Osborn werd nauwelijks geduld in Groningen

Nieuws 5 september 2008
GRONINGEN - Vijftig jaar geleden woedde er een kleine burgeroorlog in kerkelijk Nederland. De strijd ging over het optreden van de Amerikaanse opwekkingsprediker en gebedsgenezer T.L. Osborn van 22 tot 31 augustus op het Malieveld in Den Haag en van 3 tot 7 september op het Bodenterrein in Groningen. ,,Voor alle mensen van alle richtingen vrije toegang'', stond er in de folders van Osborn. ,,Breng de zieken mee. Geloof in God.''
In het Noorden vormden hervormden, gereformeerden, christelijk-gereformeerden, lutheranen, doopsgezinden en remonstranten een gemeenschappelijk front tegen Osborn. In de Nieuwe Drentsche Courant publiceerden elf predikanten een indringende waarschuwing om zich niet met Osborns acties in te laten. ,,Ze brengen veelszins roes en opwinding, als deze uitgewerkt zijn volgt de leegte.'' Veel beter kon men zijn heil zoeken bij ,,de rustige, en misschien weinig in het oog vallende maar toch zo werkzame arbeid van het evangelie''. De dominees bedoelden hun eigen prediking en het dagelijks bidden en Bijbellezen.
Wonderlijk
Tommy Lee Osborn (1925), een boerenzoon uit Oklahoma (Verenigde Staten), was een evangelist met een lange staat van dienst en een enorme reputatie. Op vijftienjarige leeftijd verliet hij zijn ouders en zijn twaalf broers en zussen om een evangelist te vergezellen op diens reizen. Vervolgens werd hij zendeling in India en sinds 1947 reisde hij door Afrika, Azië en Zuid-Amerika om het evangelie te verkondigen. In 1954 verbleef hij twee maanden in Jakarta; elke dag kwamen er twintigduizend mensen naar hem luisteren. Tijdens zijn optreden gebeurden wonderlijke genezingen. Blinden werden ziende, lammen gingen lopen.
In 1958 waren gebedsgenezers en opwekkingspredikers geen onbekend verschijnsel meer in Nederland. In 1950 had de eerste zich aangediend, de Indiër Lam Jeevaratnam, die zieken genas, duivels uitdreef en ten slotte het land werd uitgezet wegens het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunst. Na hem kwamen de Engelse gebedsgenezeres Elaine Richards en opwekkingsprediker Billy Graham uit Amerika. Ook de gewezen scheermesjesfabrikant Herman Zaiss uit Wuppertal reisde het hele land door. Hij kwam nog tweemaal terug en was diep onder de indruk van de stormachtige toeloop naar zijn optredens. ,,Ik geloof, dat de engel, die het boek des levens in de hemel bijhoudt, heeft moeten overwerken, om alle namen van de geredden in te schrijven.''
Zaiss vond ook gehoor bij hervormde en gereformeerde predikanten. Na een toespraak voor negentig voorgangers en hun vrouwen in Hattem, werd hem spontaan Gods zegen toegezongen: 'Dat 's Heren zegen op u daal...'. Anderen noemden hem een valse profeet. P. Jongeling, de hoofdredacteur van het Gereformeerd Gezinsblad , zag Zaiss in het licht van de eindtijd. ,,In het laatste uur der wereldhistorie zullen, uiterlijk gezien, de tekenen en wonderen allemaal aan de kant van de antichrist zijn. Dat leert ons de Openbaring heel duidelijk.''
Aan één oor doof
De meningen waren dus al lang bepaald toen Osborn in augustus 1958 naar Nederland kwam. Hij was uitgenodigd door een interkerkelijk werkcomité met een hervormde voorzitter, ds. P.C. van Leeuwen, en een gereformeerde penningmeester, notaris H.J. Zweers. Veertigduizend mensen reisden op 22 augustus naar het Malieveld in Den Haag, waar ze Osborn hoorden bidden voor de mensen die aan één oor doof waren. Na afloop riep hij de doven die nu hoorden, naar het podium. Veertig mensen kwamen naar voren.
Zo ging het avond aan avond, tot heil van honderden die zich bekeerden en tientallen die genezen werden. Trombose, tumoren, hartziekten en rugkwalen bleken na Osborns gebed ineens verdwenen. Niet iedereen geloofde dat. De theoloog en arts dr. F.A. Nolle, geneesheer-directeur van het Diaconessenhuis in Leiden, ging tweemaal naar het Malieveld en drong zich naar het podium om te zien wat daar gebeurde. Als 'mens en medicus' kon hij nauwelijks woorden vinden voor wat hij zag. ,,Een jongetje van ongeveer acht jaar, met waarschijnlijk een ernstige resttoestand van een kinderverlamming, wordt gedwongen als een gedresseerd beest op en neer te lopen, krijgt de raad er 'Halleluja' bij te roepen en moet ontdaan van zijn prothese (beugel), gesteund door welwillende helpers, een demonstratie geven van zijn 'genezing'.''
Nolle kon 'helaas' niets anders doen dan het kind over zijn haar strijken. Hij zag hoe mevrouw Osborn de genezen mensen selecteerde voor een getuigenis. Een eczeempatiënt met de handpalmen vol zalf en het verband los in de handen werd de deur gewezen. Een epilepticus en een nierpatiënt werden op hun woord geloofd en mochten getuigen. Vreselijk, vond Nolle. ,,Het bewijs van de wonderen op het Malieveld steunt dus op wat de opgezweepte patiënt op het Malieveld zelf zegt en op de selectie van een volslagen medische leek: mevrouw Osborn.''
De gereformeerde ds. Chr.W.J. Teeuwen kwam ook naar het Malieveld en hoorde Osborn 'de dominees' onder handen nemen. De dominees menen het goed, ze hebben de mensen lief, maar ze hebben geen geloof, want in hun gemeenten gebeurden geen genezingswonderen. ,,The ministers are a blame!'' , riep Osborn, maar Teeuwen was er niet van onder de indruk. Hij vond Osborn een dweper. ,,Frenetiek bijt Osborn zich in maar één thema vast, dat hij als een meester op het klavier der massaziel bespeelt: de genezing van lichaam en ziel.'' In het opzwepende gebed hoorde Teeuwen duistere tonen klinken. ,,Heeft Jezus zo gebeden? Beluister ik hier de Heilige Geest die bidt? Of is het... nee, nee, dat niet! O, God, dat niet!''
Ordeverstoringen
Bij de ingang van het Bodenterrein in Groningen deelden gereformeerden pamfletten uit met waarschuwingen tegen Osborn. Ze gingen in discussie met aanhangers van Osborn; er ontstonden twistgesprekken die tot ordeverstoringen leidden. Op zondagmiddag verscheen de Groninger politie om de geluidsinstallatie uit te schakelen. Het gebeurde op verzoek van gereformeerden die in een nabijgelegen kerk een kerkdienst hielden.
De twist met de gereformeerden bleef door Osborn niet onopgemerkt. Hij toonde zich van goede wil en zei dat niet de genezing van de zieken, maar de verlossing van de ziel het grootste wonder was. Hij waardeerde de belangstelling van de gereformeerden en wilde ,,over deze kleine dingen niet kibbelen''. Osborns aanhangers bleken minder mild. ,,Dit was de gunstige tijd om Jezus te verkondigen van man tot man'', schreef het charismatische maandblad Vuur van de hervormde ds. W. Glashouwer en vicaris W.W. Verhoef. ,,En de duivel en niemand anders dan de duivel heeft het klaargespeeld om de meeste christenen te laten discussiëren en theoretiseren over voor of tegen Osborn.''
Volgens de geschiedschrijvers van de Nederlandse pinksterbeweging, de gebroeders Cees en Paul van der Laan, werden aanhangers van Osborn door het scherpe oordeel van de dominees in verwarring gebracht. Zo werden zij de pinkstergemeenten 'ingedreven', want daar mochten ze God loven om zijn wonderen. Vooral de aanhang van pinksterprediker Johan Maasbach, die als tolk van Osborn optrad, groeide sterk. Hij werd de Hollandse Osborn en organiseerde in drie jaar 33 evangelisatiecampagnes, waar driehonderdduizend mensen op afkwamen. Meer dan zevenduizend kwamen tot geloof. De evangelist John Maasbach jr. is naar T.L. Osborn genoemd: John T.L. Maasbach. 
ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...