In christelijk Nederland zijn homo’s dé zondebok: "We gebruiken hen om van onze schuld af te komen"

Dagelijks leven 13 juni 2019
matthijs

"Waarom gaan we in de kerk eigenlijk zoveel strenger om met een homoseksueel echtpaar dan met een rijke bankier die twee huizen in Frankrijk heeft?" Dat vraagt Matthijs Vlaardingerbroek zich af in het programma Bij Jorieke op Groot Nieuws Radio. Hij sprak in 2019 daar uitgebreid over wat hij noemt 'het zondebokmechanisme'. Volgens hem een groot probleem in kerkelijk Nederland.

Matthijs kwam er achter dat hij persoonlijk zondebokken had, maar dat dit ook speelde in de wereld, in Nederland én in christelijk Nederland. "Er is een groep christenen in kerkelijk Nederland die de zondebok is. Als christenen hebben we één gezamenlijke zondebok. Dat is niet ooit door iemand bepaald, maar het is eigenlijk zo gegroeid. Deze zondebok is eigenlijk een groep. Het is een groep christenen op wie wij een bepaalde schuld hebben gelegd en waartegen wij hebben gezegd: je bent eigenlijk niet welkom in ons midden en als je wél welkom bent, ben je niet volledig welkom. We sturen ze eigenlijk de woestijn in, zoals in Leviticus in het Oude Testament. We leggen schuld en zonde op hen neer en zeggen: jullie zijn zo schuldig en slecht dat jullie niet meer in onze heilige gemeenschap passen. Het effect is dat wij als groep meer een eenheid zijn én onschuldig door het leven kunnen gaan. Die andere groep draagt de schuld namelijk. Wij worden er zelf beter van omdat we een andere groep christenen als heel slecht beschouwen."

Maar wie is dan de zondebok? Wat is nu eigenlijk de grootste zonde in christelijk Nederland? Matthijs: "Blijkbaar zeggen we in ons hoofd dat sommige dingen heel erg zijn in de ogen van God en andere dingen helemaal niet erg. We maken een rijtje. We zeggen bijvoorbeeld: schatten verzamelen op de aarde is niet erg, dat vindt God niet zo erg en dat begrijpt Hij. Jezus zegt dan wel dat we geen schatten moeten verzamelen hier op aarde, maar je mag gewoon een eigen huis hebben en een mooie auto, God begrijpt echt wel dat je een goede bankrekening hebt. En wanneer God zegt dat we ons geen zorgen moeten maken over de dag van morgen zeggen we: God vindt het helemaal niet erg dat je een pensioenvoorziening hebt, natuurlijk moet je aan de toekomst denken. Dat vindt God echt niet erg. Maar er is één zonde, dat vindt God zo erg, dat is echt de allerergste zonde en die mogen we absoluut niet begaan want dan horen we er niet meer bij."

"Het is een groep christenen op wie wij een bepaalde schuld hebben gelegd en waartegen wij hebben gezegd: je bent eigenlijk niet welkom in ons midden en als je wél welkom bent, ben je niet volledig welkom."

"Wanneer Jezus het Koninkrijk van God aankondigt, vertelt hij daar direct zijn prioriteiten bij. Dat gaat over geen schatten verzamelen op de aarde, geen zorgen voor de dag van morgen hebben, goed zijn en dat niet alleen voor mensen die je liefhebt, maar juist voor de zondebokken en je vijanden en niet wellustig kijken naar een andere vrouw. Daarbij gaat hij zelfs zo ver dat je geen overspel hoeft te plegen. Als je in je hoofd al de gedachte hebt gehad over een buurvrouw of die mooie aanbiddingsleider in de kerk, heb je het al gedaan. Dan zeggen wij: God begrijpt het wel, het is allemaal niet zo erg. Dat zegt Jezus wel, maar dat zijn niet de grootste zondes. Hier moet je natuurlijk ook niet de zondebok van maken, want dan zijn we allemaal de sjaak. We hebben namelijk allemaal last van schatten verzamelen op de aarde. Het is makkelijker om iets tot een grote zonde te maken waar de meerderheid geen last van heeft. Niemand wil de zondebok zijn, dus je kunt beter in de veilige hoek zitten. Natuurlijk falen we allemaal, maar God vindt dat vast niet zo erg, want gelukkig hebben wij geen last van de zondebokzonde."

Vlaardingerbroek vervolgt: "Er is een groep christenen die niet welkom is in bepaalde kerken. En als ze wél welkom zijn, mogen ze niet meedoen aan het avondmaal. En als dat wel mag, mogen ze geen taak hebben. En als ze wel een taak mogen hebben, dan toch niet op het podium of een leidinggevende taak. Dit zijn allemaal gradaties van welkom heten en erbij mogen horen. Nu denk je waarschijnlijk dat dit christenen zijn die een koophuis hebben, maar dat is niet het geval. Christenen die het moeilijk vinden om te vergeven dan? Ook dat is niet het geval. Dan toch christenen die macht uitoefenen? Ook zeker niet het geval. Wanneer het gaat om de grootste zondebokken, komen we altijd bij seksuele zondes terecht. Wanneer je gaat scheiden, kun je tegenwoordig binnen twee maanden je positie binnen de kerk weer innemen, bij overspel ben je anderhalf jaar uit de roulatie en met een goed christelijk netwerk kun je weer als vanouds je ding doen. Maar er is een groep mensen die levenslang hebben. Zij zijn levenslang de zondebok en worden levenslang buiten onze gemeenschap geplaatst. Ik heb het over homoseksuele broeders en zusters in de Heer."

"Er is een groep mensen die levenslang hebben. Zij zijn levenslang de zondebok en worden levenslang buiten onze gemeenschap geplaatst."

"Dit is het ergste wat je momenteel in Nederland kunt doen qua zonde", vervolgt Matthijs. "Natuurlijk is dat niet overal zo. Er zijn gemeenten die na de Nashvilleverklaring zeiden: homoseksuele broeders en zusters zijn net zo welkom als heteroseksuele broeders en zusters. Maar over het algemeen wordt die groep door ons de wildernis in gestuurd. Er zijn ouders en familieleden die door de druk van het zondebokmechanisme daarin meegaan en zelfs het contact met hun kinderen verbreken. Er zijn zelfs ouders die zeggen dat ze liever een niet-gelovig kind hebben dan een homoseksueel gelovig kind."

Volgens Vlaardingerbroek is het vooral ook een heel veilige zondebok. "Een koophuis zou lastiger zijn. De vraag is: waarom vinden we in Nederland homoseksualiteit zo erg dat mensen niet aan het avondmaal deel mogen nemen, geen taak mogen hebben of geen leiders mogen zijn? We zien talloze andere zondes door de vingers en zeggen dat het niet ernstig genoeg is. Dan zegt men: God heeft er een gruwelijke hekel aan. Ik heb hier Spreuken 6 voor me. Daarin staan zeven dingen die God tot gruwel zijn, een top zeven: ogen die hooghartig kijken, een tong die liegt, handen die onschuldig bloed vergieten, een hart dat op het kwade zint, voeten die zich naar de misdaad reppen, getuigen die bedriegen en zij die stoken tussen broers. Daar zit dus geen enkele seksuele zonde tussen. Dit zijn dingen waar wij als christenen allemaal wel eens mee te maken hebben gehad. Maar we zeggen: dat vindt God niet zo erg, hiermee kun je gewoon naar het avondmaal. Nee, er is maar één zonde écht heel erg."

Matthijs nodigt iedereen uit kritisch naar zichzelf te kijken. "Is dit een zondebok in je leven? Misschien zijn homoseksuele broeders en zusters wel een zondebok. Dat betekent dat je hen gebruikt om eenheid te creëren. We gebruiken de zondebokken eigenlijk om van onze eigen schuld af te komen. Vanuit ons egoïsme hebben we extra zware schuld op hen gelegd, zodat wij onschuld en lanterfantend al die dingen die Jezus heeft gezegd aan onze laars kunnen lappen. We zijn namelijk niet zo schuldig als zij. We hebben een onschuldigheid gecreëerd door andere mensen schuldig te maken en daarmee hen onrecht aangedaan. Daar zouden we bij stil moeten staan, vergeving voor moeten vragen. Een nieuw leven met Christus betekent dat we ook onze zondebok af moeten leggen."

"We gebruiken de zondebokken eigenlijk om van onze eigen schuld af te komen. Vanuit ons egoïsme hebben we extra zware schuld op hen gelegd, zodat wij lanterfantend al die dingen die Jezus heeft gezegd aan onze laars kunnen lappen."

Vlaardingerbroek laat echter wel ruimte voor verschillen. "Er zijn mensen die vanuit de Bijbel zeggen dat God een monogame homoseksuele relatie zegent. Andere christenen zeggen van niet, maar dan moet je ook consequent zijn. Dan moet je ook andere zondes benoemen en er gevolgen aan verbinden. Dan moet je dus naar de Bergrede kijken, die leggen we zo gemakkelijk naast ons neer. Dat is echter het beleid voor zijn koninkrijk. We noemen ons volgelingen van Jezus, maar we leggen aan één zonde een grens en de rest laten we vrij. Wees dan consequent. Er zit zoveel pijn bij deze mensen. Je zal toch maar de zondebok zijn en door heel veel christenen waaronder familie en ouders apart worden gezet omdat ze jou zondig vinden... Hoe voorkomen we toch dat we anderen kwetsen en tot op het bot pijn doen? Alleen als we een liefdevolle gemeenschap zijn, die onze vijanden lief hebben. Hoe kunnen we dan niet onze eigen broeders en zusters in de Heer liefhebben?"

"Waarom gaan we bijvoorbeeld heel veel strenger om met een homoseksueel echtpaar in de gemeente dan met de bankier die twee huizen in Frankrijk heeft? Ja, natuurlijk is er vrijheid van meningsuiting, maar je moet jezelf afvragen wat je mening doet met de ander. Als je de ander liefhebt, moet je misschien niet alles willen zeggen."

"Ik doe dit niet om te schuren", benadrukt Vlaardingerbroek. "Ik word er verdrietig van. Ik weet dat homoseksuele gelovige broeders en zusters hier zo onder lijden en dat raakt mij heel diep. We doen mensen onrecht. We gaan zo niet eerlijk om met onze eigen zondes en ons eigen falen van Jezus' woorden in de Bergrede. Tegelijkertijd gaan we heel gemakkelijk om met andere mensen en beschouwen ze als heel zondig en hangen daar ook gevolgen aan. Dat is onrecht."

"Waarom gaan we bijvoorbeeld heel veel strenger om met een homoseksueel echtpaar in de gemeente dan met de bankier die twee huizen in Frankrijk heeft?"

Afkomen van het zondeboksysteem kan volgens Matthijs nog best lastig zijn. "Het zondeboksysteem werkt alleen als je jezelf er niet van bewust bent en als je zelf niet door hebt dat die mensen die jij als fout bestempelt helemaal niet fout zijn. Je kunt het bijvoorbeeld wel gemakkelijk aan anderen zien. Er zijn foute Mexicanen, maar niet iedere Mexicaan is fout. Als Trump roept dat iedere Mexicaan fout is, zien we allemaal dat dit niet klopt. Maar bij onszelf het zondeboksysteem herkennen is lastiger. Dat komt ook omdat we er winst uithalen. Als je ergens winst uithaalt, is het lastiger om neer te leggen. Dan raak je namelijk ook die winst kwijt. Als we toegeven dat we een gezamenlijke zondebok hebben, gaan we verlies lijden. Dan halen we een stukje eenheid en goed voelen over onszelf weg. We moeten dan namelijk onze eigen levensstijl plotseling net zo serieus nemen als die van anderen. Men begint bij homoseksualiteit bijvoorbeeld altijd over praktiseren of niet, maar we praktiseren allemaal. Kijk bijvoorbeeld naar 'maak je geen zorgen voor de dag van morgen'. Er is een verschil tussen je zorgen maken of daadwerkelijk meedoen met een pensioenplan. We zijn allemaal zondig en praktiseren allemaal. Wanneer je jouw zondebok toegeeft, moeten je je eigen zonden serieus gaan nemen en kun je niet meer onschuldig door het leven gaan."

Tot slot begint Mattijs over Jezus die volgens hem de ultieme zondebok is. "Bij de zondebok gebeurden vroeger eigenlijk twee dingen. De ene zondebok werd gedood en de andere zondebok werd de woestijn in geduwd en nam zijn zonden op zich. Jezus werd gedood én buiten de poorten van Jeruzalem worden hem de zonden opgelegd. Hij is dus de zondebok in allebei de situaties. Hij is de ultieme zondebok. Wij aanbidden als christen de ultieme zondebok, degene van wie wij het meeste houden is de zondebok. Hij heeft het hele systeem van de zondebok, het mechanisme, opgeblazen. Kijkend naar Jezus als allergrootste zondebok die onze zonden op zich heeft genomen, is het eigenlijk vreemd dat wij als volgelingen van Jezus er onze eigen zondebokken op na houden, omdat wij juist dé zondebok aanbidden. Hij is de zondebok die onze zonden heeft gedragen."

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Trump
Nieuws

Trump over presidentschap: "Ik denk dat God trots op ons is"

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is God "trots" op wat de Amerikaanse regering het afgelopen jaar heeft bereikt. Hij benadrukte zijn inspanningen voor Amerikaanse christenen en christenen wereldwijd. Dat zei hij tijdens een persmoment in

Christenzionisme
Nieuws

Kerkleiders Israël waarschuwen voor christenzionisme; ICEJ verwerpt kritiek

De International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ) heeft fel gereageerd op een gezamenlijke verklaring van verschillende kerkleiders in Israël. In die verklaring werd het christenzionisme omschreven als een schadelijke ideologie, laat All Israel New

Timothy Broglio
Nieuws

Oorlogspolitiek Trump: aartsbisschop roept militairen op tot verzet

De Amerikaanse rooms-katholieke aartsbisschop Timothy Broglio (foto) heeft zich uitgesproken tegen mogelijke militaire plannen van president Donald Trump rond Groenland. Volgens Broglio mogen katholieke militairen een bevel weigeren als het gaat om e

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse overheid erkent alsnog massale ontvoering uit kerken na eerdere ontkenning

De Nigeriaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zondag talloze christenen zijn ontvoerd uit kerken in de staat Kaduna, nadat zij eerdere berichten daarover hadden ontkend. Lokale bewoners en kerkleiders spraken al kort na de aanvallen over een groot

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vertelt hoe God de prediking van zijn collega's tot zegen wil gebruiken

"Wat heeft de Heere soms ook op wonderlijke wijze onder de prediking van ds. Smits, ds. Tanis, ds. Boiten, Ds. Van der Zwan, zonder dat die dienaren het wisten, antwoord gegeven op gebeden die in de stilte van de binnenkamer voor Gods aangezicht werd

tilburg
Nieuws

Gemeente onderzoekt 'illegale' kerkdiensten Praise Tilburg: "Geen heksenjacht op kerken"

De kerk Praise Tilburg organiseert al geruime tijd 'illegaal' samenkomsten in een gebouw aan de Apennijnenweg in Tilburg. Volgens de gemeente Tilburg is dat namelijk in strijd met het omgevingsplan. De kwestie kreeg landelijke aandacht na de arrestat

Hans Maat
Opinie

Discussieer niet over Frontrunners, maar kom op voor onze vrijheid

Wat mij vorige week misschien nog wel het meest heeft geraakt, is niet eens de arrestatie van Tom de Wal. Het raakte mij vooral dat het blijkbaar mogelijk is dat de politie een religieuze samenkomst binnenvalt en dat gebed op straat vervolgens de aan

Arnold Huijgen
Column

Verdeeldheid is zonde en daarom bidden we voor eenheid

Deze week is de week van gebed voor eenheid. Eenheid, zo schrijft theoloog Arnold Huijgen, smoort verscheidenheid niet, maar schept er juist ruimte voor. Problematisch wordt het als je je opsluit in je eigen vorm en je meent dat je geen waar christen

Meerartikelen

Samuel Lee
Opinie

Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beef

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP wil opheldering over 'leger' pro-abortuslobbyisten bij de EU

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen wil opheldering over wat hij noemt ‘het leger aan pro-abortuslobbyisten’ dat momenteel in Brussel lobbyt voor het burgerinitiatief ‘My Voice, My Choice’. De SGP'er wil met name weten of hier Europees geld mee gemoe

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie ziet brede steun voor religieuze geletterdheid

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een voorstel van de ChristenUnie om structureel te investeren in religieuze geletterdheid. Het voorstel is ingediend door Kamerlid Don Ceder (foto) en richt zich op meer kennis over religie binnen de overheid en op

Louis Raphaël Sako
Nieuws

Aramese Beweging blij met Europese steun voor christelijke minderheden

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) verwelkomt de toenemende politieke aandacht in Nederland en Europa voor de bedreigingen tegen Louis Raphaël Sako (foto), patriarch van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Volgens de organisatie is deze aandacht h

Jennifer Melle
Nieuws

Petitie roept ziekenhuis op om zaak tegen christelijke verpleegkundige te stoppen

Steunbetuigers van de christelijke verpleegkundige Jennifer Melle zijn een petitie gestart om haar ziekenhuis te bewegen alle disciplinaire maatregelen tegen haar te laten vallen, zo meldt Christian Today. Melle ligt al langere tijd onder vuur nadat

syrie
Nieuws

Christenen in Syrië vrezen dat wapenstilstand weinig verandert aan hun positie

De Syrische regering heeft een onmiddellijk landelijk staakt-het-vuren aangekondigd met de Koerdisch geleide Syrian Democratic Forces (SDF). Daarmee komt een einde aan bijna twee weken van gevechten in het noordoosten van het land. Internationaal kli

Ara Torosian
Nieuws

Iraanse voorganger slaat alarm: "Er vindt een massaslachting plaats"

De Iraanse voorganger Ara Torosian heeft in een emotioneel interview met CBN News een noodkreet geslaakt over de situatie in Iran. Volgens Torosian worden op straat duizenden mensen gedood en maakt ook de ondergrondse kerk extreem zware tijden door.

Iran
Nieuws

Dringende oproep Open Doors: Kom meebidden voor Iran!

Open Doors organiseert woensdag 21 januari een gebedsbijeenkomst voor Iran. De organisatie doet een dringende oproep aan christenen om mee te komen bidden in Harderwijk. “Gebed kan komen waar wij zelf niet kunnen komen”, legt directeur Marc de Graaf

Esther Vorsterman van Oijen
Interview

Esther Vorsterman van Oijen ziet nood bij jongeren: “Maar God laat ze niet los!” 

“God liet mij zien: deze generatie verdrinkt.” Velen kennen Esther Vorsterman van Oijen als spreekster en presentatrice, maar in Hour of Power vertelde zij zondag haar échte verhaal. Over waarom ze alles losliet, waarom haar sabbatical langer duurde

India
Nieuws

Begrafenis India eindigt in terreur: christenen opgejaagd en kerken verwoest

In centraal India is een familie verwikkeld geraakt in een slepend conflict na de dood van de 65-jarige Chamru Ram Salam. Wat begon als een begrafenis volgens traditionele gebruiken, mondde uit in grootschalig geweld tegen christenen, brandstichting

Achterberg
Nieuws

Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland laten geen nieuwe student toe

De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) hebben geen nieuwe student toegelaten tot de opleiding voor het predikantschap. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beslissing werd genomen door de commissie van onderzoek, die gesprekken voert

Ds. J. J. Mulder
Video

Ds. Mulder roept luisteraars op om in Jezus' betraande ogen te kijken: "God is bewogen"

"Ik vraag vanavond maar één ding: kijk eens één keer in je leven in de betraande ogen van Jezus Christus. Wij als predikanten bekeren niemand en toch weet ik het haast wel zeker: een keer Jezus' bewogenheid zien is het einde van je ongeloof", aldus d