Theologen hekelen toon SGP in Israël-debat: 'Bevindelijk populisme'

Nieuws 28 oktober 2025 2 minuten Redactie
SGP-partijdag
ANP / Robin Utrecht

De felle kritiek van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk op de Israël-uitspraken van CDA-leider Henri Bontenbal zorgt voor verdeeldheid binnen christelijke kring. Terwijl veel gelovigen de vergelijking die Bontenbal maakte tussen Israël en Rusland 'onbegrijpelijk' noemen, pleiten anderen juist voor meer nuance en respect.

Theoloog Arnold Huijgen (linksboven op de foto) reageert op X dat de toon van de SGP 'te ver' gaat. 'Volgens mij houdt de SGP het echt langer vol in de Tweede Kamer wanneer haar vertegenwoordigers anderen niet framen, maar de beste versie van het argument van hun tegenstanders bestrijden', schrijft hij. 'Ik vond de uitspraak van Bontenbal ook niet gelukkig, maar dit gaat wel ver.'

Ook communicatieadviseur Jan-Willem Wits, voormalig woordvoerder van de Nederlandse bisschoppen, sluit zich daarbij aan. Hij spreekt van 'bevindelijk populisme' en stelt dat de partij 'willens en wetens de integriteit van een andere politicus in twijfel trekt vanwege een ongelukkige formulering'. 'Ik begrijp niet waarom de SGP dit soort populisme omarmt', aldus Wits.

Radiopresentator en theoloog Elsbeth Gruteke is eveneens kritisch op de koers van de partij. 'Ik ben echt zeer teleurgesteld in de SGP in deze campagne; van staatsrechtelijk geweten naar ultra-conservatief populisme. Het kan zoveel beter.'

Aanleiding: Israël-uitspraken van Bontenbal
Aanleiding voor de ophef zijn uitspraken van CDA-leider Henri Bontenbal tijdens een verkiezingsuitzending van het Jeugdjournaal. In een gesprek met een leerling met Palestijnse achtergrond zei hij: 'Als je kritisch bent op Rusland dat Oekraïne binnenvalt, dan moet je ook kritisch zijn op Israël, dat echt veel te erge dingen heeft gedaan in Gaza.'

Daarbij sprak Bontenbal over het 'Joodse volk' in plaats van 'de Joodse staat', wat door velen als ongelukkig werd opgevat. Op sociale media reageerden verschillende christelijke opiniemakers en politici verontwaardigd. SGP’er Van Dijk noemde de vergelijking 'ongelooflijk' en vond dat Bontenbal 'alle grenzen overschreed' door Israëls verdediging te vergelijken met Russische agressie. Maar volgens Huijgen en anderen overschrijdt juist de toon van de reacties een grens. 

Populisme in de SGP: oud verwijt, nieuw gezicht
De verwijten van Huijgen en Wits raken aan een oud debat binnen de SGP: de partij wordt vaker beschuldigd van populisme. Al in 2018 stelde jurist Dirk Vergunst in een lezing dat de SGP 'moet waken voor ferme taal en gemakkelijke oneliners die geen recht doen aan de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken'. Volgens hem is populisme 'het inspelen op gevoelens van onbehagen, zonder de feiten serieus te nemen'.

Opiniemaker Mathijs van der Tang schreef in 2022 dat de SGP zich juist niet hoeft te schamen voor wat hij noemt 'gekerstend populisme'. Volgens hem mag de partij soms 'krachtig opkomen voor gewone mensen en vergeten groepen in de samenleving'. 'Christelijk populisme is meer dan gepast als we moeten opkomen voor de plek waar warmte en naastenliefde nog bloeien', aldus Van der Tang.

Wij vragen ons af...

Vindt u dat de SGP zich schuldig maakt aan populisme?

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. K. H. Bogerd & prof. dr. Marten van Willigen
Persbericht

De hoop van Gods Koninkrijk in de prediking: bekijk vijfde editie Preektocht terug

Wat gebeurt er wanneer een Bijbeltekst niet alleen historisch wordt uitgelegd of toegepast op het christelijke leven, maar ook wordt gelezen vanuit het perspectief van Gods komende Koninkrijk? Die vraag stond centraal tijdens de vijfde editie van de

Genève
Nieuws

Politici in Genève mogen niet zichtbaar religieuze symbolen dragen, christenen naar rechter

Drie christenen hebben een rechtszaak aangespannen tegen een nieuw verbod op zichtbare religieuze symbolen voor politici in het Zwitserse kanton Genève. Volgens hen beperkt de maatregel de godsdienstvrijheid en kan die gevolgen hebben voor alle geloo

Philip North
Nieuws

Bisschop waarschuwt voor "ontvlambaar document": "Antisemitisme wakkert verder aan"

De beslissing van de generale synode van de Church of England om het omstreden document Kairos Palestine II officieel te bespreken, zal het groeiende antisemitisme in Groot-Brittannië verder aanwakkeren. Daarvoor waarschuwt de Anglicaanse bisschop va

trouwen
Nieuws

Trouwen met z'n drieën? SGP eist uitleg na opvallende ceremonie

Het opvallende nieuws dat drie personen afgelopen week met elkaar in het huwelijk traden in Lopikerkapel leidt tot gefronste wenkbrauwen bij SGP-Kamerlid Diederik van Dijk. Hij stelt Kamervragen over de situatie omdat het tegen de Nederlandse wet ing

Verkoolde balken
Nieuws

Verkoolde balken uit verwoesting eerste tempel gevonden in Jeruzalem

Archeologen hebben in Jeruzalem grote verkoolde houten balken gevonden die waarschijnlijk dateren uit de tijd dat de eerste tempel verwoest werd. Dat meldt The Jerusalem Post. De ontdekking werd enkele dagen voor Tisja Be'Av bekendgemaakt, de Joodse

Ds. A. M. Clement
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Lelystad: ds. A. M. Clement

De Nederlands gereformeerde kerk (NGK) te Lelystad (Lichtbron) beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Ds. A. M. Clement (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Lichtbron de in 2024 naar Ermelo vertrokken ds. C.

David
Interview

Voormalig drugverslaafde David Diaz de la Cruz kwam tot geloof: "De drugs vervreemdden me van God"

“Het voelde alsof God zelf aan de deur stond met open armen en zei: ‘Nu ben je bij Mij. Ik ga met jou aan de slag’”, zegt David Diaz de la Cruz. Afgelopen zondag was in de zomerherhaling van Hour of Power opnieuw zijn verhaal te horen over de transfo

kerk
Nieuws

Indonesische kerk wacht al acht jaar op toestemming om kerkgebouw te bouwen

Een protestantse gemeente in Indonesië wacht al acht jaar op toestemming om een eigen kerkgebouw te bouwen. Hoewel de gemeente naar eigen zeggen aan alle wettelijke voorwaarden heeft voldaan, blijft de benodigde vergunning uit door aanhoudende tegens

Meerartikelen

Somaliland
Nieuws

Christen in Somaliland sterft na vergiftiging vanwege bekering vanuit islam

Een 42-jarige christen is in Somaliland overleden nadat hij vermoedelijk door familieleden was vergiftigd vanwege zijn bekering tot het christelijk geloof. Dat meldt Morning Star News. De man, Sharif Ali, laat een vrouw en vijf kinderen achter. Volge

Jesse van Melle
Opinie

Vakantiegeld: Waar je schat is, daar zal ook je hart zijn

Waar geef je je vakantiegeld aan uit? Volgens Jesse van Melle, oprichter van Rapid Intervention, levert je bestedingspatroon een geestelijke diagnose op. 'Niet omdat vakantie verkeerd is, maar omdat ze iets blootlegt over onze prioriteiten.' Nog voor

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Geestelijke nood in refogezindte: soms is zwijgen geen optie

De groei van de Hersteld Hervormde Kerk ziet een predikant uit deze kerk niet als een succes, maar als een signaal van diepere problemen. Zijn woorden sluiten aan bij eerdere analyses van verschillende criticasters die soortgelijke zorgen uitten. Als

Jerke
Interview

De indrukwekkende geloofsreis van Jerke: "Mijn moeder wilde nog één keer voor me bidden"

Hoewel hij opgroeide in een protestants gezin en al op jonge leeftijd belijdenis deed, voelde het geloof lange tijd leeg voor Jerke Setz (28). Toen hij op het punt stond het geloof definitief achter zich te laten, vroeg zijn moeder of ze nog één keer

Ds. C. B. Westerink
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk: ds. C. B. Westerink

De hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk krijgt een nieuwe predikant. Ds. C. B. Westerink (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Lekkerkerk volgt Westerink ds. P. Vernooij op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar oktober met emer

AI
Nieuws

Nieuwe richtlijnen moeten kerken helpen verantwoord om te gaan met AI

Kerken in het Verenigd Koninkrijk worden aangemoedigd om bewuster na te denken over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De AI Christian Partnership (AICP) heeft hiervoor nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Die moeten voorgangers en kerkleide

US
Nieuws

VS dreigen hulp aan Nigeria stop te zetten vanwege geweld tegen christenen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Amerikaanse hulp aan Nigeria kan stilleggen als het land onvoldoende optreedt tegen het geweld tegen christenen en andere religieuze minderheden. Het voorstel maakt d

China
Nieuws

Bijbels in beslag genomen bij nieuwe actie tegen Chinese huiskerken

De Chinese autoriteiten hebben opnieuw hard opgetreden tegen onafhankelijke huiskerken. Tijdens gecoördineerde politieacties in de provincie Hunan werden Bijbels in beslag genomen, tientallen christenen verhoord en meerdere voorgangers en kerkmedewer

Jens Spahn
Nieuws

CDU-fractieleider Jens Spahn treedt af na ophef over draagmoederschap

De fractievoorzitter van de Duitse christendemocratische CDU, Jens Spahn, is afgetreden nadat hij onder vuur kwam te liggen omdat hij samen met zijn man via een Amerikaanse draagmoeder een zoon kreeg. Dat melden diverse media. In Duitsland is draagmo

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant vertelt over vrouw die zich uit alle kerkelijke registers wilde laten verwijderen

"Ze vroeg: 'Ben ik dan echt overal van af?' 'Overal', zei hij, 'op één ding na. En dat is iets waar wij niet over gaan: ook u moet straks voor de rechterstoel van Christus verschijnen. Of u nu wel of niet in de kaartenbak van de kerk staat en of u nu

Evert Barten
Video

Evert Barten over het negende gebod: “Roddel is een afschuwelijk kwaad”

“Liegen en bedriegen zijn werken van de duivel.” Met die woorden spreekt Evert Barten, directeur van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG), in een video van Daniël Online over het negende gebod: “Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw n

fotowedstrijd GroeneKerken
Persbericht

GroeneKerken organiseert fotowedstrijd rond thema 'Vertraag, verwonder, vier'

GroeneKerken nodigt christenen uit om deze zomer hun creativiteit te laten spreken tijdens een landelijke fotowedstrijd. Rond het jaarthema 'Vertraag, verwonder, vier' worden deelnemers uitgedaagd een fotodrieluik te maken dat laat zien hoe deze drie