“Iedereen die komt heeft zijn eigen verhaal waarom het niet lukt om naar school te gaan. Maar tegelijkertijd weet iedereen dat er iets moet gebeuren: je kan nu eenmaal niet thuis blijven zitten, en daar word je ook niet gelukkig van”, zegt Michelle. Waar Michelle vanuit Eleos verantwoordelijk is voor de behandeling bij De Combi, is Corrie dat voor het onderwijs. Zij doet dat voor RefSVO, het samenwerkingsverband van reformatorische scholen, die zich inzet om jongeren een goede onderwijsplek te bieden. Corrie: “Het is een kleinere stap om de jongeren naar De Combi te laten gaan dan naar school. Maar daar ligt ook de uitdaging: je wil ze wel terugkrijgen in die onderwijssetting.”

Wat voor jongeren komen bij De Combi? Kan iedereen zich ervoor aanmelden?
Michelle: “Het zijn jongeren die van de middelbare school komen en leerplichtig zijn. Maar het lukt ze niet, om wat voor reden dan ook. Waarom niet is heel divers. Maar ze zitten thuis en naar school gaan lukt niet meer.” 

Waarom komen ze wel naar jullie? Wat is het verschil?
Michelle: “Het zijn geen spijbelaars. Ze zeggen vaak: ik wil wel, maar ik kán niet. Bij ons is de groep klein genoeg om veilig te zijn, denk ik.
Corrie: “Die veiligheid is heel belangrijk. En wij proberen duidelijk te zijn in het gesprek: wij willen met jou onderzoeken wat jij nodig hebt. Om het te laten lukken.” 

Corrie Sieben, RefSVO

Jongeren missen dat op school, dat er wordt gekeken wat zíj nodig hebben?
Corrie: “Wat ik van meerdere jongeren hoor is dat er niet met ze in gesprek wordt gegaan. Dat er bijvoorbeeld van wordt uitgegaan dat ze er moeten zijn. Dat het op een bepaalde manier moet gaan. 'Als ik mijn verhaal had kunnen doen, en daar was begrip voor, dan was het ons wel gelukt', zeggen zij. ‘Wij wilden wel, maar wij konden niet’, zeggen ze. Het gaat om het serieus nemen, gezien worden.”

Dat is vast een belangrijk onderdeel van jullie focus bij De Combi. Hoe ziet een traject eruit?
Corrie: “We hebben een programma van twaalf weken, waarbinnen we maatwerk leveren. Naast de behandeling krijgen de jongeren onderwijs. Daar zijn we gericht op succeservaringen: wat kun je wel? Een belangrijk deel is het opbouwen van zelfvertrouwen. We hebben overigens maar de helft van de lesuren die ze normaal hebben, dus het contact met scholen is heel belangrijk.”

Michelle: “Vanuit Eleos bieden wij een persoonlijke behandeling, gecombineerd met groepstherapie, waar sociale vaardigheidstraining en bijvoorbeeld emotie-regulatietraining bij horen. Ook is er een systeemtherapeut die ouders spreekt. Dat vinden wij heel belangrijk: je kan een jongere iets meegeven, maar die blijft in zijn eigen context. Als het daar gaat zoals het altijd ging, wat blijft er dan over na de behandeling?”


Michelle Bol, Eleos

Waarom is het belangrijk dat er zowel onderwijs als een behandeling is? Hoe werken zij samen?
Michelle: “Het zijn natuurlijk aparte onderdelen, maar we zijn met hetzelfde doel bezig. Als een jongere het moeilijk vindt om voor zichzelf op te komen, zie je dat in de klas in de praktijk gebeuren. Daarom lopen we samen op. Het is mooi dat het zo samenwerkt.”
Corrie: “We zijn er echt op gericht jongeren zo snel mogelijk weer terug in het onderwijs te krijgen. De ene keer beginnen we vroeger met oefenen dan de andere keer, dat is per jongere verschillend. Maar zo vroeg als kan, anders is de drempel na 12 weken heel groot.”

RefSVO en Eleos zijn christelijke organisaties. Wat voor rol heeft geloof in de behandeling? Op wat voor manier komt dat terug?
Corrie: “Vooropgesteld: veel van onze jongeren hebben een christelijke achtergrond, maar lang niet allemaal. We gunnen elke leerling hulp en schoolweigering beperkt zich niet tot de christelijke wereld. We openen de dag met de bijbel en krijgen dan soms een interessant gesprek. Ze hebben een leeftijd dat ze zelf gaan nadenken over de levensvragen, maar sommigen zijn daar helemaal niet mee bezig. Verder komt het aan de orde als we bepaalde thema’s aan de orde stellen. En als team hebben we ook dezelfde basis, dat maakt wel uit.”

Michelle: “Sommigen zijn er actief mee bezig, een ander gelooft er niets van. Pak een groepje tieners en je hebt onze doelgroep. De een heeft last van problemen en betrekt daar zijn geloof bij. ‘Hoe verhoudt zich dat tot elkaar?’ Het is mooi als het daar over gaat: dat raakt wel de kern.” 

Hoe kan een vader, moeder, leerkracht of coördinator oog hebben voor jongeren die in de knoop zitten? Hoe signaleer je ze?
Corrie: “Let op signalen van ziekteverzuim. Het gaat vaak om klachten die niet direct te herleiden zijn. Vage redenen, smoesjes. Als leerlingen afhaken voor toetsen, ontwijkende antwoorden geven. Als ouders kan je dat vrij snel in de gaten hebben. Dus: zijn leerlingen vaker dan gemiddeld afwezig? Dan moeten de bellen gaan rinkelen.”

Wat kan je het beste voor ze doen? Hoe stimuleer je een leerling of kind wel om verder te komen?
Corrie: “Vraag ze of ze het wel naar hun zin hebben op school. Hoe het met ze gaat.”
Michelle: “Wat ik van meerdere jongeren hoor is dat ze klaar waren met de term ‘thuiszitter’. ‘Alsof wij er iets aan kunnen doen’, zeiden ze. Met een paar aanpassingen zouden ze wel naar school kunnen gaan. Maar hun verhaal was vaak niet bekend, of er was geen begrip voor. De jongeren willen serieus genomen worden.”

Wil je meer informatie over de deeltijdbehandeling bij De Combi? Mail dan vrijblijvend naar deeltijdede@eleos.nl.