Raambezoek
Maria ontving via de engel dezelfde boodschap. Toen Jozef hoorde dat Maria zwanger was, wilde hij afstand houden tot haar alsof ze besmet was met het virus van vreemdgaan. De engel moest er aan te pas komen om hem te overtuigen dat het kindje verwekt was door de Heilige Geest. Hun quarantaine werd opgeheven en Jozef nam Maria ten huwelijk. Omdat beeldbellen toen nog niet bestond reisde Maria naar haar tante Elisabeth om hun mooie nieuws samen te kunnen delen. Even voor de goede orde: toen mochten senioren nog wél gewoon bezoek ontvangen. Het werd een écht kraambezoek en dus geen raambezoek.

Reisbewegingen
Keizer Augustus kondigde maatregelen af die golden voor het hele Romeinse Rijk. In veel opzichten hadden die maatregelen toen het tegenovergestelde effect als bij de coronacrisis nu. Zo leidden ze niet tot beperkingen van de reisbewegingen. Integendeel: iedere inwoner moest naar de geboorteplaats van zijn voorouder om ingeschreven te worden. Als een pandemie verspreidde de hele bevolking zich over het land. Hoe zou Jozef deze maatregelen ervaren hebben? Zou hij geprotesteerd hebben tegen de nut en noodzaak ervan en zich aangesloten hebben bij INSCHRIJFWAANZIN of zoiets? Hij werd er hard door getroffen: in tegenstelling tot vandaag moest hij als timmerman zijn bouwmarkt sluiten. Maar zoals in elke crisis is de één zijn dood de ander zijn brood. De horecagelegenheden zoals de herberg in Bethlehem hadden toen niets te klagen en zaten overvol, waardoor de hoogzwangere Maria en Jozef moesten uitwijken naar de stal. Daar werd hun kindje Jezus geboren.

Verkiezingen
De wijzen uit het oosten hadden ondertussen een bijzondere ster zien opgaan in het westen. Wij weten sinds 21 december jl. dat de ster van Bethlehem de conjunctie was van Jupiter en Saturnus. Ze concludeerden uit dit teken aan de hemel dat er een bijzondere koning moest zijn geboren in Israël. Aangekomen in Jeruzalem werden ze welkom geheten – hoe anders zijn veel migranten uit het Oosten behandeld sinds de uitbraak van het virus in China. De magiërs vroegen aan koning Herodes waar de nieuwe koning van de Joden geboren zou zijn. Herodes was net zo onwelwillend als Trump om zijn macht af te staan en zijn opvolger te erkennen. De wijzen moesten een grondig onderzoek instellen omdat Herodes de uitkomst van Gods koningsverkiezing, die zwart op wit vast stond in Micha 5:1, niet kon aanvaarden.

BLM
Nu ging de bijzondere ster hen voor en stond stil boven de plek waar Israëls koning-elect, de Messias, geboren was. De wijzen, ook wel koningen genoemd, knielden voor het Kind neer. Volgens de legende was één van hen, Caspar, een bruine man uit Ethiopië. Black lives matter to Christ! Deze Afrikaanse koning offerde wierook, een beeld in de Bijbel van het gebed. Zijn land van herkomst heeft ons gebed hard nodig: dat de vrede van dit Kerstkind de oorlog uit het noorden van Ethiopië mag verdrijven! Of er ook écht drie koningen of wijzen waren, weten we niet. Hun aantal is gebaseerd op de drie geschenken die ze brachten: goud, wierook en mirre. Normaal gesproken maakt hun aantal natuurlijk helemaal niets uit, maar dit jaar is het in één keer heel relevant omdat je met Kerst maar drie gasten van verschillende huishoudens mag ontvangen...

Gedupeerde ouders
Herodes was razend omdat de wijzen niet teruggekeerd waren naar hem. Hij dupeerde de ouders van Bethlehem, nog meer dan de Belastingdienst dat deed bij de toeslagenaffaire. Hij sloeg toe door dienstdoende soldaten die in die regio alle jongetjes van twee jaar en jonger vermoordden. Een luid gejammer steeg op toen familieleden op zo’n wrede, onmenselijke manier gescheiden werden van hun kleine, onschuldige kinderen. Nu zijn het niet de moordzuchtige armen van soldaten, maar dodelijke viruscellen die inmiddels meer dan een miljoen slachtoffers hebben gescheiden van hun dierbaren. De wrede onmenselijkheid zat hem dit jaar niet in zwaaiende zwaarden, maar in het niet dichtbij kunnen zijn bij het afscheid nemen. Waardoor er net als 2000 jaar geleden gerouwd wordt. In Israël en overal op de wereld. Gewaarschuwd door een engel sloegen Jozef en Maria met hun pasgeboren kindje op de vlucht, net als de bijna 80 miljoen vluchtelingen vandaag de dag – een nieuw, triest record.

Vaccin
Wat is de hoop van het Kerstverhaal? Onze donkere tijd, waarin alles onzeker is en niets te plannen lijkt ergens wel op toen. Voor Jozef en Maria stond door de volkstelling inkomen en de bevalling ook op losse schroeven en was er de levensbedreigende situatie door Herodes. Uit het kerstverhaal blijkt duidelijk dat God ondanks alles de controle heeft. Sterker nog, Hij gebruikte de maatregelen voor Zijn plan voor de mensheid: op deze manier kon de Messias, de zoon van koning David geboren worden in Bethlehem. Over deze Jezus zei de engel tegen de herders dat Hij de Redder was en dat zijn geboorte goed nieuws was waar heel het volk blij van zou worden. Van welk nieuws zou Nederland blij worden? Wie of wat redt ons uit deze crisis? De maatregelen voor de anderhalvemetersamenleving moesten ons beschermen. Samen krijgen we immers corona onder controle? Door handen wassen, mondkapjes, thuiswerken, lockdowns. Toch lukte dit nieuwe normaal ons niet om de tweede golf te voorkomen en zitten we in een derde. De aankondigingen van coronavaccins zijn hoopvolle doorbraken. Maar zullen deze ook werken voor het gemuteerde virus? Wat verlangen we naar het gewone leven. Elkaar een hand geven, een knuffel, gewoon ouderwets saai naar school of de universiteit. Kletsen op maandag over het resultaat van Ajax bij het koffiezetapparaat op kantoor (en hopelijk als christen ook over de geweldige kerkdienst die je beleefd hebt…) Heerlijk met zijn allen foeterend in de file staan en de ijdele hoop van het halen van de CO2-reductie definitief de grond in boren. Lekker ongegeneerd drie keer op jaar op vakantie, en liefst met het vliegtuig naar een zonnige Zuid-Europese bestemming. Wat was het oude normaal toch goed…?!

Wat zullen we blij zijn als het virus onder controle is of nog beter overwonnen is. Maar uit die laatste voorbeelden proef je al een beetje dat ook voor het virus ons leven niet in alle opzichten ideaal was. Het virus van het egoïsme, van de hebzucht, van het materialisme, van onze welvaart… het virus van racisme, het virus van het eigenbelang waardoor duizenden migranten op Moria een onmenselijk en hopeloos leven hebben. Het virus dat de Bijbel zonde noemt. Dat ons niet fysiek maar vooral geestelijk op afstand zet van elkaar en van God, onze Schepper. Het is een virus waarvoor je niet langs de teststraat hoeft… je kan het zelf ontdekken als je eerlijk naar jezelf kijkt.
Van dat virus redt dit Kerstkind. Geloof in Hem is een 100 % werkend vaccin. Laat je inenten met Zijn liefde en vergeving. Het is gratis, voor iedereen, van elke leeftijd.
Dat nieuws is pas echt goed nieuws. Word jij er ook blij van?

Ds. Marien Kollenstaart is als predikant actief in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).