Aanleiding voor de commotie was een kersthomilie van Louis Raphaël Sako, waarin hij sprak over “normalisatie”. Volgens het Chaldeeuws patriarchaat gebruikte hij dat woord in een geestelijke betekenis. Het ging om een oproep tot verzoening, herstel van vertrouwen en samenleven binnen Irak. Hardliners verdraaiden deze woorden echter en beschuldigden Sako ervan politieke normalisatie met Israël te steunen.

Die beschuldiging leidde tot felle online campagnes en zelfs oproepen tot arrestatie en executie. Kardinaal Sako reageerde daarop met de woorden: “Als men mij wil berechten en doden omwille van Irak, dan zij het zo.” Het patriarchaat benadrukte dat de boodschap niets met buitenlandse politiek te maken had, maar de dreiging hield aan.

Kamervragen over veiligheid en diplomatie
Ceder vraagt de minister onder meer of hij bereid is de bedreigingen publiekelijk te veroordelen en de Iraakse regering op te roepen hetzelfde te doen. Ook wil hij weten of Nederland, eventueel samen met andere EU-landen, druk wil uitoefenen om de veiligheid van kardinaal Sako en zijn omgeving te garanderen. Daarnaast vraagt hij aandacht voor de bredere positie van Aramese en andere christelijke minderheden in Irak en voor de rol van de Nederlandse speciaal gezant voor vrijheid van religie.

Een andere vraag gaat over het uitblijven van een nieuwe EU-gezant voor godsdienstvrijheid. Volgens Ceder is snelle benoeming nodig om geloofsvrijheid wereldwijd beter te beschermen.

Aramese Beweging voor Mensenrechten slaat alarm
De Aramese Beweging voor Mensenrechten spreekt van een gevaarlijke situatie. Volgens de organisatie laat deze zaak zien hoe kwetsbaar christelijke leiders en gemeenschappen in Irak zijn. “Het bedreigen van een geestelijk leider is het bedreigen van een hele gemeenschap”, stelt voorzitter Aziz Beth Aho. Hij waarschuwt dat zulke campagnes angst aanwakkeren en christenen ertoe kunnen bewegen het land te verlaten.

De beweging herinnert aan eerdere tragedies, zoals de ontvoering en moord op bisschop Paulos Faraj Rahho in 2008. In hun ogen toont de geschiedenis dat haatcampagnes tegen kerkelijke leiders vaak voorafgaan aan geweld tegen de hele gemeenschap.

Kwetsbare positie van christenen in Irak
Christenen behoren tot de oudste bevolkingsgroepen van Irak en zijn al bijna tweeduizend jaar aanwezig in Mesopotamië. Toch is hun aantal sinds 2003 dramatisch gedaald. Door oorlog, terreur van Islamitische Staat, discriminatie en wetteloosheid is de christelijke bevolking geslonken van meer dan 1,5 miljoen tot enkele honderdduizenden.

Hoewel de veiligheidssituatie sinds de val van IS is verbeterd, leven veel christenen nog steeds in onzekerheid. Kerkgebouwen worden bedreigd, land wordt onteigend en leiders staan onder druk. Internationale organisaties waarschuwen dat zonder duidelijke bescherming het voortbestaan van het christendom in Irak verder in gevaar komt.