Volgens het rapport, getiteld Hope Behind Bars, worden minderheden in veel gevangenissen weggezet als ‘melaats’. Ze krijgen vernederende taken, zoals het schoonmaken van toiletten, en worden uitgesloten van voordelen die moslimgevangenen wél ontvangen.

Vernedering en gebrek aan basisvoorzieningen
Een schrijnend voorbeeld is het verhaal van Zakria John. Hij zat jaren vast na beschuldigingen rond de lynchpartij die volgde op de bomaanslagen bij twee kerken in Lahore in 2015. John vertelde de NCJP hoe hij samen met andere christenen onder mensonterende omstandigheden opgesloten zat.

“We moesten water drinken uit toiletpotten. Er waren maar zes borden voor honderd gevangenen", zegt hij. “We zaten maandenlang opgesloten in een kamer die eerder gebruikt werd voor tbc-patiënten, met gebruikte injectienaalden om ons heen. Zelfs zeep kregen we niet, behalve wat stukjes die een bewaker ons soms stiekem gaf.”

Pas na drie maanden mochten de families van de gevangenen hen bezoeken en eerste levensbehoeften brengen. “Later hoorden we dat de gevangenis eigenlijk verplicht was om ons zeep en dekens te geven, maar die kregen we nooit", aldus John.

Geen gelijke behandeling
Het rapport laat zien dat gevangenisregels op papier ruimte bieden voor geloofsgebonden strafvermindering. Moslims die de Koran uit het hoofd leren of de ramadan houden, krijgen maanden strafvermindering. Minderheden zouden eenzelfde regeling kunnen aanvragen door de Bijbel, de Geeta of de Guru Granth Sahib te bestuderen. In de praktijk gebeurt dat echter niet.

Alleen al in de provincies Punjab en Khyber Pakhtunkhwa kregen tussen 2022 en 2025 bijna tweeduizend moslimgevangenen strafvermindering voor religieuze activiteiten. Voor christenen, hindoes en sikhs blijft die deur letterlijk gesloten.

Ook de gevangeniswetgeving van Sindh biedt mogelijkheden voor onderwijs en religieuze beloning, maar de overheid heeft nooit een officieel curriculum vastgesteld. Daardoor worden minderheden systematisch buitengesloten.

Oproep tot hervorming
De NCJP roept de overheid op om deze ongelijkheid te stoppen. Zij pleiten voor gelijke toepassing van de regels, betere toegang tot onderwijs en geestelijke verzorging, en serieuze waarborgen tegen mishandeling. Ook moet er meer aandacht komen voor de geestelijke gezondheid van gevangenen die de doodstraf boven het hoofd hangt.

Alleen al in de provincie Punjab zaten in maart van dit jaar 1.588 mensen uit minderheidsgroepen vast, waarvan ruim 1.300 in afwachting van hun proces. In de rest van het land gaat het om enkele honderden.