Wycliffe Bijbelvertalers wil in elke taal een Bijbelvertaling: “Het is werk in uitvoering”

Gesponsord 20 maart 2025 4 minuten Sjoukje Dijkstra
Anke Plange

In de jaren 90 werd een grootschalige visie gelanceerd: in 2025 zou in elke taal ter wereld een Bijbelvertaalproject gestart moeten zijn. Een ambitieus streven, dat inmiddels realiteit zou moeten zijn. Maar hoe staat het er daadwerkelijk voor? Anke Plange-van Well, directeur internationale partnerschappen bij Wycliffe Bijbelvertalers, vertelt over de mijlpalen, uitdagingen en de weg vooruit. "Bijbelvertaling gaat niet alleen over woorden op papier, maar over mensen die hun geloof in hun eigen taal mogen ervaren", zegt Anke.

Allereerst benadrukt ze dat het nooit een doel op zich was om in 2025 voor elke taal een Bijbelvertaalproject te hebben, maar een visie: "Je stelt natuurlijk doelen binnen een visie, maar het werk van Bijbelvertaling kent geen eindpunt. Er is altijd meer te doen, altijd nieuwe taalgroepen die bereikt kunnen worden. Het is werk in uitvoering.”

Meer talen dan gedacht
De lijst van alle talen wereldwijd blijkt niet zo statisch als men misschien zou denken. "Ongeveer zeven jaar geleden kwamen we tot de conclusie dat gebarentalen ook meegeteld moeten worden. Wereldwijd zijn er ruim 300 gebarentalen, waardoor de lijst van benodigde vertalingen opeens fors groeide. Het voelde een beetje als een stap terug: eerst dachten we dat we richting de 1.600 talen gingen (van de 7000 bestaande talen) waarin nog geen Bijbelvertaalwerk was gestart, en ineens zaten we weer ruim boven de 2.000."

Daarnaast speelt meertaligheid een rol. "In Papoea-Nieuw-Guinea, het land met de meeste talen ter wereld, spreken mensen vaak meerdere talen. Sommigen hebben een nationale- of handelsstaal zoals Tok Pisin, maar de geloofsbeleving zit vaak diepgeworteld in de moedertaal. Voor theologische concepten en geloofservaringen maakt dat echt een verschil."

Hoe staat het ervoor?
Het aantal talen waarin momenteel aan Bijbelvertaling wordt gewerkt is nog nooit zo groot geweest, zegt Anke. “Dat ligt rond de 3500. Daarnaast zijn er nog zo’n 810 talen waarin nog niks gestart is. En dat zijn meteen de moeilijkste talen. Het zijn vaak kleine taalgroepen, talen in gebieden waar veel geweld of politieke instabiliteit is, of talen in gesloten landen waar christendom onder druk staat."

Technologische ontwikkelingen hebben het proces wel versneld. "Er zijn bijvoorbeeld experimenten met AI om een eerste versie van een vertaling te genereren op basis van bestaande teksten. Maar de menselijke factor blijft cruciaal. De vertaling moet aansluiten bij de cultuur en beleving van een gemeenschap. Het moet echt iets zijn wat mensen begrijpen en omarmen."

De uitdagingen van nu
Volgens Anke is de grootste uitdaging dat het laaghangend  fruit al geplukt is. "In de talen waar vertalingen relatief eenvoudig te realiseren waren, is het Bijbelvertaalwerk al opgepakt of zelfs afgerond. Wat nu overblijft, zijn taalgroepen die moeilijk te bereiken zijn. Dat kan zijn vanwege oorlog, maar ook het ontbreken van een sterke christelijke gemeenschap. In Congo zijn we heel actief, we werken daar met zo’n 50 talen. Maar door de oorlog daar zijn onze uitgezonden medewerkers geëvacueerd. Toch gaat het werk, met lokale krachten, door."

"We krijgen weleens de vraag: ‘Denk je dat Jezus terugkomt als het laatste vertaalproject is afgerond?’"

Daarnaast moet elke Bijbelvertaling ook een gedragen project zijn. "Soms klopt een individu bij ons aan met de vraag of we een vertaling in een bepaalde taal kunnen maken. Maar we willen zeker weten dat het echt een breed gedragen behoefte is binnen een gemeenschap. Daarom beginnen we vaak met een mobilisatieperiode met de kerken in de betreffende taalgemeenschap, waarin we laten zien wat Bijbelvertaling kan betekenen. Dan merken we vaak dat mensen geraakt worden en zich realiseren: dit willen we echt."

Probeert Wycliffe Gods komst dichterbij te brengen?
Sommige christenen geloven dat de verspreiding van de Bijbel de wederkomst van Christus versnelt. "We krijgen weleens de vraag: ‘Denk je dat Jezus terugkomt als het laatste vertaalproject is afgerond?’ Dat weet ik niet", zegt Anke nuchter. "Maar we hebben wél een opdracht. Jezus gaf ons de opdracht om zijn Woord aan alle volken te brengen. Dat is wat we doen. Of en wanneer dat Gods komst dichterbij brengt, dat laten we aan Hem over."

"Het gaat niet alleen om een Bijbel in een taal, maar om een Bijbel die ook daadwerkelijk gebruikt wordt." (foto: Marc Ewell)

De toekomst: 2033 en verder
Nu 2025 in zicht is, wordt er internationaal al nagedacht over de volgende stap: een nieuw streven voor 2033. "Dit plan stelt voor dat alle talen met meer dan 500.000 sprekers minstens één volledige Bijbelvertaling hebben, talen met meer dan 5.000 sprekers een volledig Nieuw Testament, en talen onder de 5.000 sprekers in ieder geval een aantal hoofdstukken relevant voor de (betreffende) taalgemeenschap."

Maar Wycliffe Nederland committeert zich niet zomaar aan een nieuw getal. "Voor ons draait het niet om een checklist afvinken. We willen dat elke vertaling echt betekenis heeft en dat gemeenschappen zich erin herkennen. Het gaat niet alleen om een Bijbel in een taal, maar om een Bijbel die ook daadwerkelijk gebruikt wordt."

Voor Anke is dat het mooiste aan haar werk. "De veelkleurigheid van de kerk wereldwijd is zo prachtig. We werken met partners uit tientallen landen, allemaal gedreven door hetzelfde verlangen: dat mensen Gods Woord in hun eigen taal kunnen begrijpen. Dat maakt dit werk zo bijzonder."

Het streven van 2025 is nog niet helemaal bereikt, maar de beweging die het op gang heeft gebracht, heeft impact. De Bijbel komt in steeds meer talen beschikbaar en bereikt zo steeds meer harten. Hoe dat precies in Gods tijdlijn past? "Dat laten we aan Hem over", glimlacht Anke. "Wij blijven gewoon doorgaan."

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Jannica
Nieuws

Jannica van Barneveld zondag ingezegend als voorganger van Mozaiek010 in Rotterdam

Jannica van Barneveld wordt zondag 6 september officieel ingezegend als voorganger van Mozaiek010. Daarmee treedt zij toe tot het voorgangersteam van de Rotterdamse kerk, dat verder bestaat uit Ies Maaswinkel en Jan-Willem Bosman. Van Barneveld is si

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over bijzondere vriend: "Mijn grootste bemoediger"

"Bemoedig elkaar en bouw de één de ander op." Aan de hand van die woorden uit 1 Thessalonicenzen 5 vertelt Wilkin van de Kamp over Jochen, een vriend met een verstandelijke beperking die regelmatig voor hem bidt. In een aflevering van Begin je dag me

Kerk Syrië
Nieuws

SGP-Europarlementariër Ruissen organiseert conferentie over toekomst christenen in Syrië

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen organiseert op dinsdag 8 september in Brussel een conferentie over de toekomst van christenen in Syrië. In het Europees Parlement spreken kerkelijke leiders, politici en deskundigen over godsdienstvrijheid, pol

Opwekking 916
Video

Opwekking 916 roept op tot dankbaarheid van ochtend tot avond

Stichting Opwekking heeft met Het is zo goed (Opwekking 916) een nieuw lied toegevoegd aan de reeks Opwekkingsliederen. In het aanbiddingslied staan dankbaarheid en lofprijzing centraal. Van de ochtend tot de avond worden gelovigen uitgenodigd om God

THDV
Persbericht

Tot Heil des Volks vraagt aandacht voor verborgen prostitutie: ‘Dichterbij dan je denkt’

Prostitutie speelt zich in Nederland lang niet alleen af in bekende prostitutiegebieden. Ook vanuit hotels, garageboxen en vakantieparken bieden mensen seksuele diensten aan, vaak zonder dat omwonenden of hulpverleners daarvan op de hoogte zijn. Met

Bobby en Hannah Schuller bij Hour of Power
Nieuws

Bobby en Hannah Schuller zondag te gast in Hour of Power: "Wij blijven met jou geloven in genezing"

"Wij zijn niet de mensen die zeggen: je hebt niet genoeg geloof." Dat vertellen Bobby en Hannah Schuller aanstaande zondag in Hour of Power. Hannah kampte zelf met auto-immuunziekten en hun zoon Cohen leed ook aan een ziekte. "Nee, we begrijpen het a

Sluijs
Opinie

De rol van ervaring en gevoel binnen de Protestantse Kerk in Nederland

Cvandaag-redacteur Patrick Simons vroeg zich onlangs in een bijdrage hardop af of er nog wel plaats is voor gevoel en ervaring in de protestantse kerk. Dr. C. A. van der Sluijs vrees van niet. In onderstaande bijdrage stelt hij onder meer dat het wer

Johan Vink
Column

Nuchter blijven in een tijd vol onrust: wat zegt de Bijbel?

Wij hebben de naam nuchtere Hollanders te zijn. Meestal wordt dat uitgelegd als: beide benen op de grond, niet te veel drama, je ‘boerenverstand’ gebruiken, een beetje relativeren, sceptisch, misschien wel cynisch. Maar in deze tijd komt er zoveel op

Meerartikelen

cronin
Nieuws

Transgender voorganger gaat Amerikaanse kathedraal leiden

De Amerikaanse Micah Cronin is benoemd tot deken van de All Saints’ Cathedral in Milwaukee. Daarmee is de dertigjarige voorganger vermoedelijk de eerste transgender persoon die leidinggeeft aan een kathedraal van The Episcopal Church. Cronin begon op

anglicaans
Nieuws

Anglicaanse bisschop na vijf jaar vrijgelaten uit Venezolaanse cel: “Ze trokken mijn teennagels uit”

De Venezolaanse bisschop Jylman Red Jurado Farfán is na ruim vijf jaar gevangenschap vrijgelaten. De christelijke leider zegt dat hij in de gevangenis zwaar werd gemarteld. Bewakers zouden onder meer zijn teennagels hebben uitgetrokken en met elektri

Marokko
Verdieping

Marokko noemt zichzelf tolerant, maar legt christelijke bekeerlingen grote beperkingen op

Marokko presenteert zich graag als een tolerant islamitisch land, maar voor Marokkanen die christen worden, ziet de werkelijkheid er anders uit. Zij kunnen hun nieuwe geloof nauwelijks officieel laten erkennen, lopen risico wanneer zij het evangelie

Wang
Nieuws

Chinese voorganger al bijna halfjaar spoorloos na jarenlange strijd om kerkgebouw

De 73-jarige Chinese voorganger Wang Sanyuan is al bijna een halfjaar spoorloos nadat hij door de politie werd meegenomen. Zijn vrouw en kinderen hebben nog altijd niet gehoord waar hij wordt vastgehouden, waarvan hij wordt verdacht en of er een aank

Kibirige
Nieuws

Oegandese vader zwaar mishandeld door eigen zoons na bekering

Een vader uit Oeganda is volgens lokale bronnen ernstig mishandeld door zijn vijf volwassen zoons nadat zij ontdekten dat hij christen was geworden. De 52-jarige Kibirige Abumusa liep verwondingen op aan onder meer zijn handen, benen en rug en moest

paki
Nieuws

Pakistaanse rechter: samenleven met minderjarige bruid kan kindermishandeling zijn

Een Pakistaanse rechter heeft bepaald dat een huwelijksrelatie met een minderjarig meisje kan worden beschouwd als kindermishandeling. Christelijke belangenbehartigers zijn blij met de uitspraak, omdat ook christelijke meisjes in Pakistan geregeld wo

Russisch-orthodoxe kerk
Video

EO onderzoekt aantrekkingskracht Nederlandse jongeren tot Russisch-orthodoxe kerk

Nederlandse jongeren voelen zich aangetrokken tot de Russisch-Orthodoxe Kerk vanwege haar tradities, geloof en duidelijke structuur. Tegelijkertijd roept hun keuze een beladen vraag op: hoe ga je als christen om met een kerk waarvan de hoogste leider

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Na de lofzangen van de voorgaande psalmen klinkt in Psalm 99 ook een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij Gods heiligheid en de gevolgen van ongehoorzaamheid. Zijn oproep is helder: "Neem

Peter en Guido
Podcast

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel? Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel en niet in die van een andere religie? En wat wordt eigenlijk bedoeld met 'Gods Naam'? Die vragen staan centraal in de derde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Guido (rechts

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kees van Helden bezorgd over thuisabortus en late abortussen

Kees van Helden van prolifeorganisatie KiesLeven uit stevige kritiek op de werkwijze rond Thuisabortus.nl en op abortussen tussen 22 en 24 weken om niet-medische redenen. In het programma Uitgelicht! van Family7 reageert hij op de recente bevindingen

Silvan
Opinie

Niet elke bekering is spectaculair; mijn aarzeling bij indrukwekkende verhalen

Ik lees ze maar al te graag: de verhalen van mensen bij wie de Heere het leven radicaal veranderde. Maar wat nu als je zelf geen spectaculair bekeringsverhaal hebt?  Op Cvandaag en andere christelijke media verschijnen ze regelmatig: bekeringsverhale

Indian
Nieuws

Christelijk gezin weigert terugkeer naar hindoeïsme: menigte vernielt dak van woning

Een christelijk gezin in de Indiase deelstaat Chhattisgarh is zwaar onder druk gezet om terug te keren naar het hindoeïsme. Nadat het gezin weigerde deel te nemen aan een hindoeïstische ceremonie, zou een menigte het dak van de woning hebben vernield