“In China is kerkbezoek onder de 18 jaar verboden en sinds een recente wetswijziging worden online berichten van religieuze organisaties strenger gecontroleerd.” Open Doors organiseert op 16 en 17 mei een virtuele reis naar China om aandacht te vragen voor de vrijheid van christenen in het land. Veel vrijheden worden namelijk steeds verder ingeperkt, met name onder jongeren. Simon Visser en Wimco Ester van Open Doors vertellen CIP wat christenen in Nederland volgens hen kunnen betekenen voor christenen in China.

Het is allereerst een erg groot land met een kleine anderhalf miljard inwoners (1.428.481.000). Onder hen bevinden zich maar liefst 96,7 miljoen christenen. “De vervolging van christenen in China neemt toe, het wordt moeilijker. Zeker voor jongeren, die dus helemaal niet samen mogen komen. Ze moeten hierdoor extra voorzichtig zijn of andere manieren vinden om bij elkaar te komen”, vertelt Visser.

Ook de digitale vervolging van christenen neemt volgens hem toe. “Er hangen ontzettend veel camera’s en er is een sociaal kredietsysteem ingesteld. De vrijheid van Chinezen wordt hiermee enorm ingeperkt. Er wordt continu gecheckt hoe loyaal je bent aan de communistische partij. Met behulp van een puntensysteem ondervind je tegenwoordig direct de voor- of nadelen van je eigen loyaliteit aan het regime”, aldus Visser.

Rataplan
Wimco vult hem aan. “De communistische partij heeft het christendom een tijdlang min of meer gedoogd. Huiskerken zag je meer vrijheid nemen en zich vaker uitspreken over hun geloof. Maar die tijden zijn nu echt voorbij. Openbare uitingen als kruizen zijn van bestaande kerkgebouwen verwijderd en de communistische partij wil nu diep binnendringen tot in de huiskerk. Als je daar niet mee akkoord gaat dan heb je echt een probleem. Ik hoorde het verhaal van een kerk waar ze verplicht camera’s moesten plaatsen in en rondom het gebouw, met gezichtsherkenning en het hele rataplan. De kerk weigerde en vervolgens werden alle kerkgangers door overheids officials op het matje geroepen. Ze zouden scherp gemonitord gaan worden bij alles wat ze ondernamen in de toekomst.”

In kerken moeten inmiddels ook nog eens socialistische leuzen hangen en in de Woordverkondiging moeten socialistische thema’s benadrukt worden. De touwtjes worden steeds strakker aangehaald. Voor Chinese christenen is dat erg lastig weet Wimco. “Ze bewegen in China vaak mee. Dat is het gevolg van de censuur. Met al die camera’s en controles ga je als het ware jezelf censureren. Christenen in China denken goed na over wat ze posten op social media of waar ze samen komen. Sommige christenen besluiten ook om dan maar niet meer naar een huiskerk te gaan.”

Gevolg daarvan is dat de grotere huiskerken zich ook weer opsplitsen in kleinere gemeenten. Daarnaast heeft het invloed op het aantal christenen dat trouw God blijft volgen. Wimco: “Er zal hierdoor ongetwijfeld een schifting plaatsvinden. De druk neemt op sommige plekken teveel toe.” Visser: “In Nederland zie je ook dat we ons best moeten doen om de jongeren erbij te houden. In China is dat nu nog veel lastiger. Ze pakken vooral de jeugd aan en dat heeft een nadelig effect op de kerk als je kijkt naar de langere termijn.” Wimco: “Dat is natuurlijk een hele slimme aanpak. Hoe hou je de jongeren bij het christelijk geloof als ze niet naar de kerk mogen? Studenten worden ook geïnstrueerd en geïndoctrineerd om elkaar in de gaten te houden.”

Beeld: Simon Visser tijdens opnames van de virtuele reis naar China

Verlammen
Open Doors probeert deze christelijke jongeren heel concreet te helpen. Wimco: “We trainen ze in het zich voorbereiden op mogelijke vervolging. Het hoort natuurlijk ook bij het christen zijn. Als Nederlanders hebben we gewoon het geluk dat we ons in een soort vrije bubbel bevinden. Ook voor christelijke ouders is er een sleutelrol weggelegd in de opvoeding van hun kinderen. Als je hen discipelt kunnen zij hun kinderen weer discipelen. Het is belangrijk dat christenen zich niet laten verlammen. Zoek naar creatieve oplossingen. Wat niet in groot verband kan, kan vaak wel in kleiner verband.”

Volgens Visser zijn Chinezen daar ook erg goed in geworden door alle vervolging van de afgelopen decennia heen. “Ik kreeg het verhaal te horen van een kerk in China die vanwege corona elke dag twee uur lang online bidstonden hield. Ze zagen corona echt als een kans, omdat iedereen in plaats van twee uur lang naar zijn of haar werk te reizen nu thuis zat. Ze bleven niet lekker wat langer in bed liggen, nee, ze benutten het ten goede door online samen te komen. Dit werkte ook heel zegenend voor die kerk. Dit betekent niet dat ze niet liever fysiek bij elkaar komen. Maar de focus ligt op de mogelijkheden, niet op de beperkingen. Wat een contrast met hier in Nederland denk ik dan. Veel christenen liepen hier maar te mopperen op de livestreams.”

Het aantal Chinese christenen is de afgelopen jaren ondanks de toenemende vervolging min of meer gelijk gebleven. Wimco waarschuwt daarbij wel voor een te rooskleurig of romantisch beeld van vervolgde christenen in China. “Je moet niet het beeld van vervolgde christenen hebben als een soort superhelden die alles steeds maar weer aankunnen, die met hun Bijbel in de hand continu alles afweren. Natuurlijk, het gebeurt wel, maar je hebt ook christenen die door de economische druk of druk vanuit de overheid simpelweg afhaken. Zoiets doet wat met mensen. Je ziet dat sommigen er sterker door worden maar anderen haken juist af. Later willen sommigen dan weer terugkeren tot de kerk en daar moet ook de ruimte voor zijn. Daarnaast is er ook nog een groep mensen in China die juist door de kerk wordt aangetrokken als tegenhanger van het onderdrukkende communistische regime.”

Interneringskampen
Wat kunnen we in Nederland als christenen doen voor de vervolging in China? Wimco: “Via de politiek zijn er mogelijkheden, ook al moet je daar geen wonderen van verwachten. Maar vanuit Europa zijn er ook duidelijke geluiden die zich verzetten tegen wat daar met de Oeigoeren gebeurt. Voor christenen is het wat dat betreft nog iets minder bar en boos, er zijn geen interneringskampen voor hen opgetuigd. Maar we moeten wel op de trom blijven slaan. Je moet het niet bij voorbaat al opgeven en zaken blijven aankaarten, samen met andere mensenrechtenorganisaties. Zo kunnen we als Open Doors, via de politiek of buitenlandse zaken, China vragen zich te houden aan internationale verdragen of de ambassade van de Chinese regering met een petitie onder druk zetten bijvoorbeeld.” 

Visser benadrukt tot slot nog de rol van gebed en het afreizen naar de vervolgde kerk. “Door corona kon dit minder en voor sommige mensen is dit ook niet mogelijk. Daarom hebben we nu ook de virtuele reis naar China, om mensen bewust te maken van wat er in China aan de hand is. Zo kunnen ze ook een indruk krijgen van wat ze hier in Nederland voor Chinese christenen kunnen doen. Eén van die dingen en het begin daarvan is natuurlijk gebed.”

Op maandag 16 mei en dinsdag 17 mei is de virtuele reis online te volgen. Hierbij zullen verhalen van vervolgde christenen in China te horen zijn en worden de stappen doorlopen die ook bij een fysieke reis naar het land worden gezet. U kunt zich hier aanmelden voor de virtuele reis!