Theoloog: 'SGP zoekt seculiere bondgenoot in de xenofobie op radicaal-rechts'

Nieuws 5 juni 2024 4 minuten Redactie
Stefan Paas
YouTube

Stefan Paas suggereert dat de huidige SGP ‘PVV/FvD met den Bijbel’ genoemd zou kunnen worden. 'Mijn indruk is dat de SGP vroeger minder populistisch en activistisch was dan nu', zo stelt de invloedrijke theoloog Stefan Paas via het sociale medium X.

'Dat de SGP in de opkomst van radicaal-rechts een kans zag om uit haar isolement te komen, lijkt me wel duidelijk', stelt Paas vast. 'Ik herinner me een Urker dominee die indertijd zei dat Wilders tenminste onverkort artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis wilde uitvoeren: uitroeien van de valse godsdienst. De theocratische traditie van de SGP zocht een seculiere bondgenoot in de xenofobie op radicaal-rechts. Vreemde bedgenoten, maar ja: politiek is ook vaak opportunisme.

In their defense: nadruk op het 'eigene' en op 'gemeenschap' kan gebeuren vanuit verschillende motivaties. Dat radicaal-rechts en racisten soms dezelfde doelen hebben als theocraten en conservatieven maakt het nog niet dezelfde stromingen. De SGP heeft in die zin ook als probleem dat er eigenlijk geen fatsoenlijke, seculiere conservatieve partijen zijn in Nederland. Als zij bondgenoten zoeken voor hun God-NL-Oranje-agenda, komen ze al gauw terecht bij ongure partijen die zulks uit opportunisme wel willen echoën', aldus de theoloog.

Hoe denken SGP'ers hierover?
'Steeds vaker hoor ik het verwijt richting de SGP(-jongeren) dat er een populistische koers wordt gevaren. Maar is dat terecht?', vroeg Rody van Heijst, voormalig voorzitter van SGP-jongeren zich eerder af in een opinieartikel voor Cvandaag. 'Populistische partijen als de PVV en Forum voor Democratie willen via allerlei referenda en rechtstreekse burgemeestersverkiezingen de stem van het volk direct laten doorwerken in de politieke besluitvorming. De visie van de SGP staat hier haaks op. Niet de wil van ‘het volk’, maar Gods Woord is leidend voor ons politiek handelen. Het volk heeft niet het hoogste gezag. Die eer komt alleen aan God toe.

Waar de SGP ernaar streeft zoveel mogelijk Bijbelse beginselen te uiten in haar politieke optreden, zijn populistische partijen enkel op zoek naar een meerderheid van kiezers. Het zou trouwens in het algemeen goed zijn om te stoppen met doordachte ideeën weg te zetten als ‘populisme’. Daarmee verliest de term aan betekenis. De Bijbelse boodschap van de SGP is niet populistisch, maar koersvast.'

Cvandaag sprak in 2022 met een aantal SGP'ers over het vermeende geflirt met populistisch-rechts. 'Populisme past de SGP niet', stelde André Scheppink, SGP-fractievoorzitter in Rijssen. 'Op zich is er niets tegen een vorm van politieke samenwerking met partijen die andere ideeën huldigen (in een coalitie zul je wel moeten). Ik denk dat critici wat moeite hebben met de wat zogenaamde rechtsere koers van de SGP. Maar deze koers is niet direct hetzelfde als populisme. Populisme over links komt net zo goed voor. Populisme zegt niet zoveel over de inhoud van de politiek maar meer over de gehanteerde stijl (polarisatie, verdachtmakingen, anti-establishment en alternatieve feiten).'

Verhouding met populistisch-rechts
De verhouding van een partij als de SGP met populistische partijen als PVV en FVD is geen zwartwitverhaal, stelde politicoloog Samuel Vandeputte onlangs in gesprek met het Reformatorisch Dagblad. 'Feit is immers ook dat iemand als de populistische Tom de Nooijer binnen de SGP op zijn vingers is getikt mede vanwege zijn FVD-sympathieën en de partij heeft verlaten.'

Hans van de Breevaart stapte een paar jaar geleden over van de SGP naar FVD. In gesprek met Cvandaag lichtte hij als senior onderzoeker bij het wetenschappelijk bureau van FVD toe waarom SGP en FVD in zijn ogen bondgenoten zijn: 'Om een voorbeeld te noemen: net als Forum is SGP principieel een tegenstander van de genderideologie, zoals die tegenwoordig in politiek Den Haag, Brussel en door alle vele anderen aan de Verenigde Naties gelieerde instanties gepredikt wordt. Op basis van de scheppingsorde ziet de SGP een principieel onderscheid tussen man en vrouw en ageert dus tegen die genderideologie.'

Jan Schippers, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de SGP, vatte populisme eerder samen als 'een onbetaalde rekening van de democratie in ons land'. 'Het is geen exotische plant, maar een wrange vrucht die goed gedijt in het politiek-culturele klimaat dat in ons land sinds de jaren 1960 is gecreëerd. In zo'n seculier denkklimaat raakt niet alleen de relatie met God verstoord, maar ook die met medemensen en met de schepping. De individualistische vrijheidsdrang vreet als zoutzuur deze verbindingen kapot. Het recept van populisten om met behulp van nationalisme en groepsdenken deze verbindingen te herstellen, is bij voorbaat tot mislukken gedoemd.

Ook de maatregelen die beogen het politieke stelsel te veranderen, zoals het referendum en de direct gekozen burgemeester, dragen niet bij aan een gewenste verandering in oriëntatie bij de bestuurlijke elites. De SGP is eveneens kritisch op de huidige manier waarop de Nederlandse politiek functioneert en de geestelijke koers die in beleid en wetgeving neerslaat. Maar dat zij daarmee de richting steunt waarin populisten de oplossing van de problemen zoeken, is een misvatting', aldus de SGP'er in 2020.

Europese verkiezingen
De uitspraken van Stefan Paas zijn momenteel extra relevant met het oog op de Europese verkiezingen van aanstaande donderdag. Voor het eerst doen de christelijke partijen ChristenUnie en SGP  los van elkaar mee. Tot dusver was er altijd sprake van een gezamenlijke lijst waarmee men tijdens de laatste verkiezingen twee zetels wist te veroveren. Nu SGP en ChristenUnie afzonderlijk meedoen, spant het erom of ze erin slagen om een zetel in Brussel te veroveren. Beide partijen balanceren op de rand van een zetel. Tot dusver leek het er iedere keer op dat SGP net wel een zetel zou gaan halen en ChristenUnie net niet. Maar volgens de laatste peilingen verdwijnen ze allebei uit het Europees Parlement.

Na de verkiezingen in 2019 maakten de partijen bekend dat ze los van elkaar verder zouden gaan. De ChristenUnie wilde zich niet langer aansluiten bij de conservatieve Europese ECR-fractie en koos in plaats daarvan voor de EVP. De SGP wilde dat juist niet en bleef bij de ECR. 

Wij vragen ons af...

Is de huidige SGP ‘PVV/FvD met den Bijbel’?

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

John
Nieuws

Ex-moslim slaat alarm over "digitale islamitische sharia" en waarschuwt Westen

Evangelist John Ghanim zegt dat zijn video’s in Pakistan niet meer te bekijken zijn nadat de regering zijn inhoud bij Meta heeft gemeld. Dat vertelt de voormalige moslim uit Jemen in een interview met CBN News. Ghanim, die vorige week zaterdag op...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Meerartikelen

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...