Christelijke zorginstellingen in Frankrijk mogen medewerking aan euthanasie weigeren

Christelijke en andere particuliere zorginstellingen in Frankrijk mogen onder voorwaarden weigeren mee te werken aan euthanasie. Ook zorgmedewerkers en apothekers kunnen een beroep doen op gewetensbezwaren. Dat volgt uit een uitspraak van de Franse Constitutionele Raad over de nieuwe wet rond hulp bij sterven.
De wet werd op 15 juli definitief aangenomen door het Franse parlement. Daarmee werd ‘hulp bij sterven’, zoals de regeling officieel wordt genoemd, onder bepaalde voorwaarden wettelijk toegestaan. De regeling is bedoeld voor volwassenen met een ernstige en ongeneeslijke aandoening die levensbedreigend is en zich in een vergevorderd of terminaal stadium bevindt. Ook moet sprake zijn van aanhoudend lijden dat niet voldoende kan worden behandeld of door de patiënt als ondraaglijk wordt ervaren. De patiënt kan vervolgens een dodelijk middel krijgen om het leven te beëindigen. In principe dient de patiënt dit middel zelf toe. Als iemand daar lichamelijk niet toe in staat is, kan een arts of verpleegkundige dat doen.
De Constitutionele Raad heeft de wet inmiddels getoetst en oordeelde dat deze niet in strijd is met de Franse grondwet. Wel gaf de raad op drie belangrijke punten extra uitleg. Vooral de bescherming van gewetensbezwaren werd daarbij uitgebreid.
Voorwaarden voor euthanasie
Niet iedereen kan een beroep doen op de nieuwe wet. Een patiënt moet minimaal 18 jaar oud zijn. Ook moet iemand de Franse nationaliteit hebben of al langere tijd in Frankrijk wonen.
Verder moet er sprake zijn van een ernstige en ongeneeslijke ziekte die levensbedreigend is en zich in een vergevorderd of terminaal stadium bevindt. Het lijden als gevolg van de ziekte moet ondraaglijk zijn of niet voldoende kunnen worden behandeld. De patiënt moet bovendien in staat zijn om zelf een vrije en bewuste keuze te maken.
Een arts beoordeelt eerst of iemand aan de voorwaarden voldoet. Daarna wordt de aanvraag verder getoetst. Na goedkeuring moet de patiënt minstens twee dagen wachten. Op de dag waarop het leven wordt beëindigd, moet de keuze opnieuw worden bevestigd. De patiënt kan zijn besluit tot het laatste moment intrekken.
Christelijke instellingen mogen weigeren
Voor christelijke zorginstellingen is vooral een aanvulling van de Constitutionele Raad van belang. Particuliere en levensbeschouwelijke instellingen mogen weigeren dat euthanasie of hulp bij zelfdoding binnen hun muren plaatsvindt.
Dat mag wanneer de handeling duidelijk in strijd is met de missie of doelstelling van de instelling. Er moet dan wel een andere instelling in de omgeving beschikbaar zijn waar de patiënt terechtkan.
Over dit punt was eerder veel discussie. Christelijke organisaties vreesden dat bijvoorbeeld katholieke ziekenhuizen en zorginstellingen verplicht zouden worden om levensbeëindiging binnen hun gebouwen toe te staan. Het European Centre for Law and Justice (ECLJ) pleitte daarom voor bescherming van levensbeschouwelijke instellingen.
Gewetensbezwaar voor zorgmedewerkers
Ook individuele zorgmedewerkers mogen weigeren mee te werken aan de levensbeëindiging. Zij kunnen zich daarbij beroepen op hun geweten.
De Constitutionele Raad bepaalde dat deze bescherming ook voor apothekers geldt. Zij mogen weigeren het dodelijke middel te bereiden. De wet bood deze bescherming aanvankelijk wel aan artsen en verpleegkundigen, maar niet aan apothekers.
Een derde punt gaat over patiënten die onder wettelijke bescherming of voogdij staan. Als zij om hulp bij sterven vragen, moet de arts rekening houden met de mening van hun wettelijke vertegenwoordiger. De arts is echter niet verplicht die mening te volgen.
Christelijke organisatie spreekt van overwinning
Het ECLJ reageert positief op de bescherming van levensbeschouwelijke instellingen. De christelijke juridische organisatie verzette zich eerder tegen de mogelijkheid dat zulke instellingen gedwongen zouden worden om euthanasie binnen hun muren toe te staan.
Tegelijk blijft er vanuit christelijke hoek veel kritiek op de Franse wet. Zo hebben ook de Franse bisschoppen zich uitgesproken tegen het wettelijk toestaan van levensbeëindiging. Zij benadrukken het belang van palliatieve zorg voor mensen in de laatste fase van hun leven.
De Franse president Emmanuel Macron verwelkomde juist het oordeel van de Constitutionele Raad. Volgens hem komt daarmee een uitgebreid democratisch debat tot een einde. De wet is inmiddels officieel van kracht geworden.












































Praatmee