Video: wat iedere christen zou moeten weten over Tell Tsafit

Video 3 juli 2023 Redactie
schapen

Tell Tsafit of Tel-es-Safi is volgens deskundigen het Bijbelse Gath, de plaats waar bijvoorbeeld de Filistijnse reus Goliath vandaan kwam. Een ‘tell’ is een ruïne-heuvel. Een deel van Tall Tsafit is al afgegraven. Daarbij zijn unieke vondsten gedaan.

‘Gath’ betekent letterlijk ‘pers’. Vermoedelijk waren er in de omgeving van Gath veel wijngaarden. De stad lag strategisch op een heuvel. Het is omringd door vruchtbaar, glooiend land. Ook water is voorhanden. In de buurt van de tell stroomt het riviertje de Elah.

In de Bijbel lezen we voor het eerst over de stad Gath in het Bijbelboek Jozua. Jozua komt reuzen tegen tijdens zijn verovering van het land Kanaän. Er staat dat hij de Enakieten uitroeide en dat er alleen nog Enakieten overbleven in Gaza, Gath en Asdod (Joz. 11:22). Enakieten is een ander woord voor ‘reuzen’. Ook nu nog betekent ‘anak’ in het Hebreeuws ‘reus’.

Kustvlakte
Er waren in de tijd van het Oude Testament vijf belangrijke Filistijnse steden die allemaal hun eigen koning hadden. De steden Gaza, Ashkelon en Asdod lagen aan de kust. De steden Gath en Ekron lagen meer landinwaarts.

De Israëlieten woonden meer in de heuvels van Judea, denk aan Jeruzalem en Bethlehem. In het gebied waar de heuvel van Judea overgaan in de kustvlakte was vaak oorlog tussen de Israëlieten en de Filistijnen.

Een belangrijke handelsroute van noord naar zuid, de Via-Maris, liep via het land van de Filistijnen vanuit het noorden richting Egypte in het zuiden.

Bekijk de video van De Verkenners:

Filistijnen
De Filistijnen waren een heldhaftig volkje waar het volk Israël regelmatig mee heeft gevochten.

In Genesis 10:14 lezen we dat de Filistijnen afstammen van Cham, een van de zonen van Noach. Waarschijnlijk heeft een deel van het nageslacht van Cham eerst in Egypte gewoond en zich later gevestigd op enkele eilanden in de Middelandse Zee en in Turkije.

In de Bijbel wordt gezegd dat de Filistijnen afkomstig zijn van het eiland Kreta (Jer. 47:4). Het bijzondere is dat bewijzen daarvoor ook zijn teruggevonden bij opgravingen in Tell Tsafit. Er is daar veel aardewerk gevonden dat qua vorm en wijze van versiering lijkt op Grieks aardewerk.

Ook de omschrijving van de krijger Goliath (1 Sam. 17:4-7) komt min of meer overeen met omschrijvingen van strijders uit Zuid-Griekenland en Turkije uit die tijd.

De Filistijnen waren een ontwikkeld volk. Zij beheersten al vroeg het ambacht van het smeden van ijzer. Met hun ijzeren wapens en landbouwwerktuigen hadden de Filistijnen een stevige technologische voorsprong op de Israëlieten.

David
Niet alleen Goliath, maar ook David heeft een periode in Gath gewoond (1 Sam. 21:10-15). Toen hij op de vlucht was voor Saul dacht hij een veilig heenkomen te vinden bij koning Achis van Gath. De mannen van de stad vertrouwden David echter niet. David stelt zich vervolgens zo aan dat koning Achis denkt dat David niet goed bij zijn hoofd was.

Later komt David met heel zijn gevolg alsnog in de buurt van Gath wonen. Hij krijgt van koning Achis het dorpje Ziklag toegewezen (1 Sam. 27). Ook deze keuze loopt uiteindelijk niet goed af voor David.

Als David later koning is, verovert hij Gath (2 Sam. 8:1). Hij krijgt zelfs trouwe vrienden onder de mannen van Gath. Wanneer David later moet vluchten voor zijn zoon Absalom, blijft Ithai een legeroverste uit Gath, hem trouw (2 Sam. 15:19-22).

Restanten
Hoewel er een begin is gemaakt met opgravingen in Tell Tsafit is er voor archeologen nog veel werk te verzetten. Archeologen hebben aanwijzingen dat er in Tell Tsafit al heel vroeg mensen woonden; al voordat het volk Israël het land Kanaän veroverde. Tegelijkertijd zijn er hier ook restanten terug gevonden van bebouwing uit de tijd van de kruisvaarders, zo’n 1000 jaar geleden.

Vast staat ondertussen wel dat van de machtige stad Gath met haar reuzen alleen nog maar ruïnes over zijn. Het leert ons om ons niet al te druk te maken over wat groot, machtig of belangrijk zou zijn. Ruïnes, dat is wat er op z’n hoogst van overblijft. Het is beter om je tijd en talenten te besteden aan zaken die blijven tot in eeuwigheid.

Deze informatie is afkomstig uit het informatieblad dat hoort bij deze video van De Verkenners. Klik hier voor meer informatie. De Verkenners is een gezamenlijk initiatief van Steunfonds Israël / Isaac da Costa, Stichting Steun Messiasbelijdende Joden en het Centrum voor Israëlstudies.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn
Interview

Opperrabbijn openhartig over groeiend antisemitisme en hypocrisie in de samenleving

Steeds meer Joodse Nederlanders vragen zich af of er voor hen nog toekomst is in Nederland. De recente golf van antisemitisme zorgt voor grote zorgen binnen de Joodse gemeenschap. Opperrabbijn Binyomin Jacobs spreekt daar openhartig over in een inter

René Millenaar
Nieuws

Evangelische gemeenten in Brabant en Limburg bouwen aan nieuw netwerk

Een aantal evangelische gemeenten in Brabant en Limburg werkt aan een nieuw netwerk om elkaar te versterken en te investeren in leiderschap en gemeenteontwikkeling. Initiatiefnemer is René Millenaar (foto), die al jarenlang betrokken is bij het gemee

Hans Borghuis
Column

De perfecte kerk bestaat niet (en dat is misschien maar goed ook)

Onlangs realiseerde ik me dat ik de afgelopen jaren in bijna tweehonderd verschillende kerken en christelijke contexten heb gesproken of ben voorgegaan. In Nederland, maar ook in andere Europese landen. In dorpen en in steden. In kerken met nog geen

Kees Postma
Column

Wat doen we bij kerkverlating: afwachten of werken aan wederopstanding?

Kerksluitingen zijn in Nederland geen uitzondering meer. In dorpen en steden verdwijnen kerkgebouwen of krijgen ze een nieuwe bestemming. Vaak klinkt de verzuchting dat het nu wachten is op een wonder. Maar is dat werkelijk de weg die de kerk moet ga

Hadja Lahbib
Nieuws

EU financierde organisatie achter abortusinitiatief: SGP stelt vragen

De Europese Commissie heeft financiële steun verleend aan de organisatie achter het omstreden burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dat blijkt uit antwoorden van Eurocommissaris Hadja Lahbib (foto) op vragen van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruisse

Duitsland kerk
Nieuws

Aantal kerkleden in Duitsland blijft dalen

Het aantal christenen in Duitsland is in 2025 opnieuw gedaald. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD). Eind 2025 waren ongeveer 17,4 miljoen mensen lid van een protestantse kerk. Dat is een daling van ruim drie proc

Schots parlement
Nieuws

Schotse christenen dankbaar: parlement verwerpt wet voor hulp bij zelfdoding

Het Schotse parlement heeft een voorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een lang en emotioneel debat stemden 69 parlementsleden tegen en 57 voor. Eén lid onthield zich van stemming. Het wetsvoorstel was ingediend door politicus Liam McArthur.

Nigeria jihadisten
Nieuws

Predikant gedood en tientallen christenen ontvoerd in Nigeria

In de Nigeriaanse staat Kaduna is opnieuw een christelijke gemeenschap aangevallen. Daarbij werd een predikant gedood en zijn tientallen gelovigen ontvoerd. De aanval vond eind februari plaats in het dorp Dorowa, in het district Sanga. Volgens lokale

Meerartikelen

Ds. G. J. Baan
Video

Dit is wat GerGem-predikant G. J. Baan verbaast als hij op de Veluwe komt

Ds. G. J. Baan, predikant van de gereformeerde gemeente te Rotterdam-Zuidwijk, komt regelmatig op de Veluwe. De predikant verbaast zich dan over iets wat hij vaak tegenkomt wanneer hij een bezoekje brengt aan het onder Nederlanders populaire gebied.

Prestonwood Baptist Church
Nieuws

Onrust tijdens kerkdienst in Texas na verstoring door bezoeker

Een kerkdienst in een grote gemeente in de Amerikaanse staat Texas is afgelopen zondag verstoord. Een man begon luid te roepen tijdens de preek. Beveiligers hebben hem uiteindelijk uit de zaal verwijderd. Het incident vond volgens de Christian Post p

Ds. Alfred van de Weg
Column

Zoektocht van dj schudt christenen wakker

Wat gebeurt er wanneer een dominee en een dj samen op een podium staan? Tijdens een Jij daar-avond met dj Sefa en ds. G. van Zanden kwamen honderden jongeren samen om na te denken over muziek, geloof en levensvragen. De avond werd een inkijkje in een

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Cvandaag en Raad voor de Journalistiek: reflectie op werkwijze in kwestie-Paul Visser

De Raad voor de Journalistiek heeft geoordeeld dat een klacht tegen Cvandaag gegrond is naar aanleiding van het artikel “Kerkstrijd in Rotterdam: ‘Klachten waren middel om ds. Paul Visser te cancelen’”. Die uitspraak nemen wij serieus. Tegelijk vinde

Marco van Putten
Column

Is vergeving wel de kern van het evangelie? Een andere kijk op Jezus' boodschap

Veel christenen zien vergeving van zonden als de kern van het evangelie. Volgens Marco van Putten is dat echter te eenvoudig. In deze bijdrage onderzoekt hij wat de Bijbel zegt over zonde, verlossing en de rol van de Torah. Daarbij stelt hij de vraag

Douwe Scheepsma Szn
Opinie

Een christen stemt niet: een vergeten overtuiging uit de broederbeweging

Moet een christen stemmen en politieke verantwoordelijkheid nemen? Voor veel gelovigen is dat vanzelfsprekend. Toch bestaat er binnen delen van de christelijke traditie een andere overtuiging. In de broederbeweging gold lange tijd het motto: no ballo

Sam en Kely
Interview

Als het wonder uitblijft: leven met een onvervulde kinderwens

Huisje, boompje, beestje, kindje. Bij veel christenen ziet het ideaalbeeld er ongeveer zo uit: je ontmoet ergens in je jongvolwassen jaren een leuke jongen of een lief meisje. Je vindt een baan, koopt samen een huis en beleeft een prachtige bruiloft.

Joodse synagoge na brandstichting
Nieuws

SGP en CU willen dat kabinet-Jetten optreedt na aanslagen op Joodse instellingen

De aanslagen van afgelopen week op Joodse instellingen hebben Joods Nederland en daarbuiten opgeschrikt. Als het aan de SGP en de ChristenUnie ligt, treedt het kabinet van minister-president Rob Jetten veel daadkrachtiger op tegen antisemitisme. De p

Arjan Lock
Persbericht

EO Metterdaad start noodhulpactie voor vluchtelingen in Libanon

Sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten zijn in Libanon grote aantallen mensen op de vlucht geslagen. Gezinnen moesten halsoverkop hun huizen verlaten, kinderen slapen op straat en ook complete dorpen zijn geëvacueerd. In samenwerking met

Anne Rats - De Stokerij Schiedam
Nieuws

Lutherse Kerk Schiedam podium voor 'onheilige mis op heilige grond'

De voormalig Lutherse Kerk in Schiedam is op zaterdag 21 maart de plek waar hogepriesteres Anne Rats een 'onheilige mis op heilige grond' organiseert. Theatergezelschap De Stokerij noemt het een theater waarbij er ook tien geboden zijn en een vuurrit

Nigeria
Nieuws

Christen gedood en vijf gelovigen ontvoerd bij aanval in Nigeria

In Nigeria is opnieuw een dodelijke aanval uitgevoerd op een christelijke gemeenschap. Gewapende aanvallers hebben een christelijke man gedood en vijf anderen ontvoerd. Onder de ontvoerden is ook de vrouw van het slachtoffer, meldt Morning Star News.

asielbeleid Nederland
Nieuws

Kerkleiders waarschuwen senatoren in open brief voor verharding asielbeleid

Kerkvertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hebben stevige kritiek geuit op de voorgenomen verharding van het asielbeleid. In een open brief aan de Eerste Kamer roepen bisschop Gerard de Korte en scr