De zorgen volgen op een uitspraak van de Hoge Raad van 21 april. Ouders kunnen een vrijstelling van schoolinschrijving krijgen als zij zwaarwegende bezwaren hebben tegen de godsdienstige of levensbeschouwelijke richting van scholen in hun omgeving. De Hoge Raad oordeelde dat zulke bezwaren tegen openbaar onderwijs alleen in uitzonderlijke gevallen een vrijstelling rechtvaardigen.

Stichting Van Rechtswege, die ruim 140 gezinnen vertegenwoordigt, vraagt de Kamer om gemeenten terug te fluiten. Volgens de stichting zetten gemeenten ouders onder druk om hun kinderen op school in te schrijven, terwijl de wettelijke vrijstellingsregeling nog bestaat. Zij betwist de manier waarop de uitspraak wordt toegepast. “Eerst de wet, dan de toekomst”, schrijft de stichting in haar bijdrage aan het rondetafelgesprek.

De Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs pleit voor wettelijke erkenning van thuisonderwijs, met kwaliteitseisen en passend toezicht. Ouders zouden bijvoorbeeld jaarlijks een onderwijsplan kunnen overleggen en de ontwikkeling van hun kinderen bijhouden. Volgens de vereniging ervaren gezinnen veel stress en juridische onzekerheid. Uit onderzoek onder haar leden blijkt dat sommige families emigreren naar landen waar thuisonderwijs wettelijk is geregeld.

De gevolgen raken ook christelijke ouders die hun kinderen vanuit hun geloof willen onderwijzen. Thuisonderwijsmoeder Vivian vertelt aan de EO dat zij emigratie niet uitsluit: “Als God zegt dat we moeten emigreren om thuisonderwijs voort te zetten, dan doen we dat.”

Staatssecretaris Judith Tielen onderzoekt verschillende mogelijkheden, waaronder een thuisonderwijsstelsel met toezicht. Tegenover de EO benadrukt zij dat ieder kind recht heeft op goed onderwijs. Over ongeveer 3.000 kinderen met een vrijstelling wegens richtingbezwaren weet de overheid volgens haar niet of zij daadwerkelijk onderwijs krijgen.