Gabriel Barkay is decaan Bijbelse archeologie: "Ik probeer de Bijbel niet te bewijzen"

God2 augustus 2023 David Parsons en Jonathan Parsons
Gabriel Barkay

Professor Gabriel Barkay is een levende legende op het gebied van bijbelse archeologie. Een kleurrijk figuur, hij wordt beschouwd als de leidende expert op het gebied van de geschiedenis van Jeruzalem.

Hij heeft archeologie gestudeerd en onderwezen aan de Universiteit van Tel Aviv en de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Met name wordt Barkay gecrediteerd voor het ontdekken van de oudste bijbelse Hebreeuwse inscripties die ooit zijn gevonden - twee zilveren amuletten met de Aäronische zegen uit Numeri 6:24-26, daterend uit de tijd van koning Hizkia. We spraken hem onlangs over deze en andere belangrijke vondsten in het land sinds de wedergeboorte van Israël 75 jaar geleden. Hier is een transcriptie van ons interview.

Waarin bent u geïnteresseerd geraakt op het gebied van archeologie?
"In mijn jeugd woonde ik in het gebied van Rehavia en dwaalde ik door de Vallei van het Kruis en verschillende andere plaatsen. Een groot deel van het huidige Jeruzalem was nog niet bebouwd. En er waren veel open plekken. Ik verzamelde allerlei artefacten, oude munten en potten van aardewerk en andere dingen. Ik vroeg me af van wie zou dat kunnen zijn? Ik begreep dat ik niet de eerste in dit land ben en dat er vele anderen voor mij waren. Ik kreeg steeds meer interesse. Ik dwong mijn vader om wat boeken voor me te kopen. En zo kwam ik in mijn jeugd in de archeologie terecht."

"Eigenlijk is de Bijbel de belangrijkste motivatie van mensen die komen graven in het Heilige Land, en vooral in Jeruzalem."

Wat waren enkele van uw belangrijke vondsten of ontdekkingen?
"In de afgelopen 15 jaar heb ik leiding gegeven aan het Sifting Project, het zeven van grond die illegaal is verwijderd van de Tempelberg, de belangrijkste archeologische vindplaats in dit land. Ik ben vooral trots op mijn opgraving aan de westkant van Jeruzalem, bij Katef Hinnom, de schouder van Hinnom, naast de St. Andrews Presbyterian Church of Scotland. Daar had ik negen seizoenen van opgravingen.

We hadden een reeks grafgrotten en een belangrijke vroegchristelijke kerk. De grafgrotten dateren uit de zevende eeuw voor Christus, de tijd van de profeet Jeremia en koning Josia, zo’n 2600 jaar geleden. In de meeste van deze zeven grotten werd het bovenste gedeelte weggehouwen en in de oudheid geplunderd. In een van de grafgrotten vonden we een zeer interessante architectuur met verhoogde planken voor het begraven van lichamen met uitgeholde hoofdsteunen voor de overledene. We hebben honderden grafplanken gevonden in deze opslagplaats, wat een unieke vondst is. In die kamer verzamelden ze de botten en grafgiften van mensen die op de banken waren begraven. We hadden meer dan 1000 objecten in één kamer. Ongeveer 125 van hen waren gemaakt van zilver, 360 intacte aardewerken vaten en 140 kralen gemaakt van halfedelstenen. We hadden glazen voorwerpen, ivoren voorwerpen en zelfs wat goudstukken.

Onder de vondsten in die opslagplaats hadden we twee kleine opgerolde plaquettes gemaakt van 99 procent puur zilver. En na drie jaar van inspanningen slaagden we erin om die twee kleine boekrollen uit te rollen en ze waren dicht bezaaid met oud Hebreeuws schrift, dat in beide gevallen de priesterlijke zegening bevatte uit het boek Numeri uit hoofdstuk zes, verzen 24 tot 26. En deze zijn de vroegste bijbelverzen die we vandaag bezitten. Ze zijn uit de zevende eeuw voor Christus, ongeveer 2600 jaar oud, van vlak voor de verwoesting van Jeruzalem door de Babyloniërs, vóór koning Josia. Het stamt uit de tijd dat de eerste tempel, de Tempel van Salomo, nog in Jeruzalem stond. En die twee kleine boekrollen noemden ze zes keer de naam van de HEER, wat ook het eerste woord was dat ik wist te ontcijferen toen ik ze voor het eerst zag nadat ze waren uitgerold. Het tetragrammaton van de onuitspreekbare naam van God, in de Bijbel waar je het woord Heer hebt, dat verschijnt als JHWH."

Bent u op een gegeven moment de Bijbel gaan gebruiken als gids of hulpmiddel bij je onderzoek? Dit is de essentie van Bijbelse archeologie waarbij de Bijbel als leidraad wordt gebruikt, maar niet noodzakelijkerwijs om het te bewijzen.
"De connectie tussen de Bijbel en theologie is een bekend onderwerp op het gebied van archeologie in dit land. Eigenlijk is de Bijbel de belangrijkste motivatie van mensen die komen graven in het Heilige Land, en vooral in Jeruzalem. Maar met de jaren ontwikkelde zich onder archeologen een gemengde houding ten opzichte van de Bijbel. Sinds de jaren 70 waren er enkele mensen die elk mogelijk verband tussen de Bijbel ontkenden en ze betwistten en verwierpen de bijbelse verslagen als niet-historisch.

"Ik denk niet dat de Bijbel archeologie bewijst. Ik denk dat archeologie ons vermogen vergroot om de Bijbel beter te begrijpen."

Aan de andere kant waren er anderen die het bijbelse verslag zonder enige kritiek volgden en dachten dat het een nauwkeurige beschrijving was van de geschiedenis van de Israëlieten. De waarheid is dat de middenweg de juiste is; we zouden de Bijbel moeten gebruiken en we zouden archeologie moeten gebruiken, en wanneer ze maar passen - dat is heel goed. Het een heft de waarde van het ander niet op.

Ik heb in ieder geval een conservatievere kijk op het onderwerp. Ik denk dat iemand die de vroegste bijbelverzen heeft ontdekt, de waarde van de term ‘bijbelse archeologie’ niet kan ontkennen. Ik voel wel een heel nauwe band met de mensen die hier waren en in de Heilige Schrift worden beschreven. Dus ik probeer de Bijbel niet te bewijzen, en ik denk niet dat de Bijbel enig bewijs nodig heeft."

Dus het heeft uw geloof verdiept?
"Het is sterk genoeg, het heeft mijn bewijs niet nodig. Ik denk niet dat ik de Bijbel of iets dergelijks moet versterken. Ik denk niet dat de Bijbel archeologie bewijst. Ik denk dat archeologie ons vermogen vergroot om de Bijbel beter te begrijpen. En het levert ook het chronologische kader en de aspecten van het dagelijks leven. Waar de Bijbel soms zwijgt, voegen we meer informatie toe over de mensen die ons deze prachtige literatuur hebben nagelaten."

Wat zijn enkele van de andere belangrijke archeologische ontdekkingen van de afgelopen 75 jaar?
"De Dode Zeerollen zijn de belangrijkste ontdekking, een verzameling van ongeveer 900 boeken of overblijfselen van een bibliotheek van een joodse sekte die in het jaar 68 na Christus ten einde kwam. Het waren waarschijnlijk de in historische bronnen genoemde Essenen, die naast de Dode Zee een spiritueel centrum vestigden.

"We hebben werken in de collectie vanaf de derde eeuw voor Christus en verder. Dit is een schitterende ontdekking."

We hebben werken in de collectie vanaf de derde eeuw voor Christus en verder. Dit is een schitterende ontdekking. Alle boeken van de Bijbel behalve de rol van Esther zijn daar vertegenwoordigd. We hebben veel boeken van de apocriefen onder hen. We hebben ook enkele sektarische woorden, die van het allergrootste belang zijn, vooral de Tempelrol, die een zeer lange tekst is, zeer goed bewaard gebleven, en ons vertelt over de toekomstige tempel die komt, zoals ze die visualiseerden. Zonder enige twijfel zijn de Dode Zeerollen de belangrijkste ontdekking."

Hoe zit het met de Tel Dan-stèle? Hoe belangrijk is dat?
"In de jaren negentig stapelden zich twijfels op over de historiciteit van David en Salomo, en de verenigde monarchie beschreven in de Bijbel, vooral in de boeken Samuel en 1 Koningen. De Deense of Kopenhagense school ontkende de historiciteit van David en Salomo en ze zeiden dat deze bijbelse figuren nooit hebben bestaan. Er waren veel volgelingen van die school in Groot-Brittannië, in de Verenigde Staten en ook hier in dit land. Nu, de volgende decennia sindsdien hebben iets totaal anders laten zien.

Allereerst, in 1993 in Tel Dan in het noorden, een fragment van een stenen stèle die was opgericht door de koning van de Arameeërs, koning Hazael die Tel Dan veroverde, plaatste hij een monument bij het poortgebouw dat daar in stukken gebroken lag, en de fragmenten ervan waren opgenomen in de bouwstenen van een latere poort op die plaats, met die inscriptie, geschreven in de negende eeuw vGT, waar hij opschept dat hij vele koningen heeft gedood, onder wie de koning van Israël en de koning van het ‘Huis van David’. In hun eerste reacties beweerde een van de scholen in Kopenhagen dat de inscriptie een vervalsing was, wat niet alleen een zeer wrede beschuldiging is, maar ook een zeer verkeerde. Iedereen kan het met eigen ogen zien in een tentoonstelling.

Ook werd een site in de vallei van Elah, in de buurt van Beit Keyafa, opgegraven door mensen van de Hebreeuwse Universiteit. En daar kwamen ze erachter dat David niet alleen bestond, maar hij bouwde ook een stad in het laagland, in de Shephela-vallei, en er was een koninkrijk van David, niet alleen genoemd 100 jaar na zijn leven in de stèle van Tel Dan, maar bewijs in de fysieke overblijfselen van sites die door hem zijn gebouwd. Dus de hele ontkenning van de historiciteit van de verenigde monarchie stortte langzaam ineen, ook met de vele ontdekkingen in de oorspronkelijke Stad van David. Dat is een ander verhaal.

Jeruzalem is hét centrum van archeologische activiteit, vooral sinds de Zesdaagse Oorlog en de hereniging van Jeruzalem. In het hart van de Joodse wijk van Jeruzalem ontdekte wijlen professor Avigad een grote stadsmuur van ongeveer acht meter dik en ongeveer acht meter hoog. Een zeer massieve stadsmuur. En dat maakte een einde aan het idee van mensen die dachten dat het in de Bijbel beschreven Jeruzalem een kleine koeienstad was, beperkt tot de smalle Stad van David.

"We hebben aardewerk in overvloed, dit alles getuigt van het feit dat de Tempelberg van belang was in de vroegchristelijke periode…"

Dit bracht een revolutie teweeg in de studie van de Eerste Tempelperiode in Jeruzalem, maar ook de Tweede Tempelperiode van Jeruzalem werd intensief bestudeerd door Benjamin Mazar, die de omgeving van de Tempelberg bestudeerde. Zijn werk werd later voortgezet door zijn kleindochter, Eilat Mazar, in Shilo en vele anderen opgegraven delen van de Oude Stad, in de oude kern van de Stad van David, evenals in de Citadel, in het westelijke deel van Jeruzalem. En al met al hebben we een beeld van Jeruzalem gedurende zijn hele geschiedenis, van ver voor de Eerste Tempelperiode, en ook na de Tweede Tempel."

Hoe dankbaar moeten christenen zijn dat Israël hier soevereiniteit heeft en al dit bijbelse erfgoed kan vinden?
"Luister, al die jaren van mijn jeugd en vroege volwassenheid heb ik als soldaat deelgenomen aan de veldslagen in Jeruzalem. Ik weet hoe ik de vrijheid moet waarderen die we nu in Jeruzalem hebben. Niet al te veel mensen stellen het op prijs. Zij beschouwen het als iets dat altijd al bestond, ik beschouw het niet als zodanig. Ik denk dat we het meer moeten waarderen.

En ik denk dat de ontdekking van christelijke overblijfselen van enorm belang is. Ik heb zelf verschillende kerken opgegraven, en in de grond die we op de Tempelberg hebben opgegraven, bevonden zich een overvloed aan vondsten uit de vroegchristelijke periode, wat onze kijk op de christelijke aanwezigheid op de Tempelberg veranderde, wat anders is dan de algemene gedachte. Tijdens de christelijke periode was er veel activiteit op de Tempelberg. We hebben munten, we hebben mozaïekresten, we hebben kleine kruishangers verloren door pelgrims die naar de Tempelberg kwamen. We hebben aardewerk in overvloed, dit alles getuigt van het feit dat de Tempelberg van belang was in de vroegchristelijke periode…

En we hebben overal in het land bewijs van het belang van dit land voor christenen in het verleden. Men kan in de voetsporen van Jezus treden in Galilea, in Jeruzalem en elders. Men kan de vroegchristelijke periode en andere perioden volgen waarin het Heilige Land belangrijk was voor christenen, die zeer goed vertegenwoordigd zijn in de archeologische archieven.

Dit artikel is geschreven door David Parsons en Jonathan Parsons, onderdeel van International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ). Bovenstaand verhaal is een deel van het volledige interview. Wil je het volledige interview lezen? Klik dan hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

#333 Jeffrey & Peter van der Weerd over ontrouwe kerkgangers, koning voetbal en de wetenschap
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

pakistan
Nieuws

Pakistan wil met nieuwe wet christelijke meisjes beschermen tegen gedwongen islamitisch huwelijk

In Pakistan is een nieuwe wet aangenomen die de minimumleeftijd om te trouwen voor zowel jongens als meisjes op 18 jaar stelt. Daarmee zouden christelijke meisjes, die vaak het slachtoffer zijn van ontvoeringen en gedwongen huwelijken met moslims, me

Roemke
Dagelijks leven

Unieke beelden: pastor imiteert Trump op Republikeinse Conventie en gaat daarna in gebed

Op dit moment vindt de Republikeinse Conventie in Milwaukee plaats. De eerste avond van deze conventie werd met gebed afgesloten door pastor James Roemke van de Messiah Lutheran Church. Nadat de voorganger vertelde ontzettend blij te zijn dat Trump v

Ramon Roks
Nieuws

Celibatair levende homoseksueel stopt met priesteropleiding Den Bosch vanwege anti-homohouding

De 27-jarige Ramon Roks stopt met zijn priesteropleiding in het bisdom van ’s-Hertogenbosch omdat hij zich als celibatair levend homoseksueel niet welkom voelt in het bisdom door de houding van sommige mensen. Dat meldt het dagblad Trouw.  Roks heeft

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden wijst op christenen die Gods aanwezigheid niet ervaren

"Er wordt in onze dagen veel geklaagd over een gebrek aan godservaring. We zeggen al snel: ‘Waar is God nou? Als ik Hem nodig heb, hoor ik Zijn stem niet.’ Heeft u wel eens geprobeerd om de eenzaamheid te zoeken?", aldus ds. G. van Zanden. De hervorm

Peter van der Weerd
Podcast

HHK-predikant bezorgd over lage opkomst kerkactiviteiten: terecht?

“Als we een Bijbelstudiegroep hebben en er komt vijf man, spreken we van een 'goede opkomst'. Bij een Bijbellezing, zomaar midden in de week, zit er een handjevol.” Onlangs uitte ds. W. J. C. van Blijderveen zijn zorgen over de lage opkomst bij kerke

Karin Mechielsen
Video

Biddende moeder deelt indrukwekkend getuigenis over haar zoon

Karin Mechielsen vertelt in onderstaande video van De Stadskerk in Groningen over hoe haar geduld met God op de proef gesteld werd, toen haar zoon het geloof begon te verliezen. "God greep mijn zoon in zijn nekvel", vertelt zij. Maak tijd voor een bi

porno kijken
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller kijkt drie keer per week porno: 'Ik smeek God om hulp'

'Ik ben een jongeman van begin 20 jaar. Al een aantal jaren ben ik 'serieuzer' geworden in het omgaan met geloof en met de Bijbel. Ik probeer zoveel mogelijk naar de kerk te gaan en probeer ook doordeweeks naar de kerk te gaan. Maar ondanks dit loop

W. Kos
Nieuws

Nieuwe dominee voor hersteld hervormd Rijssen: W. Kos

W. Kos gaat voor het eerst als gemeentepredikant aan de slag. De kandidaat heeft een beroep van de hersteld hervormde gemeente in Rijssen aanvaard. Daar volgt hij de vorig jaar naar Katwijk aan Zee verhuisde ds. H. Lassche op. Kandidaat W. Kos uit Hu

Meerartikelen

Hans Borghuis
Column

Jongeren zetten leven opzij voor Jezus (en houden ons een spiegel voor)

Een aantal jonge mensen waar we sinds een poosje mee optrekken zijn nog niet zo lang geleden tot geloof gekomen. Onlangs werd een van hen in Italië gedoopt en een vriendin van haar deelde een week later haar eigen zoektocht naar de waarheid tijdens e

Karmel
Video

Video: Wat iedere christen zou moeten weten over de Karmel

De Karmel is een beboste, rotsachtige bergrug in Israël. De toppen zijn maximaal zo’n 500 meter hoog. Het Karmelgebergte mondt uit in de Middellandse Zee. Op die plaats ligt de grote Israëlische havenstad Haifa. De naam ‘Karmel’ komt van de Hebreeuws

Naomi Oosterhof
Podcast

Bijbellezen, waar moet ik beginnen? Podcastmaker geeft tips

De Geloofwaardige Podcast is dé podcast die jongvolwassenen informeert over het christelijk geloof. In de derde aflevering gaat Naomi Oosterhof (foto) inhoudelijk in op Bijbellezen. Waar moet je beginnen? Het is een ingewikkeld boek wat overweldigend

SharInvest
Nieuws

Dorcas en Kom over en help starten investeringsbedrijf SharInvest

In Oost-Europa ontbreekt het aan een stimulerend ondernemersklimaat waardoor ondernemers in midden- en kleinbedrijven belemmerd worden in de ontwikkeling van hun onderneming. Het krijgen van leningen is bovendien complex én zeer kostbaar. Daarnaast i

Gerard Vrooland
Column

In Nederland heeft de imam meer 'succes' dan de dominee

In Nederland zien we kerken leeglopen. Daarentegen geven cijfers aan dat de islam groeit in Nederland. Hoe kan dat? In België zien we die groei nog duidelijker. Een optimistische islamgeleerde meent dat in Nederland en België jaarlijks 1000 tot 2000

Rechtbank Groningen
Nieuws

Voorganger hoort zes jaar celstraf tegen zich eisen voor jarenlang seksueel misbruik

Het Openbaar Ministerie (OM) in Groningen eiste vandaag zes jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf tegen voorganger Jan Willem M. Hij stond voor de rechtbank voor het herhaaldelijk misbruiken van een vrouw. "De centrale vraag in dit proces is of er s

India
Nieuws

Indiase christenen door hindoes aangevallen tijdens kerkdienst, autoriteiten weigeren in te grijpen

Kerkdiensten in een dorp in de Indiase staat Madhya Pradesh zijn stilgelegd na een gewelddadige aanval door hindoe-extremisten op 1 juni. De aanval, geleid door leden van de Bajrang Dal, richtte zich op een samenkomst van gelovigen in het huis van Pa

Masih
Nieuws

Pakistaans christen (29) voor het oog van eigen kinderen doodgeschoten door moslimburen

Een 29-jarige katholieke vader van vier kinderen is vorige week door zijn moslimburen doodgeschoten nadat hij in opstand kwam omdat zij christenen in de omgeving intimideerden. Dat vertelt familie van de man tegenover Morning Star News.    Marshall M

La Fuente
Nieuws

Spaanse bondscoach getuigt van geloof: "God geeft me veiligheid en kracht"

Spanje heeft het EK voetbal 2024 gewonnen onder leiding van bondscoach Luis de la Fuente. Voor de overwinning op Engeland sprak De la Fuente openlijk over zijn geloof: “Ik ben niet bijgelovig. Als ik vandaag en morgen bid, is dat omdat ik dat al lang

Trump en Vance
Verdieping

Pro-life, pro-Israël en voor 'Bijbels huwelijk': Dit is de man die Trump als vicepresident wil

Daags nadat er een aanslag op zijn leven werd gepleegd, heeft voormalig president Donald Trump bekend gemaakt dat de conservatieve J. D. Vance (39) zijn 'running mate' wordt. Dat betekent dat Vance, uitgesproken pro-life en pro-Israël, ook kandidaat

Rodney en Mary Leah Miller
Nieuws

Christelijk koppel uit Alabama ziet kinderwens via embryo-adoptie in vervulling gaan

In de Verenigde Staten neemt het aantal koppels dat kiest voor in-vitrofertilisatie (ivf) toe. In 2021 resulteerde ivf in de geboorte van meer dan 86.000 baby's, wat twee procent van het totale aantal geboorten vertegenwoordigt. Terwijl het debat ove

ds. M. Maas
Video

Hervormde predikant confronteert kerkgangers: "Waar zijn de getuigenissen?"

"Geloof wordt onder ons beoefend, maar waar zijn de getuigenissen? Theologische boeken hebben we voor handen en we zijn niet onbekend met twistgesprekken. Maar nogmaals, waar zijn de getuigenissen?", vroeg ds. M. Maas zich onlangs af tijdens een pree