Tot Jezus bekeerde Jood hielp honderden volksgenoten ontsnappen aan naziterreur

Nieuws 23 oktober 2026 5 minuten Israël en de Bijbel
Duitse soldaten
Shutterstock

De jonge Arnold Frank komt in Hamburg tot geloof in Jezus. Jarenlang zet hij zich daar in voor zijn Joodse volksgenoten. Wanneer de nazi’s aan de macht komen, blijft hij hen helpen, ook als dat steeds gevaarlijker wordt.

Frank werd geboren op 6 maart 1859 in Schuja, Hongarije. Hij groeide op in een vroom Joods gezin, met zeven broers.

Voor het eerst in een kerk
Arnold verlangde al jong naar verre landen. Op zeventienjarige leeftijd verliet hij zijn geboorteland en ging in Hamburg wonen. Daar werkte hij bij de bank van Baruch. In een restaurant raakte hij bevriend met een weduwnaar, die lid was van de Jeruzalemkerk. Die nodigde Arnold uit voor een kerkdienst.

Het was de eerste keer dat Arnold een protestantse kerk binnenstapte. De eenvoud van de dienst deed hem denken aan een synagoge en maakte diepe indruk op hem. Hij ging steeds vaker naar kerkdiensten en Bijbelstudies en begon het Nieuwe Testament grondig te bestuderen.

‘Heden is deze Schrift vervuld’
Op een dag las Arnold Lukas 4:16-21. De Heere Jezus leest daar in de synagoge uit de profeet Jesaja. “De Geest van de Heere is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft; Hij heeft Mij gezonden om aan armen het Evangelie te verkondigen (…) om het jaar van het welbehagen van de Heere te verkondigen.”

Daarna zegt Jezus: “Heden is deze Schrift in uw oren in vervulling gegaan.”
Door deze woorden werd het voor Arnold duidelijk: Jezus is de Messias. Hij leerde Hem kennen als zijn Verlosser en liet zich dopen.

De predikant en zijn vrouw geloofden dat Arnold geroepen was om het Evangelie te verkondigen. Op hun advies ging hij theologie studeren in Belfast. Na vijfeneenhalf jaar werd hij predikant.

In 1884 werd Arnold Frank beroepen naar de kerk waar hij voor het eerst een dienst bezocht, de Jeruzalemkerk in Hamburg. Daar zou hij tot 1938 dienen.

Evangelie centraal
Een van zijn opvolgers, dominee Weber, schreef later: “Predikant Frank begon een rijk gezegende bediening, waarbij de verkondiging van het Evangelie aan Joodse mensen centraal stond.”

Frank bezocht Joodse gezinnen in Hamburg. Zijn liefde voor de Heere Jezus ging samen met grote culturele fijngevoeligheid, waardoor hij toegang kreeg tot welgestelde Joodse gezinnen.

Ook richtte hij zich op Joodse emigranten die vanwege vervolgingen vanuit Oost-Europa via Hamburg naar Amerika reisden. Hij organiseerde gaarkeukens en gaf hun evangelisatielectuur mee in verschillende talen, waaronder Hebreeuws en Jiddisch. Tijdens de lange zeereis naar Amerika lazen sommigen deze boekjes en kwamen zij tot geloof.

Het zendingshuis kreeg een belangrijke plaats in zijn werk. Boven de ingang stond: “Wij hebben Hem gevonden van Wie Mozes in de wet en ook de profeten geschreven hebben” (Joh. 1:46). Joodse jongemannen kwamen er binnen, vonden werk in de werkplaatsen en kregen dagelijks onderwijs uit het Oude en Nieuwe Testament.
Frank had een afkeer van een ‘overhaaste’ bekering. Hij wilde dat mensen werkelijk begrepen wie Jezus is. De uitleg van Jesaja 53 en het lijden van Christus raakten jonge Joodse mannen diep. Ongeveer vijftig van hen werden later predikant of evangelist.

Een tijdschrift dat levens veranderde
Vanaf 1899 gaf Frank het tijdschrift Zion’s Freund uit. Het was gemakkelijk te lezen, maar had tegelijk een duidelijke Bijbelse inhoud. In ieder nummer stond ook altijd een getuigenis van een Messiasbelijdende Jood, zo mogelijk met een foto.

Een vrouw in Berlijn legde Zion’s Freund altijd op tafel voor haar jonge Joodse huurder, een scheikundige. Hij gooide het blad meestal weg. Tot hij op een dag een foto zag van iemand die hij meende te herkennen. Hij las het levensverhaal dat erbij stond en werd diep geraakt. Uiteindelijk nam hij contact op met Arnold Frank, die hem verder onderwees in het geloof.

Zichtbaar Evangelie
Frank merkte dat het vooral moeilijk was om met Joodse vrouwen contact te krijgen. Daarom wilde hij de verkondiging van het Evangelie verbinden met praktische zorg.
In Zion’s Freund verscheen in 1905 een oproep om een tehuis voor protestantse verpleegsters op te richten. Zij zouden juist in Joodse gezinnen zorg kunnen verlenen.

Zuster Elisabeth Weidemann herinnerde zich Frank als een vaderlijke man. Hij waarschuwde, corrigeerde en bemoedigde de zusters. 
In 1920 zei hij tegen haar: “Heb je ook gemerkt dat zusters geen engelen zijn, ook al worden ze door patiënten soms zo genoemd? Een sluier en een uniform maken iemand niet tot een engel. (…) Maar door je leven kun je aan collega’s en patiënten getuigen van de liefde van God in je Heiland Jezus Christus.”

Als alles anders wordt
In 1933 veranderde alles. Hitler kwam aan de macht en Joden werden steeds harder vervolgd. Het werk van Frank werd verdacht gemaakt, terwijl het juist harder nodig was dan ooit. Hij organiseerde regelmatig Joods-christelijke avonden. Zo’n 250 Joodse gelovigen kwamen er samen. Mensen die zich plotseling zowel geestelijk als maatschappelijk ontheemd voelden, vonden er warmte, troost en Gods Woord.

Frank hielp bij persoonlijke nood en zette zich in om mensen Duitsland uit te krijgen.
In 1936 werd Zion’s Freund verboden. In zijn afscheidsartikel schreef Frank:
“Het is mijn plicht hen te dienen zolang mijn krachten dat toelaten, enkele van hun tranen te drogen en hen te wijzen op Jezus, de Trooster en Helper.”

Uiteindelijk werd ook het zendingshuis gesloten. Frank was inmiddels op leeftijd, maar gaf niet op. Tot 1938 bleef hij onvermoeibaar Joodse mensen helpen.
In 1938 werd Frank gearresteerd. Hoewel hij Brits staatsburger was, werd hij naar een concentratiekamp gestuurd. Na negen dagen kwam hij vrij door tussenkomst van de Britse regering.

Zijn positie bleef echter gevaarlijk. Een vriend binnen de politie waarschuwde hem dat hij opnieuw zou worden gearresteerd. Frank vluchtte naar Ierland. Een jaar later werden ook de kerk en de gemeente gesloten.

Hamburg na de oorlog
Na de oorlog keerden overlevenden terug uit onderduikplaatsen en concentratiekampen. Gewond, onzeker en zonder middelen van bestaan hoopten zij dat ‘de Jeruzalem’, zoals het werk bekendstond, in Hamburg opnieuw een plaats zou zijn waar zij begrip en hulp vonden. Christenen uit verschillende landen kwamen hen te hulp. Ze stuurden geld om de vervolgde en getraumatiseerde Joodse mensen te helpen.

Arnold Frank bezocht zijn levenswerk in Hamburg nog drie keer. In 1953 maakte hij de heropening mee van de Jeruzalemkerk, die tijdens de oorlog zwaar beschadigd was geraakt. Op 6 maart 1965 vierde Arnold Frank zijn 106e verjaardag. Een dag later werd hij ziek. Op 20 maart nam zijn Heiland hem op in heerlijkheid.

Het levensverhaal van Arnold Frank begon bij een jonge Jood uit Hongarije die in Hamburg de Heere Jezus als zijn Messias leerde kennen. Het eindigde bij een man die zijn leven lang Joodse mensen bleef wijzen op Jezus Christus en hen hielp, ook toen dat gevaarlijk werd.

Wij vragen ons af...

Moet de kerk vandaag meer aandacht hebben voor het evangelie onder Joden?

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Bear Grylls
Nieuws

Avonturier Bear Grylls: "Wat ons werkelijk vrijmaakt, is ontdekken dat we thuis zijn"

De Britse avonturier en televisiepresentator Bear Grylls deelt op Instagram een bijzondere boodschap over zijn geloof in Jezus Christus. Waar hij vroeger altijd dacht dat hij zijn waarde moest bewijzen door steeds meer te presteren, ziet hij dat...

Handen rond de Holy Bible
Nieuws

Christelijke organisaties slaan alarm over mogelijk Brits verbod op conversietherapie

Drie Britse christelijke organisaties maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat conversietherapie moet verbieden. Volgens hen gaat de wet veel te ver en kunnen zelfs gewone gesprekken tussen ouders en kinderen of tussen voorgangers en...

Jan van den Bosch en Wilfred Krols
Getuigenis

Wilfred Kols zondag te gast in Hour of Power: "In de isoleercel vond ik Jezus"

Hij stal, verkocht drugs en ging voor jaren de cel in. De Molukse Wilfred Krols beleefde een radicale ommekeer toen hij in de isoleercel Jezus vond. Je ziet het zondag in Hour of Power: om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

Patriarch Bartholomeus
Nieuws

Orthodoxe patriarch hekelt Russische kerkleiders: “Ze noemen de oorlog heilig”

De orthodoxe patriarch Bartholomeus heeft fel uitgehaald naar Russische kerkleiders die de oorlog tegen Oekraïne verdedigen. Volgens hem misbruiken zij het christelijk geloof om het geweld te rechtvaardigen. “Ze noemen het een heilige oorlog en...

Aardbeving Venezuela
Nieuws

CGK haalt ruim 110.000 euro op voor slachtoffers aardbevingen Venezuela

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben inmiddels ruim 110.000 euro ingezameld voor de slachtoffers van de zware aardbevingen die Venezuela afgelopen juni troffen. Via partnerorganisaties wordt noodhulp geboden aan gezinnen die hun huis...

Watervoorziening Oekraïne
Nieuws

Medair ontvangt vier miljoen euro voor herstel watervoorziening in Oekraïne

Medair Nederland, de Nederlandse fondsenwervende partner van hulporganisatie Medair, heeft via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een bijdrage van vier miljoen euro toegekend gekregen voor het herstel van de watervoorziening in het...

Adam Hamilton
Nieuws

Invloedrijke Amerikaanse dominee onder vuur na uitspraken over maagdelijke geboorte Jezus

De invloedrijke Amerikaanse predikant Adam Hamilton vindt dat christenen niet per se in de maagdelijke geboorte van Jezus hoeven te geloven om gered te worden. Dat schrijft The Christian Post. De uitspraken van Hamilton leiden tot kritiek van...

Roberto Rosso
Persbericht

Christelijk festival in Katwijk biedt alternatief voor Halloween: ‘Feest van het Licht’

Op zaterdag 31 oktober staat Tripodia in Katwijk aan Zee in het teken van het interkerkelijke festival Waves of Praise. Met livemuziek, creatieve workshops, kinderactiviteiten en een christelijk dancefestival wil initiatiefnemer Amerike Verdoes een...

Meerartikelen

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De wederkomst van Christus ligt al verborgen in Leviticus

God openbaart Zich in de Bijbel als ‘Hij die is en die was en die komt’. Maar wat betekent dat laatste precies? In de tweede aflevering van zijn columnreeks onderzoekt theoloog Willem J. Ouweneel hoe de wederkomst van Christus volgens hem al wordt...

Jordaanse stad Karak
Nieuws

Schutters openen vuur in kerk Jordanië: zeker zeven doden en tientallen gewonden

Bij een schietpartij in een kerk nabij de Jordaanse stad Karak zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen en raakten in ieder geval 34 anderen gewond. Dat meldt de Jordaanse televisiezender Al-Mamlaka. Drie gewapende mannen zouden tijdens een...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

De band Abrupt Demise, die ook optreedt
Nieuws

SGP ontstemd over 'godslasterend' metalfestival in jongerencentrum: “Dit doet pijn”

Het metalfestival Disciples of Blasphemy zorgt voor discussie in Bodegraven. De plaatselijke SGP heeft bezwaar tegen het evenement, dat op 7 november wordt gehouden in jongerencentrum De Zon. Fractievoorzitter Jacob Biemond vindt het ongepast dat een...

Geld
Nieuws

Man berooft bank 'in de naam van Jezus' en belt daarna zijn voorganger op

Een 37-jarige man uit de Amerikaanse staat Alaska heeft schuld bekend aan een opmerkelijke bankoverval. Dat schrijft The Christian Post. Deshalon Bosha Jelks beroofde in februari dit jaar een bank in Anchorage. Daarbij overhandigde hij een briefje...

Vrouw in bed met arts
Nieuws

Tienduizenden Nederlanders steunen voorstel voor ruimere euthanasiewet: Tweede Kamer gaat in debat

Moet iemand zelf kunnen bepalen wanneer zijn leven eindigt, ook als hij volgens de wet niet in aanmerking komt voor euthanasie? Die vraag komt opnieuw op tafel in de Tweede Kamer. Tienduizenden Nederlanders tekenden een burgerinitiatief dat hiertoe...

Pro-abortusdemonstranten in Krakau
Nieuws

Pools parlement stemt voor versoepeling abortuswet, bisschop waarschuwt voor gevolgen

Het Poolse parlement heeft ingestemd met twee voorstellen om de abortuswet te versoepelen. Dat schrijven diverse media. Als het aan een kleine meerderheid ligt, moet abortus weer mogelijk worden als een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft....

Amin Ismail
Nieuws

Soedanese christen vrijgelaten uit beruchte gevangenis, maar loopt nog gevaar

De Soedanese christen Amin Ismail is na ruim een jaar gevangenschap vrijgelaten uit de beruchte Kobar-gevangenis in Khartoem. Dat meldt mensenrechtenorganisatie International Christian Concern (ICC). Hoewel Ismail inmiddels op een veilige plek in...

Tiktok
Nieuws

Zes jonge christenen vast in Egypte na TikTok-parodie op biddende moslimgevangenen

Zes jonge christenen zitten in Egypte vast vanwege een video op TikTok. Dat schrijft Alliance Defending Freedom (ADF). De jongeren, van wie er één minderjarig is, speelden een scène na uit de Egyptische komediefilm Khalawis. Daarin proberen...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. C. R. van der Toorn

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. R. van der Toorn (foto). De predikant moet in de Laankerk ds. F. van Binsbergen opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Christelijke arts over levenseinde: "Als christen houd je in het sterven ook hoop"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...

Trouwringen
Nieuws

Onderzoek: getrouwde moeders gelukkiger dan ongetrouwde moeders

Getrouwde moeders blijken gemiddeld gelukkiger te zijn dan niet-getrouwde moeders. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Britse organisatie Marriage Foundation. Vooral vrouwen die getrouwd zijn en bij hun partner blijven, geven aan meer tevreden te...