In de wereld maar niet van de wereld
Zodra de relatie met de wereld voor jou niet meer een lastige uitdaging is zou er een rood lampje moeten gaan branden. Dat is natuurlijk niet fijn om te horen en misschien is het ook wel een beetje te prikkelend gezegd. Maar we weten allemaal hoe gemakkelijk je aan de ene of andere kant van het paard valt. Dus enerzijds zie je dat christenen zich helemaal terugtrekken in een subcultuur, dat ze zich isoleren van de wereld waarin ze juist door God zijn geplaatst om Hem te vertegenwoordigen. Aan de andere kant zie je ook christenen die met alle winden meewaaien en als een kameleon zich aanpassen aan de omgeving waarin ze zitten. In beide gevallen wordt de spanning die hoort bij onze roeping vermeden.

Hoe reageren op weerstand
Jezus is in Zijn onderwijs best heel uitgesproken: Hij zegt bijvoorbeeld dat Zijn discipelen als schapen onder de wolven zijn. Dus dat ze kunnen rekenen op weerstand om het maar heel eufemistisch te formuleren. Als we kijken in de wereld zien we dat veel christenen een grote prijs betalen voor het geloof in Jezus, dat vervolging geen uitzondering is. Maar ook hier in ons geseculariseerde westen kan het moeilijk zijn om tegen de stroom in te zwemmen.

Tegelijkertijd zien we bij Jezus geen enkele vorm van afzetten of defensief reageren op zijn omgeving. Hij is met ontferming bewogen over de mensen die Hij in hun ware identiteit ziet, namelijk als schapen zonder herder, voortgejaagd en afgemat. Hij zegt in dat verband dat er een enorme behoefte is aan medewerkers die met zijn bewogenheid willen zorgen voor al die mensen die de liefde van de Vader nog niet kennen. 

Dubbele loyaliteit
Gelovigen hebben een dubbele loyaliteit. Enerzijds ligt hun hart bij Jezus en willen ze betrokken zijn bij de uitbreiding van Gods Koninkrijk. Of dat nou verwelkomd wordt of weerstand oproept. Anderzijds zijn ze bewogen met de wereld en willen zij er alles aan doen om mensen te winnen voor Jezus. De bekendste tekst uit de Bijbel zegt dat God de wereld zo liefhad dat Hij Zijn Zoon gaf… Jezus is niet gekomen om te veroordelen maar om leven te geven aan ieder die in Hem gelooft. Dus datzelfde wil God door ons doen…

Om dit nog wat verder toe te spitsen op onze rol zou ik een onderscheid willen maken tussen drie aspecten van ons christenzijn. Vaak zie je dat mensen zich met groepen verbinden die één van deze aspecten centraal stellen. Ik noem ze de relevanten, de profeten en de pelgrims. 

1. Relevant willen zijn
De relevanten hebben er alles voor over om bruggen te slaan naar de wereld. Ze willen laten zien dat het evangelie relevant is, dat het aansluit bij de behoeften en verlangens van mensen. Ze vinden het belangrijk om zich waar mogelijk aan te passen in taalgebruik, in gedrag en in waarden. Alles wat een kloof zou kunnen  creëren wordt vermeden. 

2. Profetisch je laten horen
De profeten hebben een sterke behoefte om voor de waarheid, voor gerechtigheid, op te komen. Als zij geconfronteerd worden met ideeën die haaks staan op het evangelie zullen ze dat duidelijk naar voren brengen zonder zich te laten weerhouden door angst dat dit misschien niet overkomt. Ze doen geen water bij de wijn en voor hen staat centraal dat je je niet schaamt voor wat je gelooft.

3. Als pelgrim leven
De pelgrims leven vanuit het besef dat deze wereld een doorgangshuis is, een voorportaal van de eeuwigheid. Zij vinden het niet zo belangrijk erbij te horen en zich in deze wereld comfortabel of aanvaard te voelen. Zij zijn vreemdeling in deze wereld en zijn geneigd zich met gelijkgezinden terug te trekken in de eigen subcultuur.

Nu merk je natuurlijk direct dat alle drie de posities iets onevenwichtigs hebben. Dat klopt want ze horen bij elkaar en het is niet gezond om ze los te koppelen. Alle drie de aspecten zijn onlosmakelijk verbonden met onze roeping als christen. Maar in de praktijk zien we dat wij geneigd zijn om één aspect over te benadrukken ten koste van de andere. Dat doen we omdat het ingewikkeld is met de ambivalentie om te gaan die voortvloeit uit het feit dat we én bruggen willen bouwen, én onze eigen overtuiging moeten vasthouden, én leren leven met het besef dat we er niet echt bij horen. 

Juist de combinatie is nodig
Het is veel gemakkelijker om voor één van die posities te kiezen en de andere te negeren. Als we alleen bezig zijn bruggen te bouwen hebben we de neiging om de verschillen die er zijn weg te poetsen. Als we alleen ons eigen geluid willen laten horen lopen we weg voor de uitdaging echt relaties op te bouwen met andersdenkenden. Als we ons als pelgrims opstellen nemen we snel afstand van het hier en nu en trekken we ons terug.

Toch zijn alle drie de facetten onlosmakelijk verbonden met de paradoxale positie die we als christen innemen. We zijn in de wereld maar niet van de wereld. Ons hart ligt bij Gods Koninkrijk, we zijn anders en tegelijk wil God ons vullen met passie voor deze wereld zonder dat we opgaan in het hier en nu en alles wat de wereld ons te bieden heeft. Best complex. Dat redden we alleen als we net als Jezus onze roeping in afhankelijk van de leiding van de Heilige Geest uitleven.