Nashvilleverklaring als controlemiddel

Nieuws9 januari 2019 John Lapré
John Lapré

Toen de Nederlandse Nashvilleverklaring als een vuurpijl het nieuwe jaar werd ingeschoten, bekroop mij haast onmiddellijk het onbestemde gevoel: dit gaat niet voor verbinding zorgen, maar voor nog meer polarisatie als het gaat over het onderwerp homoseksualiteit en geloof. Niets bleek minder waar.

Twitter ontplofte, media doken erbovenop en de eerste verdrietige verhalen van gelovige lhbt-ers druppelden ook bij mij binnen. Nog even los van inhoud en vorm: in de kerk zijn we niet gediend met nog een verklaring of iets wat haast als een belijdenisgeschrift gelezen kan worden. In de kerk zijn we gediend met dialogen, open en respectvolle dialogen. Het gesprek, de ontmoeting, het de ander in de ogen kijken en turen tot op de bodem van andermans hart, zal leiden tot opbouw van de kerk. Niet het sluiten van gelederen, niet het vormen van een theologisch cordon om door middel van een ‘geestelijke strijd’ de waarheid koste wat het kost te beschermen.

Medio 2018 had ik in het Reformatorisch Dagblad (RD) een briefwisseling met hoofdredacteur Steef de Bruijn. De toon van deze briefwisseling was goed en is door veel mensen als hartelijk ervaren. Deze hartelijkheid was ook voelbaar tijdens een ontmoeting op de redactie van de krant. Ondanks schurende visies en het elkaar bevragen op het scherpst van de snede, was er een bodem van gelijkwaardigheid en luisterbereidheid. Zo werken lastige dialogen. Alleen dan maak je stappen voorwaarts. Misschien minder dan gehoopt en verwacht, maar het tellen van zegeningen gaat ook over wat wij ‘kleine stapjes’ noemen.

Ondanks schurende visies en het elkaar bevragen op het scherpst van de snede, was er een bodem van gelijkwaardigheid en luisterbereidheid. Alleen dan maak je stappen voorwaarts.

Dr. P. De Vries – een van de initiatiefnemers van de verklaring – was echter zeer ontstemd over de inhoud van de brieven. Dit ongenoegen werd gedeeld door evangelist Arjan Baan, de andere initiatiefnemer van de verklaring, die al eerder mijn bijdragen in de media ‘tam tam’ had genoemd. Zowel De Vries als Baan hekelen de – in hun beleving – moderne tijdsgeest die ook binnen kerken waait als het gaat over het hete hangijzer homoseksualiteit en geloof.
Duidelijk werd wel: er waren ‘herstelwerkzaamheden’ nodig, de rijen moesten worden gesloten, de aloude gereformeerde leer verdedigd. In het RD verscheen niet lang na de briefwisseling een statement en deze maand de Nederlandse vertaling van de Nashvilleverklaring.

Om meerdere redenen heb ik met ontzetting deze verklaring gelezen. Laat ik hier mijn drie belangrijkste opmerkingen plaatsen:
1. Ik zie de verklaring als een controlemiddel, als een grensbewakingsdocument. De verspreiders en ondertekenaars van de verklaring willen (meer) grip op ‘hun schapen’. De verklaring slaat piketpaaltjes: wij hopen en willen dat u (lees: onze achterban) er dit van gaat vinden. Het dient als waarschuwing: wat die mensen (bijv. homo’s met een relatie) doen, is een grove zonde. Zij staan buiten het Koninkrijk van God, volgen een duister spoor.

Omdat de verklaring piketpaaltjes slaat, mis ik een hart dat bonst van liefde. Het leven is eruit.

Omdat de verklaring piketpaaltjes slaat, mis ik een hart dat bonst van liefde. Het leven is eruit (want de ‘heiligen’ worden gescheiden van de ‘melaatsen’), het pastorale nawoord ten spijt. Over dat pastorale nawoord gesproken: de apostel Paulus en anderen voegden in de Bijbel nooit ergens een pastoraal nawoord toe. Nooit gebruikten de bijbelse heiligen ferme taal om daarna in een voetnoot de ‘aai van een herder’ uit te delen. Dat geeft te denken.

2. De schrik slaat je om het hart als je ziet welke namen onderaan de verklaring prijken. Niet alleen de voorman van de SGP Kees van der Staaij plaatste zijn handtekening, maar ook de evangelische voorganger Orlando Bottenbley en prof. dr. M. J. Paul. Zij plaatsten hun handtekening onder het dieptepunt van de verklaring: artikel 7. Daarin wordt gesteld dat een homoseksueel of transgender zelfbeeld wordt aangenomen. Ook wordt de suggestie gewekt dat homo’s kunnen genezen. Mannen van statuur plaatsten bewust hun handtekening en gaven daarmee tegelijkertijd een dreun aan alle worstelende lhbt-ers, zowel binnen als buiten de kerk.

3. Daarmee raken we de kern van mijn frustratie: het zijn de lhbt-ers die in bepaalde kerken weer de (finale) klappen zullen moeten opvangen. Mannen die zich ten doel stellen de leer zuiver te houden, gebruiken hun tijd en energie om de wereld duidelijk te maken dat homo’s hun zelfbeeld hebben aangenomen en dat dit zelfbeeld gedefinieerd moet worden ‘overeenkomstig Gods heilige bedoelingen in schepping en verlossing’.

Mannen van statuur plaatsten bewust hun handtekening en gaven daarmee tegelijkertijd een dreun aan alle worstelende lhbt-ers, zowel binnen als buiten de kerk.

Worstelende gelovige lhbt-ers mogen leren geen leven vol worsteling te hoeven doorstaan, maar hun lichamelijke identiteit te omarmen. Dat omarmen kost veel tijd en moeite misschien. Maar in dit omarmen ligt wel de sleutel naar een vol en open leven, in vrolijkheid en geluk. In dat leven ligt de wetenschap in Gods liefde te mogen rusten, mét het homo-zijn, zonder enige spoor van aarzeling. Ik had graag gezien dat de Nashvilleverklaring daarin zou ondersteunen. Maar niets van dat alles. De verklaring zet de schepping eerder onder druk, over de ruggen van wie in de kerk soms al zo kwetsbaar een plekje van bescherming, bewogenheid en veiligheid zoeken.

De kerk zal alleen bloeien als zij meer werk gaat maken van een theologie die haar hoofdpijler boort in de ogen, in het hart van de ander. De Nashvilleverklaring is hierin niet geslaagd. Het is een dor document, waar al het leven uit is geperst en dat zowel binnen als buiten de kerk enorm veel weerstand oproept en pijn veroorzaakt. De Protestantse Kerk verklaart: ‘De Nashvilleverklaring is theologisch eenzijdig en gesloten en pastoraal onverantwoord.’ Dat gaat ook niet alle ondertekenaars in de koude kleren zitten. Verschillende ondertekenaars hebben besloten alsnog afstand te doen van de verklaring. Dat is een hoopvol signaal! Hopelijk volgen er velen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#331 Patrick & Jeffrey over Eppo Bruins, Christenen voor Israël en Tom de Wal
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Lawineboys
Dagelijks leven

Nederlandse feestband maakt EK-nummer op melodie Opwekkingsnummer

Dat Opwekkingsliederen geliefd zijn, mag geen verrassing meer heten. Maar zelfs buiten de christelijke bubbel zijn de liederen bekend. Zo zullen de echte Opwekkingfans verbaasd hebben opgekeken toen ze het nieuwe EK-nummer van Lawineboys hoorden. Dit

Israël
Nieuws

Kerken in Israël moeten belasting gaan betalen voor hun eigendommen

Leiders van katholieke en orthodoxe kerken in Israël beschuldigen de Israëlische autoriteiten van een 'gecoördineerde aanval' op de christelijke minderheid in Israël. Dat meldt All Israel News. Verschillende Israëlische gemeenten gaan kerken namelijk

mannen
Nieuws

NGK/CGK Hilversum opent ambt voor mensen met homoseksuele relatie

De Verbinding, een samenwerkingsgemeente van de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) en de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), heeft het kerkelijk ambt opengesteld voor mensen die een relatie hebben met iemand van hetzelfde geslacht. Dat schri

Libanon
Nieuws

Christelijke leiders roepen op tot gebed voor Libanon

Christelijke leiders en welzijnsorganisaties doen een dringende oproep aan gelovigen wereldwijd om te bidden voor Libanon. Dat meldt Christian Today. Het land zit gevangen in het kruisvuur tussen het Israëlische leger (IDF) en militante groepen zoals

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant maakt zich zorgen over lage opkomst bij kerkelijke activiteiten

"De zondagse kerkgang is nog aardig. Tenminste, in de gemeente waar ik mag dienen, gaat het aardig. Maar weet u waar ik mij wel zorgen om maak? Ik zeg het maar eerlijk. Als we een Bijbelstudiegroep hebben en er komt vijf man, spreken we van een 'goed

John Chau
Video

Zendingswerker John Chau volgde Jezus tot voorbij de dood

Hij werd doodgeschoten met pijl en boog; John Chau volgde Jezus tot voorbij de dood. John Chau werd door God geroepen naar het Noord-Sentinaleiland, waar de bewoners zich afzonderen en geen contact hebben met buitenstaanders. Hun taal is onbekend en

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: ds. Oscar Lohuis legt 10 misverstanden over Israël bloot

Israël bezet land van een ander volk. Israël onderdrukt de Palestijnen. Israël is ontstaan uit Europa’s schuldgevoel en de bewoners zijn voornamelijk Europeanen. Dit zijn zomaar een aantal uitspraken die je op straat hoort als je mensen spreekt over

Deborah Monfils
Video

Deborah kreeg borstkanker tijdens haar zwangerschap: "God was er écht bij"

Als Deborah Monfils van haar tweede kindje in verwachting is, krijgt ze te horen dat ze borstkanker heeft. Hoewel ze door een loodzwaar traject van operaties en chemokuren gaat en ze haar haar verliest, ervaart ze Gods nabijheid en weet ze zich door

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Waarom de duivel volgens Wilkin van de Kamp een kunstgebit heeft

"Toen Jezus opstond uit het graf, heeft Hij de duivel als het ware op zijn kaak geslagen en de tanden van de goddelozen stukgebroken. Als jij weet wie je in Christus bent, weet je ook dat de duivel een kunstgebit heeft. Ja, hij kan nog je nog steeds

Chris Verhagen
Video

Waarom gelden de oudtestamentische voedselwetten niet voor christenen?

In Nederland zie je momenteel dat veel christenen een (hernieuwde) interesse krijgen in de ceremoniële aspecten van de wet van Mozes. Zo zijn er christenen die vurig beweren dat de kerk de feesten van Israël zou moeten vieren (zoals het Loofhuttenfee

Bijbel Next
Nieuws

Bijbel Next: nieuwe tienermethode over de Bijbel

Jeugdwerkers weten dat het niet eenvoudig is om tieners te boeien met de Bijbel. Om dat gemakkelijker te maken, is er Bijbel Next: programma's voor jongerenwerk, ontwikkeld door het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap. "We brengen de Bijbel midden in

Robert Plomp
Opinie

Het theologenprobleem in de PKN: onorthodoxe oplossingen zijn nodig

Zelfreflectie en -kritiek zijn de pijlers van het wetenschappelijke denken. Je kunt duizenden boeken lezen, honderden gesprekken voeren, en tientallen ideeën hebben, als je geen inzicht hebt in je eigen vooringenomenheden, loyaliteiten, belangen en i

Dr. Wim Dekker
Boekfragment

De klimaatcrisis: christenen zijn geroepen om een sober leven te leiden

Wanneer het voedsel van God is, dan is ook de aarde van God inclusief alle processen die ervoor zorgen dat de aarde het voedsel voortbrengt. De aarde is van God. Dat brengt ons bij Psalm 24, waar staat: ‘De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat,

M. Bal
Nieuws

Nieuwe dominee voor GerGem Terwolde-De Vecht: J. Janse

Kandidaat J. Janse uit Vierhouten heeft het beroep aangenomen dat door de gereformeerde gemeente Terwolde-De Vecht op hem was uitgebracht. In totaal ontving hij dertien beroepen, meldt GerGeminfo.nl. Janse werd in 2020 aangenomen als student aan de T

Ds. A.C. Borsje
Video

Ds. Borsje kreeg een email van een man die een bijzondere tekst op een grafsteen zag staan

"'Beste dominee, afgelopen week liepen we op een begraafplaats hier ergens in de buurt. Ik liep een beetje rond en zag een grafsteen met daarop de tekst: 'En het geschiedde dat de bedelaar stierf’. Deze tekst bleef maar in mijn hoofd ronddwalen. Waar

Donald Trump
Nieuws

Donald Trump stelt dat christendom in Amerika 'vernietigd' wordt als Biden opnieuw president wordt

Voormalig president Donald Trump heeft tijdens een bijeenkomst opgemerkt dat het christendom in Amerika in gevaar zal komen als Joe Biden opnieuw de presidentsverkiezingen wint. Dat meldt The Christian Post. Trump stelde zelfs dat het christendom in

Public Domain/Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg
Nieuws

Archeologen ontdekken zeldzame papyrustekst over Jezus' jeugd

Archeologen hebben in een universiteitsbibliotheek in Duitsland een oude papyrus gevonden waarop de naam 'Jezus' te lezen is. Dat meldt The Christian Post. Deze papyrus, afkomstig uit Egypte, wordt beschouwd als het oudste bewaard gebleven fragment v

ds. M. Baan
God

Ds. Baan: 'Afscheiden van de hervormde kerk heeft geen zin'

'Ik ben belijdend lid van een van de afgescheiden kerken. Ik geloof dat de afgescheiden kerken de plicht hebben zich weer aan te sluiten bij de Hervormde Kerk zodra dit kan zonder principes aan de kant te hoeven zetten of af te wijken van de belijden

embryokweek
Verdieping

Ingrijpen in DNA van embryo's: hoe ver kun je gaan?

Is de techniek waarmee DNA van embryo’s aangepast kan worden veilig in de handen van mensen? Het kweken van menselijke embryo’s is een voorwaarde om deze techniek in gang te zetten. Daarom moet daar over gesproken worden. Stel: het is 2050 en er is e

Cvandaag podcast
Podcast

Cvandaag podcast over Eppo Bruins, Christenen voor Israël en Tom de Wal

Redacteur Patrick Simons legt uit waarom Christenen voor Israël boos is op het dagblad Trouw. Presentator Jeffrey Schipper merkt op dat het ministerschap van voormalig CU-Kamerlid Eppo Bruins veel losmaakt. En tv-persoonlijkheid Johan Derksen windt z