezien worden”, legt de directeur vervolgens uit. “Zelf vind ik het heel mooi en getuigen van visie dat onze oprichters dat 40 jaar geleden ook al zagen. Zij wilden dat mensen met een beperking volwaardig onderdeel zijn van de samenleving. Daarom zet SeeYou zich al veertig jaar ervoor in dat kinderen met een (visuele) beperking, met behulp van eenvoudige hulpmiddelen, in de schoolbanken kunnen aanschuiven. Zo creëer je perspectief en kunnen mensen hun talenten ontwikkelen”, legt Nieuwenhuis uit.  

"Een van de eerste projecten die we als SeeYou hebben uitgevoerd was het opzetten van schooltjes, ergens in de bergen van Thailand. Daar werden docenten getraind in hoe zij kinderen met een (visuele) beperking bij het onderwijs konden betrekken. Kinderen die anders aan de zijlijn staan.”

“De derde pijler is dat naast dat mensen weer kunnen zien en gezien worden, ook zichzelf laten zien”, stelt de directeur. “Dan heb ik het erover dat mensen door middel van training en ondersteuning zich ook op individueel niveau uitspreken en ontwikkelen. Daar zit ook een element in van dat je opkomt voor de rechten die je hebt. Je hoeft je hand niet op te houden, want je bent gewoon een burger in de samenleving. Net als ieder ander heb je ook rechten.”

In die veertig jaar dat SeeYou inmiddels actief is, zijn inmiddels honderdduizenden mensen geholpen. “Met relatief eenvoudige ingrepen hebben we mensen hun zicht kunnen teruggeven of door preventie kunnen voorkomen dat mensen blind of slechtziend raakten. Daarnaast hebben we duizenden kinderen en jongeren kunnen begeleiden richting onderwijs en werk. Al die individuen hebben perspectief in hun leven gekregen. We mogen levensveranderend werk doen.” 

Nieuwenhuis zelf is inmiddels ruim 6 jaar actief als directrice van SeeYou. Daarvoor was ze liefst 16 jaar werkzaam bij de bekende stichting Woord & Daad. Voordat ze overstapte naar SeeYou, was ze enige tijd namens de ChristenUnie actief als wethouder in Culemborg. Waar komt de voorliefde bij Nieuwenhuis voor de ontwikkelingssector vandaan? 

“Dat is iets wat vroeger ontstaan is, denk ik. Mijn ouders hadden een sponsorkindje bij Woord en Daad, Joël Gonzales, die destijds net zo oud was als mijn zus en ik.” Daarmee kreeg armoede voor Nieuwenhuis een concreet gezicht. “Dat beeld en de situatie waar zo’n jongetje in opgroeide is mij altijd bijgebleven.”

“De verbondenheid met leeftijdsgenoten aan de andere kant van de wereld, die in totaal andere omstandigheden leven, is toen al ontstaan. Door de jaren heeft zich dat eigenlijk alsmaar ontwikkeld. Het heeft voor mij niets te maken met de ander als hulpeloos of zielig beschouwen. Wel met de mogelijkheden die ik zie om mensen in extreem moeilijke omstandigheden net dat kleine zetje te geven dat nodig is om een waardig leven te leiden.” 

Nieuwenhuis beschrijft dat haar opvoeding ook een rol speelde in de liefde die ze voor de ontwikkelingssector ontwikkelde. “Thuis heb ik een stevig christelijke opvoeding gehad, die ik overigens nog steeds waardeer, waarin mij werd meegegeven dat je je niet zomaar kunt onttrekken aan de situatie van mensen die in schrijnende omstandigheden verkeren. 

Als je veel ontvangen hebt, mag je ook veel delen. Dat is wat ik van huis uit heb meegekregen. Daar word je een mooier mens van. Zeker als je leeft in een werelddeel waarin we het toch over het algemeen goed voor elkaar hebben. We hebben vaak nog wel eens wat aan te merken op Nederland, maar het is ongekend wat wij hier aan goede zorg hebben.”

De directeur rondde de studies Journalistiek en Politicologie af. Na haar afstuderen kwam Nieuwenhuis voor het eerst bij een hulporganisatie terecht waar ze twee dagen per week aan de slag kon. “Ik geloof dat je op plekken gebracht wordt. Binnen de kortste keren werd ik echt gegrepen door het werk. Dat is iets wat ik tot op de dag van vandaag nog ervaar. Wat ik heel mooi vind aan dit type werk is dat je als hulporganisatie soms al met relatief kleine bedragen in mensenlevens groot verschil kan maken. Met 80 euro is een staaroperatie al mogelijk en krijgt iemand zijn of haar zicht en daarmee ook perspectief terug.”

Wat daarna volgt is een jarenlang dienstverband bij een grote speler in de ontwikkelingssector: Woord en Daad. Hier werkt ze tussen 1998 en 2014, maar sinds 2017 dus SeeYou. “Om eerlijk te zijn vond ik het een hele mooie uitdaging en ook het verhaal van SeeYou sprak mij gelijk aan”, vertelt Nieuwenhuis over haar overstap. “Ik kan ook zeggen dat het voor mij heel leerzaam was om de stap te maken van een organisatie die binnen onze sector een flinke speler is naar een organisatie die veel kleiner en minder bekend is. Ik ben niet iemand die moeilijke vraagstukken uit de weg gaat.”

Hoe ziet Nieuwenhuis de toekomst van SeeYou voor zich? “Het liefst zien wij natuurlijk een wereld zonder armoede, waarin mensen met een beperking volop onderdeel zijn van de samenleving. Een wereld waarin mensen niet onnodig blind raken en waarin wij overbodig zouden zijn. We leven echter in een gebroken wereld. Dat is de realiteit. Daarom wil ik me er samen met SeeYou voor in blijven zetten dat zoveel mogelijk mensen met een beperking in de armste gebieden perspectief krijgen in hun leven.”

Fotocredits: Janita Sassen

Ben je benieuwd geworden naar het werk van SeeYou en wil je middels een gift je steentje bijdragen? Klik dan hier.