Nashvilleverklaring als controlemiddel

Nieuws 9 januari 2019 John Lapré
John Lapré

Toen de Nederlandse Nashvilleverklaring als een vuurpijl het nieuwe jaar werd ingeschoten, bekroop mij haast onmiddellijk het onbestemde gevoel: dit gaat niet voor verbinding zorgen, maar voor nog meer polarisatie als het gaat over het onderwerp homoseksualiteit en geloof. Niets bleek minder waar.

Twitter ontplofte, media doken erbovenop en de eerste verdrietige verhalen van gelovige lhbt-ers druppelden ook bij mij binnen. Nog even los van inhoud en vorm: in de kerk zijn we niet gediend met nog een verklaring of iets wat haast als een belijdenisgeschrift gelezen kan worden. In de kerk zijn we gediend met dialogen, open en respectvolle dialogen. Het gesprek, de ontmoeting, het de ander in de ogen kijken en turen tot op de bodem van andermans hart, zal leiden tot opbouw van de kerk. Niet het sluiten van gelederen, niet het vormen van een theologisch cordon om door middel van een ‘geestelijke strijd’ de waarheid koste wat het kost te beschermen.

Medio 2018 had ik in het Reformatorisch Dagblad (RD) een briefwisseling met hoofdredacteur Steef de Bruijn. De toon van deze briefwisseling was goed en is door veel mensen als hartelijk ervaren. Deze hartelijkheid was ook voelbaar tijdens een ontmoeting op de redactie van de krant. Ondanks schurende visies en het elkaar bevragen op het scherpst van de snede, was er een bodem van gelijkwaardigheid en luisterbereidheid. Zo werken lastige dialogen. Alleen dan maak je stappen voorwaarts. Misschien minder dan gehoopt en verwacht, maar het tellen van zegeningen gaat ook over wat wij ‘kleine stapjes’ noemen.

Ondanks schurende visies en het elkaar bevragen op het scherpst van de snede, was er een bodem van gelijkwaardigheid en luisterbereidheid. Alleen dan maak je stappen voorwaarts.

Dr. P. De Vries – een van de initiatiefnemers van de verklaring – was echter zeer ontstemd over de inhoud van de brieven. Dit ongenoegen werd gedeeld door evangelist Arjan Baan, de andere initiatiefnemer van de verklaring, die al eerder mijn bijdragen in de media ‘tam tam’ had genoemd. Zowel De Vries als Baan hekelen de – in hun beleving – moderne tijdsgeest die ook binnen kerken waait als het gaat over het hete hangijzer homoseksualiteit en geloof.
Duidelijk werd wel: er waren ‘herstelwerkzaamheden’ nodig, de rijen moesten worden gesloten, de aloude gereformeerde leer verdedigd. In het RD verscheen niet lang na de briefwisseling een statement en deze maand de Nederlandse vertaling van de Nashvilleverklaring.

Om meerdere redenen heb ik met ontzetting deze verklaring gelezen. Laat ik hier mijn drie belangrijkste opmerkingen plaatsen:
1. Ik zie de verklaring als een controlemiddel, als een grensbewakingsdocument. De verspreiders en ondertekenaars van de verklaring willen (meer) grip op ‘hun schapen’. De verklaring slaat piketpaaltjes: wij hopen en willen dat u (lees: onze achterban) er dit van gaat vinden. Het dient als waarschuwing: wat die mensen (bijv. homo’s met een relatie) doen, is een grove zonde. Zij staan buiten het Koninkrijk van God, volgen een duister spoor.

Omdat de verklaring piketpaaltjes slaat, mis ik een hart dat bonst van liefde. Het leven is eruit.

Omdat de verklaring piketpaaltjes slaat, mis ik een hart dat bonst van liefde. Het leven is eruit (want de ‘heiligen’ worden gescheiden van de ‘melaatsen’), het pastorale nawoord ten spijt. Over dat pastorale nawoord gesproken: de apostel Paulus en anderen voegden in de Bijbel nooit ergens een pastoraal nawoord toe. Nooit gebruikten de bijbelse heiligen ferme taal om daarna in een voetnoot de ‘aai van een herder’ uit te delen. Dat geeft te denken.

2. De schrik slaat je om het hart als je ziet welke namen onderaan de verklaring prijken. Niet alleen de voorman van de SGP Kees van der Staaij plaatste zijn handtekening, maar ook de evangelische voorganger Orlando Bottenbley en prof. dr. M. J. Paul. Zij plaatsten hun handtekening onder het dieptepunt van de verklaring: artikel 7. Daarin wordt gesteld dat een homoseksueel of transgender zelfbeeld wordt aangenomen. Ook wordt de suggestie gewekt dat homo’s kunnen genezen. Mannen van statuur plaatsten bewust hun handtekening en gaven daarmee tegelijkertijd een dreun aan alle worstelende lhbt-ers, zowel binnen als buiten de kerk.

3. Daarmee raken we de kern van mijn frustratie: het zijn de lhbt-ers die in bepaalde kerken weer de (finale) klappen zullen moeten opvangen. Mannen die zich ten doel stellen de leer zuiver te houden, gebruiken hun tijd en energie om de wereld duidelijk te maken dat homo’s hun zelfbeeld hebben aangenomen en dat dit zelfbeeld gedefinieerd moet worden ‘overeenkomstig Gods heilige bedoelingen in schepping en verlossing’.

Mannen van statuur plaatsten bewust hun handtekening en gaven daarmee tegelijkertijd een dreun aan alle worstelende lhbt-ers, zowel binnen als buiten de kerk.

Worstelende gelovige lhbt-ers mogen leren geen leven vol worsteling te hoeven doorstaan, maar hun lichamelijke identiteit te omarmen. Dat omarmen kost veel tijd en moeite misschien. Maar in dit omarmen ligt wel de sleutel naar een vol en open leven, in vrolijkheid en geluk. In dat leven ligt de wetenschap in Gods liefde te mogen rusten, mét het homo-zijn, zonder enige spoor van aarzeling. Ik had graag gezien dat de Nashvilleverklaring daarin zou ondersteunen. Maar niets van dat alles. De verklaring zet de schepping eerder onder druk, over de ruggen van wie in de kerk soms al zo kwetsbaar een plekje van bescherming, bewogenheid en veiligheid zoeken.

De kerk zal alleen bloeien als zij meer werk gaat maken van een theologie die haar hoofdpijler boort in de ogen, in het hart van de ander. De Nashvilleverklaring is hierin niet geslaagd. Het is een dor document, waar al het leven uit is geperst en dat zowel binnen als buiten de kerk enorm veel weerstand oproept en pijn veroorzaakt. De Protestantse Kerk verklaart: ‘De Nashvilleverklaring is theologisch eenzijdig en gesloten en pastoraal onverantwoord.’ Dat gaat ook niet alle ondertekenaars in de koude kleren zitten. Verschillende ondertekenaars hebben besloten alsnog afstand te doen van de verklaring. Dat is een hoopvol signaal! Hopelijk volgen er velen.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...